|
|
Hình ảnh giò chả tại cơ sở sản xuất có chứa chất cấm. Ảnh: Công an tỉnh Tuyên Quang. |
Sau gần một thập kỷ âm thầm hoạt động, đường dây sản xuất mì sợi pha hóa chất độc hại vừa bị Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03), Công an TP.HCM phanh phui. Cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Vương Lưỡng Toàn (SN 1981) về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Theo kết quả điều tra, để "phù phép" sợi mì trở nên dai, mềm và bắt mắt, đối tượng đã trộn hàn the (borax), soda và dung dịch silicate trong quá trình sản xuất. Tổng cộng khoảng 800 tấn mì đã được đưa ra thị trường trong 3 năm. Chúng chủ yếu tiêu thụ tại các quán ăn, hàng quán trên địa bàn TP.HCM, khiến nguy cơ thực phẩm bẩn len lỏi vào bữa ăn hàng ngày trở thành nỗi lo thường trực với người tiêu dùng.
Những thực phẩm dễ bị "ngậm" hàn the
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết hàn the là muối natri của acid boric, từng được sử dụng trong công nghệ thực phẩm nhằm kéo dài thời gian bảo quản, chống ôi thiu và tăng độ dẻo cho thực phẩm.
"Trước đây, hàn the thường được cho vào bánh đúc để bánh cứng, nêm vào bánh cuốn, bún, giò chả để tạo độ dai. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau đó cho thấy đây là hóa chất độc hại, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe về lâu dài", PGS Thịnh nói với Tri Thức - Znews.
 |
| Nhân viên của Toàn thực hiện quy trình làm mì sợi trộn hàn the. Ảnh: Công an TP.HCM. |
Bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cũng cảnh báo việc sử dụng hàn the sai cách, vượt ngưỡng cho phép có thể gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe.
Theo bác sĩ Thiệu, khi ăn phải thực phẩm chứa hàn the, cơ thể chỉ có khả năng đào thải khoảng 70%. Phần còn lại sẽ tích tụ dần trong các cơ quan nội tạng.
"Khi lượng hàn the tích lũy đạt khoảng 5 g, người sử dụng có thể bị ngộ độc cấp hoặc mạn tính; trong những trường hợp nặng, nguy cơ tử vong là hoàn toàn có thể xảy ra'", vị chuyên gia nói với Tri Thức - Znews.
Chính vì vậy, Việt Nam đã cấm sử dụng hàn the trong sản xuất, chế biến thực phẩm dưới mọi hình thức. Chất này không nằm trong danh mục phụ gia thực phẩm được phép sử dụng theo Thông tư 24/2019/TT-BYT và Thông tư 17/2023/TT-BYT của Bộ Y tế.
Theo PGS Nguyễn Duy Thịnh, với những cơ sở buôn bán thịt thiếu lương tâm, hàn the thường bị trộn vào thịt để giữ màu tươi, làm chậm quá trình ôi thiu. Ngoài ra, giò chả là nhóm thực phẩm dễ bị sử dụng hàn the vì chất này không làm thay đổi màu sắc, rất khó phát hiện bằng mắt thường.
"Giò chả nguyên chất khi ăn có vị thơm, mềm, không khô cứng. Nếu cắn thấy dai, mịn và cứng bất thường thì nhiều khả năng đã bị pha hàn the", ông Thịnh lưu ý.
Không chỉ giò chả, bún cũng là thực phẩm tiềm ẩn nguy cơ bị pha hàn the hoặc chất tẩy trắng. Một số cơ sở cho hàn the vào bún để sợi bún dai, mềm, lâu chua, khó ôi thiu.
Theo các chuyên gia, bún được làm từ gạo nên thành phẩm chỉ có màu trắng ngà, tương tự màu cơm. Bún trắng sáng bất thường, sợi bóng mẩy, giòn rụm có thể đã bị cho thêm chất tẩy trắng hoặc hóa chất khác.
Dấu hiệu cần cảnh giác
PGS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết dù bị cấm, hàn the vẫn được bày bán công khai tại nhiều chợ, dễ mua với giá rẻ, gây khó khăn cho công tác quản lý và kiểm soát. Đáng chú ý, hàn the khó phát hiện bằng cảm quan.
"Hàn the không mùi, không vị nên người tiêu dùng rất khó nhận biết. Tuy nhiên, hiện nay, trên thị trường có bán que test nhanh hàn the với giá phù hợp, người dân có thể mua về sử dụng để bảo vệ sức khỏe gia đình", PGS Hưng nói.
 |
| Hàn the thu giữ tại cơ sở sản xuất giò chả. Ảnh: Công an tỉnh Tuyên Quang. |
Theo ông, khi ấn que test vào thực phẩm như giò, chả, nếu xuất hiện màu đỏ thì sản phẩm có chứa hàn the. Ngoài ra, giò ngậm hàn the thường có mùi nồng, lá gói khô, bề mặt giò bở, không có lỗ rỗng và đặc biệt là độ dai, mịn bất thường.
Với bún, nếu không chứa hàn the, sợi hơi nát, dễ đứt gãy và chạm vào có cảm giác hơi dính, nhuyễn, mua về để hơi lâu hoặc qua ngày sẽ bị chua và ôi thiu. Vì vậy, người dân cần cảnh giác với những loại bún để 2-3 ngày chưa ôi thiu, khi nhai trong miệng không có mùi vị.
Theo các chuyên gia, việc tăng cường kiểm nghiệm, giám sát thực phẩm lưu thông trên thị trường được xem là giải pháp quan trọng để có căn cứ pháp lý xử lý vi phạm và đánh giá mức độ nguy hại đối với sức khỏe cộng đồng.
Bác sĩ Thiệu nhấn mạnh người dân nên lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, hạn chế mua hàng trôi nổi và ưu tiên các cơ sở uy tín để giảm thiểu nguy cơ thực phẩm bẩn xâm nhập vào bữa ăn hàng ngày.
Cuốn sách "Cơ thể phi tuổi tác tâm trí phi thời gian" mang đến cho độc giả nhiều kiến thức hữu ích liên quan đến quá trình lão hóa của con người. Chúng ta có thể làm chậm quá trình lão hóa bằng những phương pháp rất đơn giản.
