Những người trăm tuổi ăn gì?

Muốn nghiên cứu thói quen lối sống của những người cao tuổi nhất, trước tiên bạn phải xác định họ thực sự bao nhiêu tuổi. Khoa học nghiên cứu về những người trăm tuổi từ lâu đã bị sự phóng đại tràn lan về độ tuổi làm ô uế. Theo một biên tập viên của The Guinness Book of World Records (Sách Kỷ lục Thế giới Guinness), “Không có chủ đề nào tràn ngập những sự phù phiếm, bịp bợm, dối trá và gian lận có chủ ý hơn chủ đề tuổi thọ cực đại của con người.” Đó là một câu chuyện xưa như Trái đất, có niên đại ít nhất từ thời kinh thánh với những tán tụng về vị tộc trưởng Methuselah sống đến 969 tuổi.

Một trong những đòn nổi tiếng nhất giáng vào độ đáng tin cậy của các nghiên cứu về những người sống thọ là bài viết lên tít trang bìa năm 1973 trên National Geographic. Nó đã mê hoặc độc giả bằng những miêu tả về tỷ lệ người trăm tuổi cực cao ở vùng Kavkaz thuộc Liên Xô cũ, thung lũng Hunza ở Pakistan và làng Vilcabamba ở Ecuador.

Chế độ ăn giàu thực vật giúp tăng tuổi thọ. Ảnh: WanderGlobe.

Tuy nhiên, khi xem xét kỹ hơn, không những không người nào trong số “những người trăm tuổi” đó thực sự sống đến 100 tuổi, mà thậm chí không người nào trong số “những người cửu tuần” sống đến 90 tuổi. Với sự phóng đại về độ tuổi, cho dù là để củng cố địa vị xã hội hay quảng bá du lịch địa phương, con số trung bình “100 tuổi” hóa ra chỉ là 84 tuổi. Bài báo sai sự thật này đến cuối cùng cũng đã được tác giả của nó là một bác sĩ thừa nhận, nhưng chỉ sau khi nó đã làm cho toàn bộ lĩnh vực nghiên cứu về trường thọ phải mang tiếng xấu.

Bất chấp khởi đầu không suôn sẻ này, người ta hiện đang tiến hành hơn một chục nghiên cứu lớn về những người trăm tuổi có thể cung cấp cho chúng ta những hiểu biết sâu sắc về tuổi thọ phi thường của họ.

Bộ hướng dẫn về thực phẩm của vùng xanh

Những cuộc điều tra kỹ lưỡng đã bác bỏ một cách có hệ thống gần như tất cả các tuyên bố về các cộng đồng được cho là trường thọ đã bị thổi phồng hoặc không có cơ sở, vì vậy chúng ta chỉ còn lại năm “vùng xanh” (blue zone) đã được xác thực- các “điểm nóng” về tuổi thọ được đặt tên theo màu mà một nhà nhân khẩu học đã sử dụng trong “bản đồ nhiệt” toàn cầu về tỷ lệ tử vong của ông.

Năm vùng xanh được công nhận rộng rãi là bán đảo Nicoya ở Costa Rica, đảo Sardinia ở Ý, Ikaria ở Hy Lạp, Okinawa ở Nhật Bản và Loma Linda, California ở Mỹ. Đây là những khu vực có mức độ tập trung cao (gấp 10 lần mức trung bình của Mỹ) những người trăm tuổi và những người cao tuổi có sức khỏe tốt và vẫn là thành viên tích cực của cộng đồng.

Họ có chung một số đặc điểm về lối sống, bao gồm tỷ lệ hút thuốc thấp, vận động thể chất vừa phải hàng ngày và tham gia xã hội, và, về mặt dinh dưỡng, tất cả họ đều tập trung chế độ ăn của mình vào thực vật nguyên sơ.

Dan Buettner, nhà sáng lập tổ chức Blue Zones, cùng một nhóm các nhà nghiên cứu, đã chắt lọc những phát hiện từ hơn 150 khảo sát về chế độ ăn của những người sống thọ nhất thế giới để tạo ra một danh sách mười hướng dẫn về thực phẩm.

Nền tảng của Bộ hướng dẫn về thực phẩm của Blue Zones là “Hãy đảm bảo chế độ ăn của bạn có 95-100% là thực vật.” Rau củ rất được chú trọng (đặc biệt là rau lá xanh), cùng với trái cây, ngũ cốc nguyên hạt và các loại đậu. Danh sách này khép lại bằng “Từ bỏ thịt”, lưu ý rằng những người trăm tuổi ở các vùng xanh chỉ ăn tối đa khoảng 30 gam thịt năm lần mỗi tháng.

Chế độ ăn của người dân các vùng xanh xưa nay vẫn có ít nhất 90% là thực vật. Và cộng đồng có tuổi thọ cao nhất trên thế giới, những người Cơ Đốc Phục Lâm ăn chay trường ở Loma Linda, hoàn toàn không ăn thịt.

Hướng dẫn về thực phẩm của Blue Zones

Muốn theo bước những người có tuổi thọ cao nhất và thời gian sống khoẻ mạnh dài nhất, hãy cân nhắc tuân thủ Bộ hướng dẫn chính thức về thực phẩm của Blue Zones:

1.95-100% có nguồn gốc từ thực vật.

2.Ăn thô (giảm tiêu thụ thực phẩm chế biến).

3.Ăn đậu hàng ngày (1-2 khẩu phần đậu trắng, đậu gà, đậu lăng hoặc đậu tách.

4.Uống chủ yếu là nước.

5.Ăn nhẹ bằng quả hạch.

6.Đừng ăn quá nhiều cá.

7.Loại bỏ trứng.

8.Cắt đường.

9.Giảm sữa.

10.Từ bỏ thịt.