Lazada vừa công bố kết quả khảo sát khu vực do Cube Asia thực hiện trong báo cáo "Người tiêu dùng thông thái trong thương mại điện tử Đông Nam Á 2026".
Theo báo cáo, trong tương lai, thị trường thương mại điện tử (TMĐT) không chỉ tăng trưởng nhờ mở rộng số lượng người mua hàng trên nền tảng, mà còn phụ thuộc vào việc hỗ trợ người tiêu dùng mua sắm tự tin, có khả năng đánh giá tốt và ra quyết định hiệu quả hơn. Từ đây, bài toán đặt ra cho các sàn là phải điều chỉnh chiến lược theo hướng đầu tư vào chất lượng nguồn cung và trải nghiệm mua sắm.
Động lực tăng trưởng mới của TMĐT
Khảo sát được thực hiện với 6.000 người mua sắm trực tuyến trong độ tuổi 18-61 tại 6 quốc gia Đông Nam Á gồm Singapore, Malaysia, Indonesia, Thái Lan, Philippines và Việt Nam.
Người mua được xếp vào nhóm "thông thái" dựa trên 4 khía cạnh gồm khả năng xác minh thông tin, tối ưu giá trị, quyền lợi và bảo vệ, cùng với năng lực số.
Tại Việt Nam, cứ 4 người mua sắm trực tuyến thì có 1 người thuộc nhóm này. Tỷ lệ này đứng thứ 3 trong 6 thị trường được khảo sát, sau Philippines và Indonesia.
Đáng chú ý, dù chỉ chiếm 1/4 lượng người mua, mức chi tiêu hàng tháng của nhóm người tiêu dùng này lại cao hơn 44% so với nhóm người mua sắm phổ thông, vượt mức trung bình của Đông Nam Á là 31%. Báo cáo còn ước tính khoảng cách chênh lệch chi tiêu thương mại điện tử hàng năm giữa hai nhóm khách hàng lên tới 2,2 tỷ USD, đóng góp gần 1/3 tổng chi tiêu trên kênh thương mại điện tử tại Việt Nam.
Không chỉ chi nhiều tiền hơn, nhóm người tiêu dùng này còn mua hàng với tần suất cao, khi khoảng 72% mua sắm trực tuyến vài lần mỗi tuần, đạt tỷ lệ cao nhất trong khu vực.
Quan trọng hơn, Cube Asia nhận định cuộc đua của TMĐT đang dịch chuyển từ giá rẻ sang giá trị và sự an tâm của người mua. Điều này được phản ánh rõ qua kết quả khảo sát với 59% nhóm người tiêu dùng thông thái dành hơn một nửa ngân sách cho gian hàng chính hãng và 54% sẵn sàng trả thêm để được bảo vệ tốt hơn, tỷ lệ này cao nhất khu vực.
Ngược lại, chỉ khoảng 12% người sẵn sàng chấp nhận mức bảo đảm thấp hơn về tính xác thực của sản phẩm, bảo hành, đổi trả hoặc hoàn tiền để đổi lấy mức giảm giá tốt hơn. Tuy nhiên, họ có thể đánh đổi thời gian và sự tiện lợi. Cụ thể, khoảng 47% người mua sẵn sàng chờ giao hàng lâu hơn để có ưu đãi tốt hơn, 38% chờ đến các giai đoạn khuyến mại và 33% dành thêm thời gian so sánh ưu đãi.
Trước khi quyết định mua, 88% người trong nhóm này còn tham khảo từ các kênh ngoài sàn và 92% xác minh sản phẩm hoặc người bán qua các kênh bên ngoài.
 |
| Ông Simon Torring, đồng sáng lập Cube Asia, công bố kết quả khảo sát người tiêu dùng trên kênh TMĐT khu vực Đông Nam Á. Ảnh: BTC. |
Ông Simon Torring, đồng sáng lập Cube Asia, cho biết quy mô thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với các dự báo trước đây. Đến năm 2031, Cube Asia dự kiến quy mô thị trường TMĐT Đông Nam Á sẽ vượt 400 tỷ USD.
Động lực tăng trưởng tiếp theo của thị trường TMĐT sẽ khác so với giai đoạn trước. Nếu trước đây, phần lớn tăng trưởng đến từ những người tiêu dùng lần đầu mua sắm trực tuyến, giai đoạn tới có thể đến từ việc ngày càng nhiều người học theo cách mua sắm của nhóm người tiêu dùng thông thái hiện nay.
