|
|
Caffeine và tanin có trong trà, cà phê làm dạ dày dễ kích ứng. Ảnh minh họa: L.C. |
Các bạn đã bao giờ tự hỏi rằng uống những thứ kích thích như cà phê hoặc trà vào lúc đói có khiến tình trạng tệ hơn không chưa? Đó là những thức uống thường được coi là những thứ giúp duy trì và bảo vệ sức khỏe, đặc biệt là trà. Nhưng khi đói, chúng có thể làm cho tình trạng cơ thể tệ hơn, nhất là cà phê.
Trà hay cà phê đều chứa một chất gọi là caffeine. Caffeine được các nhà khoa học xếp vào nhóm ancaloit, cùng nhóm với những chất quen thuộc như nicotin, cocain, morphin... với tác dụng chủ yếu là gây kích thích hoặc ức chế hoạt động của hệ thần kinh. Caffeine có tác dụng tương tự như morphin.
Dây thần kinh cảm giác ở dạ dày rất nhạy cảm, đặc biệt trong lúc đói. Khi chúng bị kích thích quá mức, như khi ta uống cà phê chẳng hạn, hiện tượng buồn nôn, đi ngoài sẽ xuất hiện.
Vì sao xảy ra điều đó? Caffeine vốn là chất được cây cà phê sinh ra nhằm bảo vệ cây khỏi bị các loại động vật ăn cỏ ăn trụi lá. Chất này làm cho động vật có cảm giác buồn nôn khi ăn lá cây lúc đói.
Con người chúng ta khôn khéo hơn trong việc lợi dụng caffeine khi chỉ sử dụng chất này sau khi ăn no mà không phải vào lúc đói như động vật. Bên cạnh đó, sau khi ăn no chúng ta hay có cảm giác buồn ngủ, khi đó ta sử dụng caffeine gây kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến cho cơ thể cũng thích kích theo, cảm giác buồn ngủ sẽ giảm bớt.
Điều này cho thấy dược tính của caffeine khá mạnh, kể cả sau khi ăn no. Cho nên, rõ ràng là việc sử dụng cà phê khi đang đói không tốt cho cơ thể.
Còn khi uống trà, chúng ta lại đưa vào cơ thể một chất khác, đó là tanin (đọc là ta-nanh). Đây là chất được chiết từ vỏ cây để thuộc da động vật từ thời xa xưa do có công dụng làm biến tính protein, thay đổi cấu trúc bền vững của protein.
Vậy vì sao cây chè lại tạo ra chất này? Đó cũng là một trong những cơ chế tự bảo vệ của cây chè.
Lá chè thường bị loại côn trùng gây bệnh tên là Himakiga tấn công, do lá chè là thức ăn chính của chúng. Và cây chè sẽ dần trở nên khô héo khi lá của chúng bị loại côn trùng này ăn.
Từ đó, tanin được cây tạo ra, nhằm gây rối loạn hệ tiêu hóa của côn trùng khiến chúng không thể ăn lá chè được. Ngoài chè ra, một số thực phẩm khác như hàu và chuối cũng có chứa tanin. Quả lúc còn xanh chứa một lượng lớn chất này, giúp bảo vệ quả đến khi chín khỏi bị côn trùng hay động vật ăn.
Nhưng ngược lại, khi quả chín, lượng tanin giảm dần, màu sắc cũng chuyển sang vàng hoặc đỏ, như một lời mời gọi “Hãy đến ăn tôi đi, rồi đem những hạt giống trong tôi tới nơi thật xa để sinh sôi và phát triển.” Thế giới tự nhiên đã, đang và sẽ làm rất tốt việc này.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.