|
|
Nhật Bản chuẩn bị thành lập cơ quan tình báo tập trung đầu tiên sau Thế chiến II nhằm tăng năng lực phản gián, an ninh mạng và xử lý dữ liệu chiến lược. Ảnh: Reuters. |
Nhật Bản đang tiến gần tới bước ngoặt lớn trong chiến lược an ninh quốc gia khi chính phủ của Thủ tướng Sanae Takaichi thúc đẩy kế hoạch thành lập cơ quan tình báo tập trung đầu tiên kể từ sau Thế chiến II, nhằm tăng cường khả năng đối phó với các mối đe dọa an ninh hiện đại như gián điệp, tấn công mạng và các chiến dịch phá hoại phi truyền thống, theo SCMP.
Theo dự luật đang được Quốc hội Nhật Bản xem xét, Văn phòng Nghiên cứu và Tình báo Nội các (CIRO) sẽ được nâng cấp thành cơ quan đầu mối điều phối và phân tích tình báo ở cấp quốc gia. Mô hình mới hướng tới việc tập hợp nguồn lực vốn lâu nay nằm rải rác ở nhiều bộ ngành khác nhau, đồng thời xây dựng một cơ chế chia sẻ dữ liệu và đánh giá rủi ro thống nhất.
Nếu được Thượng viện thông qua, cơ quan mới có thể đi vào hoạt động ngay từ tháng 7 tới. Giai đoạn đầu, tổ chức này dự kiến có khoảng 700 nhân sự, bao gồm các chuyên gia phân tích, kỹ sư công nghệ, chuyên viên an ninh mạng và lực lượng phản gián. Chính phủ Nhật Bản cho biết quy mô nhân sự sẽ tiếp tục được mở rộng trong những năm tiếp theo.
Động thái này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận an ninh của Tokyo. Kể từ sau năm 1945, Nhật Bản luôn duy trì mô hình phân tán trong hoạt động tình báo, một phần do những bài học lịch sử liên quan đến chủ nghĩa quân phiệt trước chiến tranh.
Tuy nhiên, trước môi trường an ninh ngày càng phức tạp, giới hoạch định chính sách Nhật Bản cho rằng cơ chế hiện nay không còn đủ khả năng phản ứng nhanh trước các mối đe dọa mới.
Giới chức Nhật Bản nhận định việc thông tin bị chia cắt giữa nhiều cơ quan khác nhau có thể khiến các dấu hiệu cảnh báo bị bỏ sót hoặc xử lý chậm trễ. Vì vậy, mục tiêu lớn nhất của cơ quan mới là tập trung hóa hoạt động thu thập, phân tích và chia sẻ thông tin tình báo.
Ông Jeff Kingston, Giám đốc chương trình Nghiên cứu châu Á tại Đại học Temple cơ sở Tokyo, cho rằng mô hình mới được xây dựng nhằm khắc phục tình trạng “cát cứ thông tin” tồn tại lâu nay trong bộ máy an ninh Nhật Bản.
“Theo cách hiện tại, nhiều cơ quan cùng nắm giữ thông tin nhưng không có đầu mối đủ mạnh để tổng hợp và đưa ra đánh giá toàn diện”, ông nói. “Điều đó làm gia tăng nguy cơ bỏ sót các dấu hiệu đe dọa”.
Bên cạnh việc tăng cường năng lực phân tích truyền thống, chính phủ Nhật Bản cũng muốn xây dựng một cơ quan tình báo phù hợp với thời đại công nghệ số. Tokyo đang hướng tới tuyển dụng các chuyên gia trí tuệ nhân tạo (AI), an ninh mạng và xử lý dữ liệu lớn nhằm đáp ứng yêu cầu của hoạt động tình báo hiện đại.
Theo các quan chức Nhật Bản, AI sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ từ nhiều nguồn khác nhau, từ không gian mạng cho tới thông tin vệ tinh và dữ liệu mở. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp Nhật Bản rút ngắn thời gian phát hiện và đánh giá nguy cơ an ninh.
Kế hoạch cải tổ cũng nhận được sự chú ý từ phía Mỹ. Cuối tuần trước, ông Kazuya Hara, người đứng đầu CIRO, đã tới Washington để trao đổi với Giám đốc FBI Kash Patel về cấu trúc và định hướng hoạt động của cơ quan mới.
Trên mạng xã hội, ông Patel đánh giá kế hoạch này sẽ góp phần tăng cường hợp tác song phương trong các lĩnh vực như an ninh mạng, phản gián và chống khủng bố.
Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế
Mục Thế giới giới thiệu cuốn “Quốc gia thăng trầm: Lý giải vận mệnh của các nền kinh tế” được NXB Thế giới cho ra mắt vào năm 2018. Tác phẩm làm rõ sự phát triển và đi xuống của nền kinh tế thế giới từ cuối thập niên 1990 đến đầu những năm 2000. Cuốn sách vạch ra 10 quy luật để nhận diện về chu kỳ kinh tế dẫn đến vận mệnh tăng trưởng hay suy thoái của một quốc gia.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