Đó là khi họ ngày càng thành thạo trong việc xác minh sản phẩm và người bán, tối ưu giá trị nhận được, tìm kiếm sự bảo vệ quyền lợi và sử dụng các công cụ số để đưa ra quyết định mua sắm.
Sự thay đổi này đặt ra câu hỏi cho người bán và các nền tảng. Mỗi năm, hàng chục tỷ USD được chi cho các chương trình giảm giá trong thương mại điện tử, bởi người tiêu dùng vẫn muốn mua hàng với giá rẻ.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Cube Asia, người bán và nền tảng cần cân nhắc liệu một phần khoản đầu tư này có thể được chuyển sang cải thiện trải nghiệm mua sắm hay không, khi người tiêu dùng không còn chỉ quan tâm đến mức giá thấp nhất như báo cáo đã chỉ ra.
Các sàn TMĐT chạy đua mở rộng Shop Mall
Thực tế, theo báo cáo của nền tảng tổng hợp và khai thác dữ liệu Metric.vn (6 tháng đầu năm), Shop Mall chỉ chiếm 2,79% tổng số nhà bán trên Shopee, Lazada và TikTok Shop nhưng lại đóng góp tới 34,2% tổng doanh số của 3 sàn.
Đáng chú ý, dù số lượng Shop Mall giảm 6% so với cùng kỳ năm trước, doanh số của nhóm này vẫn tăng tới 54%, tương đương doanh thu bình quân trên mỗi shop tăng khoảng 64%.
Những con số này phản ánh cuộc cạnh tranh giữa các sàn TMĐT đang bước sang giai đoạn mới.
Nếu như giai đoạn trước, các nền tảng chủ yếu thu hút người dùng bằng trợ giá, miễn phí vận chuyển và mở rộng số lượng nhà bán, thì hiện nay lợi thế cạnh tranh dần chuyển sang khả năng thu hút các thương hiệu chính hãng, kiểm soát chất lượng nguồn cung và nâng cao trải nghiệm mua sắm. Xu hướng này cũng thể hiện rõ trong chiến lược của các sàn lớn.
Lazada lựa chọn hướng đi tập trung vào chất lượng nguồn cung thông qua LazMall. Nền tảng này phát triển hệ sinh thái gồm các thương hiệu nội địa và quốc tế, đồng thời tiếp tục mở rộng nguồn cung thông qua hợp tác với các sàn quốc tế như Gmarket (Hàn Quốc) và Tmall (Trung Quốc).
Ông Đỗ Cao Quốc Huy, đại diện Lazada Việt Nam, cho biết sàn này sẽ tiếp tục phát triển LazMall như trụ cột chiến lược, quy tụ các thương hiệu chính hãng, uy tín, cam kết chất lượng, giá trị và dịch vụ hậu mãi.
 |
| Ông Đỗ Cao Quốc Huy, đại diện Lazada Việt Nam, cho biết người tiêu dùng Việt Nam ngày càng thông thái, có chủ đích và cân nhắc kỹ hơn khi mua sắm. Ảnh: BTC. |
Bên cạnh đó, sàn sẽ tăng cường triển khai và đầu tư vào livestream, affiliate, cộng đồng nhà sáng tạo và trải nghiệm cá nhân hóa bằng AI để hỗ trợ người tiêu dùng ra quyết định tự tin hơn.
Đáng chú ý, ông Huy cho biết Lazada sẽ đưa thêm nguồn hàng quốc tế chính hãng lên trên sàn, mục tiêu bổ sung 40 triệu sản phẩm từ 20.000 thương hiệu trên TMALL và Gmarket, đồng thời tích hợp AI sâu hơn để hỗ trợ nhà bán hàng trong vận hành, chăm sóc khách hàng, quảng cáo và tiếp thị.
Trong khi đó, Shopee và TikTok Shop cũng không đứng ngoài xu hướng. Shopee thời gian qua tiếp tục mở rộng hệ thống Shopee Mall, gia tăng sự hiện diện của nhiều thương hiệu trong và ngoài nước, đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ dành riêng cho nhà bán chính hãng.
TikTok Shop cũng đẩy mạnh phát triển nhóm gian hàng chính hãng, tận dụng mô hình "shoppertainment" để mở rộng số lượng thương hiệu tham gia các cửa hàng Mall.
Việc nhiều nền tảng cùng đẩy mạnh đầu tư vào các gian hàng chính hãng cho thấy Shop Mall không còn đơn thuần là một phân khúc bán hàng mà đang trở thành động lực tăng trưởng mới của các sàn.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
