Người ta trúng tình yêu sét đánh do đâu?

Rung động lần đầu gặp gỡ là điều có thể xảy ra. Ảnh: Brides.

Trong phim ảnh, chỉ cần một ánh nhìn giữa đám đông, hai con người xa lạ có thể lập tức rung động và bước vào một chuyện tình định mệnh. Nhiều người cho rằng đó chỉ là mô-típ lãng mạn được cường điệu hóa, nhưng khoa học cho thấy tình yêu sét đánh thực sự tồn tại.

Điều thú vị là thứ khiến con người rung động gần như ngay lập tức không nằm ở trái tim, mà ở bộ não. Các nghiên cứu về thần kinh học, tâm lý học và hành vi cho thấy não bộ có thể tạo ra cảm giác hấp dẫn mãnh liệt chỉ trong vài giây đầu tiên gặp gỡ, giống như tình yêu sét đánh.

Bộ não phản ứng thế nào khi trúng tiếng sét ái tình?

Nhiều thập kỷ nghiên cứu về tình yêu cho thấy giai đoạn hấp dẫn ban đầu của một mối quan hệ đi kèm hàng loạt phản ứng hóa học trong cơ thể. Khi con người phải lòng ai đó, não bộ sẽ kích hoạt những chất dẫn truyền thần kinh như dopamine và adrenaline, tạo nên cảm giác phấn khích, hồi hộp và hưng phấn.

Khi con người phải lòng ai đó, não bộ sẽ kích hoạt những chất dẫn truyền thần kinh như dopamine và adrenaline. Ảnh: Pexels.

Bà Sandra Langeslag, nhà tâm lý học sinh học tại Đại học Missouri-St. Louis (Mỹ), cho rằng yêu từ cái nhìn đầu tiên có thể được xem như một sự kiện kích thích cảm xúc cực mạnh. Nó kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, tức phản ứng “chiến đấu hay bỏ chạy” - phản ứng vốn xuất hiện khi con người đứng trước những tình huống đặc biệt.

Khi đó, nhịp tim tăng lên, hơi thở gấp hơn, cơ thể bắt đầu đổ mồ hôi nhẹ hoặc đỏ mặt. Những biểu hiện tưởng chừng rất thơ trong phim tình cảm thực chất là phản ứng sinh học nhằm chuẩn bị cho cơ thể hành động.

Theo các nhà khoa học, vùng dưới đồi trong não sẽ phát tín hiệu để adrenaline tràn vào máu, tạo nên cảm giác tim đập nhanh khi đứng trước người khiến ta rung động. Cùng lúc, dopamine - thường được gọi là “hormone hạnh phúc” - cũng xuất hiện mạnh mẽ hơn.

Một nghiên cứu nổi tiếng của nhà nhân chủng học Helen Fisher cho thấy khi con người nhìn vào người mình yêu, các trung tâm phần thưởng trong não hoạt động mạnh hơn bình thường. Đây cũng là cơ chế khiến khoảnh khắc gặp gỡ đầu tiên trở nên đặc biệt đáng nhớ.

Không chỉ hóa học thần kinh, khả năng "yêu nhanh” còn đến từ việc bộ não con người rất giỏi trong việc đánh giá người khác. Nhà tâm lý xã hội học Wendi Gardner tại Đại học Northwestern (Mỹ) cho biết con người có thể hình thành ấn tượng về ai đó chỉ trong chưa đầy 7 giây.

Cụ thể, não bộ liên tục xử lý những tín hiệu phi ngôn ngữ như nụ cười, ánh mắt, giọng nói, cách ăn mặc hay sự cân đối trên khuôn mặt để đưa ra đánh giá về mức độ hấp dẫn. Phần lớn quá trình này diễn ra vô thức.

“Chúng ta nghĩ mình không quá quan tâm ngoại hình, nhưng thực tế não bộ luôn ghi nhận những điều đó”, bà Gardner nói với National Geographic.

Dù vậy, tình yêu sét đánh không hoàn toàn phụ thuộc vào vẻ ngoài. Các nhà tâm lý học còn nhắc đến khái niệm I-sharing - cảm giác hai người xa lạ bất ngờ “bắt sóng” với nhau trong cùng một khoảnh khắc. Nghiên cứu được đăng trên Journal of Social and Personal Relationships cũng cho thấy những khoảnh khắc đồng điệu có thể làm tăng mức độ tin tưởng, sự hài lòng trong tình cảm giữa hai cá nhân.

Sự bắt sóng này có thể xảy ra vào lúc hai người cùng bật cười trước một tình huống trong quán cà phê, cùng chú ý đến một chi tiết nhỏ hoặc cùng chia sẻ một cảm xúc tức thời. Những trải nghiệm tưởng như vụn vặt ấy lại khiến con người cảm thấy mình được thấu hiểu và kết nối.

Không phải dấu hiệu cho tình yêu bền vững

Dù cảm giác yêu từ cái nhìn đầu tiên có thể mãnh liệt, các nhà khoa học cho rằng nó không phải dấu hiệu cho thấy một mối quan hệ chắc chắn sẽ bền vững. Ông Paul Eastwick, nhà tâm lý học tại Đại học California, Davis (Mỹ), nhận định sự hấp dẫn tức thời gần như không có giá trị dự đoán tương lai của một mối quan hệ.

Theo ông, việc lập tức phải lòng ai đó chỉ đơn giản là một trải nghiệm cảm xúc mạnh. Nó không phải tín hiệu xấu, nhưng cũng không đảm bảo rằng hai người sẽ phù hợp trong dài hạn.

Hai diễn viên chính trong phim Love At The First Sight của Netflix. Ảnh: Netflix.

Quan điểm này được chú ý nhiều hơn trong bối cảnh các ứng dụng hẹn hò ngày càng phổ biến. Hàng triệu người hiện lựa chọn đối tượng chỉ sau vài giây nhìn ảnh hoặc đọc hồ sơ cá nhân ngắn gọn. Những quyết định nhanh dựa trên cảm giác hấp dẫn ban đầu khiến nhiều người tin rằng “đúng người” sẽ xuất hiện ngay từ ánh nhìn đầu tiên.

Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy các mối quan hệ bền vững thường được xây dựng từ sự thấu hiểu, giao tiếp và những trải nghiệm chia sẻ theo thời gian hơn là cảm xúc bùng nổ ban đầu.

Ông Eastwick cho rằng thay vì quá tin vào tiếng sét ái tình, con người nên dành thời gian để thực sự tìm hiểu đối phương. Việc vượt qua những câu chuyện xã giao thông thường để bước vào các cuộc trò chuyện có chiều sâu mới là yếu tố giúp kết nối trở nên ý nghĩa hơn.

Các nhà tâm lý học cũng nhấn mạnh rằng ấn tượng đầu tiên hoàn toàn có thể thay đổi. Một người từng khiến ta rung động mãnh liệt có thể trở nên kém hấp dẫn hơn khi tiếp xúc lâu dài. Ngược lại, nhiều mối quan hệ bền chặt đôi khi lại có sự khởi đầu rất bình thường.

Ai dễ mắc lừa nhất? Không có kiểu người cố định dễ mắc lừa nhất. Tuy nhiên, các nghiên cứu tâm lý cho thấy những người sở hữu một số đặc điểm nhất định có nguy cơ trở thành nạn nhân cao hơn. 25:1521 hôm qua