Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Nhận diện sớm bệnh não mô cầu

Não mô cầu có thể tàn phá cơ thể nhanh đến mức nào?

Não mô cầu nguy hiểm không chỉ bởi khả năng gây tử vong trong 24 giờ mà còn có thể khiến người sống sót phải chịu những di chứng vĩnh viễn.

Một ca bệnh não mô cầu cũng đủ gióng lên hồi chuông cảnh báo bởi vi khuẩn có thể tấn công thần tốc, trong khi miễn dịch cộng đồng vẫn còn những khoảng trống. Ảnh: Đinh Hà.

Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bởi diễn tiến rất nhanh, có thể khiến người khỏe mạnh rơi vào tình trạng sốc nhiễm khuẩn, viêm màng não mủ và không qua khỏi chỉ trong 24 giờ. Ngay cả khi được điều trị tích cực, người bệnh vẫn đối mặt nguy cơ không qua khỏi và di chứng nặng nề.

TS.BS Lê Kiến Ngãi, Trưởng khoa Dự phòng và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết đây là lý do các nhà dịch tễ học luôn xếp bệnh do não mô cầu vào nhóm tình trạng y tế khẩn cấp, dù số ca mắc thấp hơn nhiều so với các bệnh truyền nhiễm phổ biến khác.

Theo chuyên gia, điểm đáng sợ của bệnh là tốc độ diễn tiến thần tốc. Người bệnh ban đầu có thể chỉ xuất hiện những triệu chứng không đặc hiệu như sốt, đau họng, khiến gia đình dễ nhầm với bệnh hô hấp thông thường.

Tuy nhiên, vi khuẩn có thể nhanh chóng xâm nhập máu, gây nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn hoặc viêm màng não mủ. Tình trạng nguy kịch, thậm chí không qua khỏi, có thể xảy ra chỉ trong vòng 24 giờ.

não mô cầu ảnh 1

Dù số ca mắc không nhiều, não mô cầu vẫn là nỗi ám ảnh của giới dịch tễ bởi tốc độ diễn tiến thần tốc, tỷ lệ không qua khỏi cao và di chứng nặng nề. Ảnh: BVCC.

Đáng chú ý, ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị bằng kháng sinh hiện đại tại các đơn vị hồi sức tích cực, tỷ lệ không qua khỏi vẫn ở mức 10-15%. Trong số những người sống sót, khoảng 10-20% phải chịu các di chứng lâu dài như hoại tử dẫn đến đoạn chi, mất thính lực, tổn thương não, động kinh hoặc suy thận mạn tính.

Vì vậy, theo TS Ngãi, mức độ nguy hiểm của não mô cầu không thể chỉ đánh giá qua số ca mắc. Một trường hợp bệnh xuất hiện cũng có thể trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe, tính mạng của những người xung quanh, đặc biệt trong môi trường tập trung đông người.

Một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh là khoảng trống trong miễn dịch cộng đồng. Vi khuẩn não mô cầu có ít nhất 5 nhóm huyết thanh chính gây bệnh xâm lấn nguy hiểm, gồm A, B, C, W-135 và Y.

Trong khi đó, không phải loại vaccine nào cũng có khả năng phòng ngừa tất cả các nhóm vi khuẩn này. Trẻ chỉ được tiêm vaccine phòng một hoặc hai nhóm huyết thanh vẫn có nguy cơ mắc bệnh do những nhóm còn lại. Thực tế, nhiều trẻ, kể cả trẻ lớn, chưa được tiếp cận vaccine phòng não mô cầu.

Bên cạnh đó, tỷ lệ tiêm chủng vaccine não mô cầu trong cộng đồng chưa đạt mức bao phủ rộng. Điều này tạo ra những khoảng trống miễn dịch, khiến vi khuẩn vẫn có cơ hội lưu hành và gây bệnh.

Để chủ động phòng ngừa, TS Ngãi khuyến cáo cần kết hợp tiêm chủng với các biện pháp kiểm soát lây nhiễm trong sinh hoạt hàng ngày.

Tại trường học, gia đình và nơi tập trung đông người, cần duy trì không gian thông thoáng, thường xuyên mở cửa để lưu thông không khí, hạn chế ở lâu trong phòng kín. Các bề mặt thường xuyên tiếp xúc, đặc biệt là vật dụng dùng chung, cần được vệ sinh hàng ngày.

Mỗi người cũng cần hình thành thói quen rửa tay bằng xà phòng, đeo khẩu trang khi có triệu chứng hô hấp, không dùng chung đồ dùng cá nhân, cốc uống nước.

Đặc biệt, tiêm chủng chủ động và đầy đủ các vaccine phòng 5 nhóm huyết thanh A, B, C, W-135 và Y là giải pháp quan trọng để giảm nguy cơ mắc bệnh.

Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.

Ung thư đại trực tràng tăng nhanh và trẻ hóa: bác sĩ nêu rõ lý do

Dù y học có nhiều tiến bộ, ung thư đại trực tràng vẫn tăng hạng tại Việt Nam. Nhiều người chỉ đi khám khi xuất hiện triệu chứng, bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm.

Đi khám vì 3 dấu hiệu, người đàn ông phát hiện ung thư gan

Mắc ung thư gan giai đoạn tiến triển, người đàn ông 60 tuổi ghi nhận khối u thu nhỏ rõ rệt, chỉ số ung thư giảm mạnh sau 9 chu kỳ điều trị.

Cà phê giúp giảm nguy cơ ung thư gan như thế nào?

Một số nghiên cứu cho thấy uống cà phê có thể giảm nguy cơ phát triển viêm gan mạn tính và ung thư gan.

Nhận diện sớm bệnh não mô cầu

Bệnh não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn tiến nhanh và gây ra những biến chứng nghiêm trọng, thậm chí tử vong chỉ trong thời gian ngắn. Các biểu hiện ban đầu đôi khi không đặc hiệu, khiến người bệnh dễ chủ quan hoặc nhầm lẫn với những bệnh lý thông thường như cảm cúm. Gần đây, TP.HCM ghi nhận chùm ca não mô cầu nhóm B ở học sinh một trường THCS tại xã Hiệp Phước, trong đó một em tử vong. Nhằm giúp người dân nâng cao cảnh giác và chủ động phòng ngừa, dưới đây là tổng hợp các bài viết về dấu hiệu sớm, đường lây truyền, nhóm nguy cơ và cách phòng ngừa căn bệnh này trên mục Sức khỏe Tri Thức - Znews.

Phương Anh

Bạn có thể quan tâm