Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển hệ xương và tăng cường miễn dịch ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, việc tự ý bổ sung hoặc sử dụng sai liều lượng có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Thời gian gần đây, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận một trường hợp trẻ nhỏ bị ngộ độc vitamin D sau khi sử dụng nhầm chế phẩm có hàm lượng cao dành cho người lớn trong thời gian dài. Đây cũng là lời cảnh báo về nguy cơ nhầm lẫn giữa các sản phẩm bổ sung nếu cha mẹ không kiểm tra kỹ trước khi sử dụng.
TS.BS Thái Thiên Nam, Phó khoa Thận và Lọc máu, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết ngộ độc vitamin D là tình trạng hiếm gặp và thường khó phát hiện sớm vì các triệu chứng ban đầu không đặc hiệu. Tuy nhiên, khoa vẫn tiếp nhận một số trường hợp mỗi năm, chủ yếu liên quan đến việc bổ sung vitamin D quá liều trong thời gian dài.
 |
| TS.BS Thái Thiên Nam đang thăm khám cho bệnh nhi ngộ độc vitamin D. Ảnh: BVCC. |
Theo bác sĩ Nam, vitamin D không gây ngộ độc từ chế độ ăn uống hay việc tiếp xúc với ánh nắng. Nguyên nhân chủ yếu là sử dụng các chế phẩm bổ sung với liều lượng vượt quá nhu cầu của cơ thể.
Điểm đáng lưu ý là các biểu hiện ngộ độc thường không xuất hiện ngay mà có thể âm thầm diễn tiến sau nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Khi lượng vitamin D trong cơ thể quá cao, nồng độ canxi trong máu tăng bất thường, dẫn đến hàng loạt triệu chứng như chán ăn, sụt cân, buồn nôn, nôn, táo bón hoặc tiêu chảy, tiểu nhiều, mất nước.
Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng tăng canxi máu kéo dài có thể gây lắng đọng canxi tại thận và nhiều cơ quan khác, làm tăng nguy cơ sỏi thận, vôi hóa ống thận, suy thận cấp hoặc suy giảm chức năng thận lâu dài.
Theo khuyến cáo của Hiệp hội Nội tiết, liều vitamin D tối đa mỗi ngày đối với trẻ dưới 6 tháng tuổi là 1.000 IU; trẻ dưới 12 tháng tuổi là 1.500 IU; trẻ từ 1 đến 3 tuổi là 2.500 IU; trẻ từ 4 đến 8 tuổi là 3.000 IU và trẻ trên 9 tuổi là 4.000 IU. Tuy nhiên, ngưỡng gây ngộ độc có thể khác nhau tùy thể trạng của từng trẻ.
Bác sĩ Nam lưu ý, vitamin D là vi chất cần thiết nhưng không phải càng bổ sung nhiều càng tốt. Trẻ chỉ nên sử dụng theo đúng liều lượng được bác sĩ hoặc nhân viên y tế hướng dẫn, đặc biệt với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
Để tránh ngộ độc vitamin D, cha mẹ không nên tự ý mua vitamin hoặc thực phẩm chức năng cho trẻ khi chưa có chỉ định. Khi sử dụng cần kiểm tra kỹ tên sản phẩm, hàm lượng và đối tượng sử dụng để tránh nhầm lẫn giữa chế phẩm dành cho người lớn và trẻ em.
Thuốc, vitamin nên được bảo quản trong bao bì nguyên vẹn, có nhãn rõ ràng, để riêng từng loại và để xa tầm tay trẻ. Việc tuân thủ đúng hướng dẫn sử dụng sẽ giúp trẻ nhận đủ vitamin D cần thiết mà vẫn đảm bảo an toàn.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
