|
|
Phù nề là triệu chứng khá điển hình của bệnh thận. Ảnh: Pexels. |
Thận là cơ quan âm thầm làm việc suốt 24 giờ mỗi ngày để lọc máu, loại bỏ chất thải, điều hòa huyết áp và duy trì cân bằng nước trong cơ thể. Chính vì khả năng bù trừ rất tốt, các tổn thương ở thận thường không gây triệu chứng rõ rệt trong giai đoạn đầu.
Nhiều người chỉ phát hiện bệnh khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể. Trong khi đó, cơ thể thực tế vẫn phát ra những tín hiệu cảnh báo từ sớm thông qua các thay đổi trong sinh hoạt hàng ngày như tiểu đêm nhiều, phù nề, nước tiểu bất thường hay cảm giác mệt mỏi kéo dài.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hiệp hội Thận học Quốc tế, khoảng 10% dân số thế giới đang sống chung với bệnh thận mạn tính. Việc nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường có thể giúp phát hiện bệnh kịp thời, ngăn ngừa nguy cơ suy giảm chức năng thận và biến chứng nghiêm trọng.
Nước tiểu có nhiều bọt bất thường
Theo Tencent News, một trong những dấu hiệu sớm dễ nhận thấy là nước tiểu xuất hiện nhiều bọt nhỏ, dày đặc và tồn tại lâu sau khi đi tiểu. Khác với lớp bọt thông thường nhanh chóng tan biến, hiện tượng này có thể liên quan đến protein niệu - tình trạng protein bị rò rỉ qua nước tiểu do chức năng lọc của thận suy giảm. Đây được xem là một trong những tín hiệu sớm quan trọng của tổn thương thận.
Thay đổi màu sắc nước tiểu
Nước tiểu khỏe mạnh thường có màu vàng nhạt và trong. Nếu nước tiểu chuyển sang màu đỏ nhạt (như nước rửa thịt), màu nâu sẫm (như trà đặc) hoặc thậm chí màu giống nước tương, người bệnh cần đặc biệt lưu ý. Đây có thể là dấu hiệu của tiểu máu, phản ánh các vấn đề ở thận hoặc hệ tiết niệu như viêm nhiễm, sỏi hoặc khối u ở thận.
Tiểu đêm nhiều hơn bình thường
Thận có vai trò cô đặc nước tiểu. Khi chức năng này suy giảm, dấu hiệu xuất hiện sớm có thể là tiểu nhiều hơn vào ban đêm. Những người trước đây không phải thức dậy đi vệ sinh vào ban đêm nhưng nay phải đi tiểu 2-3 lần mỗi đêm, thậm chí nhiều hơn, nên cân nhắc kiểm tra sức khỏe thận, đặc biệt khi không có thói quen uống nhiều nước trước khi ngủ.
Khi bệnh tiến triển nặng hơn, lượng nước tiểu có thể giảm dần, thậm chí xuất hiện tình trạng vô niệu (hầu như không có nước tiểu). Đây là dấu hiệu cho thấy chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng hoặc đang ở giai đoạn suy thận nặng.
 |
| Đi tiểu đêm nhiều lần có thể là triệu chứng cảnh báo thận dần suy yếu. Ảnh: Freepik. |
Phù mặt và chân tay
Phù nề là triệu chứng khá điển hình của bệnh thận. Khi thận không thể đào thải hiệu quả lượng nước và natri dư thừa, dịch sẽ tích tụ trong các mô.
Biểu hiện thường gặp là sưng mí mắt hoặc mặt vào buổi sáng. Đến chiều, tình trạng phù có thể chuyển xuống mắt cá chân hoặc cẳng chân. Nếu dùng ngón tay ấn vào vùng sưng và để lại vết lõm trong một thời gian mới hồi phục, đây có thể là dấu hiệu phù do bệnh thận.
Nếu bạn nhận thấy tình trạng mí mắt sưng húp vào mỗi buổi sáng không còn là hiện tượng thỉnh thoảng xảy ra, hoặc cảm thấy giày dép trở nên chật hơn do bàn chân bị sưng, không nên chủ quan. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo thận đang gặp vấn đề và cần được kiểm tra sớm.
Mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân
Ngoài ra, cảm giác mệt mỏi không rõ nguyên nhân thường được cho rằng là do áp lực công việc hoặc thiếu ngủ. Tuy nhiên, tình trạng mệt mỏi, suy nhược do bệnh thận gây ra lại xuất phát từ những nguyên nhân sinh lý sâu xa hơn và thường kéo dài, không thể cải thiện đáng kể chỉ bằng nghỉ ngơi.
Cảm giác mệt mỏi này chủ yếu bắt nguồn từ hai nguyên nhân:
- Sự tích tụ các chất thải và độc tố trong cơ thể: Khi chức năng lọc của thận suy giảm, các chất cặn bã và độc tố không được đào thải hiệu quả sẽ tích tụ trong máu, ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của nhiều cơ quan, khiến người bệnh luôn cảm thấy uể oải, thiếu năng lượng.
- Thiếu máu do suy giảm chức năng thận: Thận khỏe mạnh có nhiệm vụ sản xuất erythropoietin (EPO) - loại hormone kích thích tủy xương tạo hồng cầu. Khi thận bị tổn thương, lượng EPO giảm, dẫn đến thiếu máu. Khi cơ thể không được cung cấp đủ oxy qua máu, người bệnh dễ xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, khó tập trung và giảm khả năng hoạt động thể chất.
Huyết áp tăng bất thường cũng có thể liên quan đến thận
Thận là một trong những cơ quan quan trọng tham gia trực tiếp vào quá trình điều hòa huyết áp. Chúng duy trì huyết áp ổn định bằng cách điều chỉnh cân bằng nước và natri, đồng thời tiết ra các chất gây tăng huyết áp. Vì vậy, bệnh thận và tăng huyết áp thường có mối liên hệ chặt chẽ.
Huyết áp cao kéo dài có thể gây tổn thương thận, trong khi các bệnh lý thận cũng có thể khiến huyết áp tăng cao. Những người còn trẻ nhưng xuất hiện tăng huyết áp hoặc huyết áp đột ngột khó kiểm soát nên được đánh giá chức năng thận để tìm nguyên nhân.
Ngoài các dấu hiệu kể trên, bệnh thận giai đoạn đầu còn có thể gây chán ăn, buồn nôn, ngứa da hoặc đau vùng thắt lưng. Mặc dù những triệu chứng này không đặc hiệu, việc xuất hiện đồng thời nhiều dấu hiệu hoặc kéo dài liên tục là lý do để đi khám sớm.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
