 |
| Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phát biểu trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ở Arlington, Virginia, hôm 31/3. Ảnh: New York Times. |
Trong khi Iran tiếp tục các đòn trả đũa trên khắp khu vực trong ngày 31/3, thị trường tài chính lại le lói hy vọng xung đột có thể sớm hạ nhiệt. Cùng lúc, Israel tuyên bố sẽ duy trì kiểm soát một vùng lãnh thổ rộng lớn tại Lebanon ngay cả sau khi chiến sự kết thúc.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết Washington hiện đã giành được quyền kiểm soát bầu trời Iran ở mức gần như tuyệt đối, đến mức có thể triển khai máy bay ném bom B-52 bay trực tiếp trên không phận nước này - điều chưa từng xảy ra kể từ khi chiến tranh bùng phát.
Tuy vậy, ông cảnh báo Iran vẫn đủ năng lực tiến hành các cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các quốc gia lân cận.
“Họ sẽ phóng tên lửa, và chúng tôi sẽ đánh chặn”, ông nói trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc, cùng Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Caine - buổi cập nhật công khai đầu tiên về chiến sự sau gần hai tuần.
Ông Hegseth khẳng định Mỹ đang “tiến gần hơn bao giờ hết tới chiến thắng”, nhưng từ chối đưa ra mốc thời gian kết thúc chiến tranh, cho rằng điều này phụ thuộc vào quyết định của Tổng thống Donald Trump và các nỗ lực đàm phán với Tehran.
Mỹ đang tự tin
Việc triển khai các máy bay B-52 - dòng oanh tạc cơ từ thập niên 1960, không có khả năng tàng hình và dễ bị tổn thương trước hệ thống phòng không - bay trực tiếp trên lãnh thổ Iran được xem là dấu hiệu rõ ràng cho thấy Washington tin rằng họ đã vô hiệu hóa phần lớn năng lực phòng không của Tehran, theo New York Times.
Theo Lầu Năm Góc, các máy bay Mỹ đã tấn công Tehran trong đêm 30/3 (giờ địa phương), trong khi ông Trump công bố video các vụ nổ lớn tại Isfahan - trung tâm công nghiệp và hạt nhân quan trọng của Iran.
Tướng Dan Caine ngày 31/3 nhận định việc kiểm soát không phận Iran đang mở ra điều kiện để oanh tạc cơ B-52 Stratofortress triển khai các nhiệm vụ bay sâu trong lãnh thổ đối phương.
Được Không quân Mỹ vận hành suốt hơn 70 năm, B-52 dù không sở hữu tốc độ và khả năng tàng hình như các dòng máy bay hiện đại hơn như B-1 Lancer hay B-2 Spirit, vẫn là “xương sống” trong các chiến dịch không kích và dự kiến tiếp tục phục vụ trong nhiều thập niên tới nhờ các chương trình nâng cấp quy mô lớn.
Cập nhật tại cuộc họp báo, Tướng Caine cho biết sau hơn một tháng giao tranh, lực lượng Mỹ đã tấn công hơn 11.000 mục tiêu. “Với ưu thế trên không gia tăng, chúng tôi đã bắt đầu thực hiện thành công các nhiệm vụ B-52 bay xuyên lãnh thổ, qua đó tiếp tục áp đảo đối phương”, ông nói.
B-52, cùng với các oanh tạc cơ B-1 và B-2, nằm trong số những khí tài chủ lực được Mỹ triển khai tới Trung Đông kể từ khi chiến sự bùng phát. Tuy nhiên, việc sử dụng B-52 cho các nhiệm vụ bay sâu trong lãnh thổ Iran được xem là dấu hiệu cho thấy cục diện đã thay đổi, khi máy bay Mỹ và Israel hiện có thể hoạt động với mức độ tự do cao hơn đáng kể trong không phận Iran.
Trong giai đoạn đầu xung đột, các hệ thống phòng không và tên lửa của Iran là mục tiêu ưu tiên. Mỹ và Israel đã sử dụng hỏa lực quy mô lớn để làm suy yếu các năng lực này, từng bước giành quyền kiểm soát bầu trời tại Tehran và nhiều khu vực khác.
Lầu Năm Góc cũng cho biết các năng lực tác chiến không gian mạng, không gian vũ trụ và tác chiến điện tử đã được triển khai nhằm “làm mù” hệ thống phòng thủ và gián đoạn liên lạc của Iran. Các chiến dịch trước đây, bao gồm các cuộc không kích của Israel và chiến dịch “Búa Đêm” mùa hè năm ngoái, cũng từng nhắm vào mạng lưới phòng không của Tehran.
Vai trò mới
Trong bối cảnh ưu thế trên không ngày càng rõ rệt, B-52 đang được trao một vai trò mới trên chiến trường, Business Insider cho biết.
B-52 Stratofortress - do Boeing sản xuất - nổi tiếng với thiết kế bền bỉ và khung thân chắc chắn, cho phép máy bay duy trì khả năng tác chiến ổn định qua nhiều thập kỷ.
 |
| Không quân hy vọng việc đại tu động cơ và radar của máy bay B-52 sẽ giúp phi đội này tiếp tục hoạt động trong một thế kỷ nữa. Ảnh: Không quân Mỹ. |
Được đưa vào biên chế từ những năm 1950, hiện Mỹ vẫn duy trì 72 chiếc B-52 trong trạng thái hoạt động và đặt mục tiêu kéo dài vòng đời đến năm 2050.
Ngoài nhiệm vụ ném bom thông thường, một số máy bay vẫn có khả năng mang vũ khí hạt nhân. Các máy bay đã nghỉ hưu được lưu trữ dài hạn tại “nghĩa địa máy bay” của Không quân Mỹ ở bang Arizona.
Bất chấp tuổi đời cao, phi đội B-52 đang trải qua các chương trình nâng cấp lớn nhằm kéo dài tuổi thọ. Nổi bật là chương trình thay thế động cơ, sử dụng các động cơ thương mại được cải tiến cho mục đích quân sự. Dù từng bị trì hoãn do thiếu ngân sách, Boeing đã nhận hợp đồng hơn 2 tỷ USD vào tháng 12 năm ngoái để triển khai dự án.
Song song đó, chương trình hiện đại hóa radar cũng được kỳ vọng giúp B-52 duy trì hiệu quả tác chiến, với hệ thống radar mới có tầm hoạt động xa hơn và khả năng chống nhiễu điện tử tốt hơn. Dự án này cũng từng bị đội chi phí và chậm tiến độ, nhưng chuyến bay thử đầu tiên của B-52 trang bị radar mới đã diễn ra vào tháng 12 vừa qua.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
