- Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei gửi thông điệp cho Tổng thống Iran, khẳng định sẽ khiến tất cả kẻ thù không thể an toàn sau khi Bộ trưởng Tình báo bị Israel hạ sát.
- Iran thừa nhận tướng Ali Mohammad Naeini, phát ngôn viên Vệ binh Quốc gia (IRGC), đã thiệt mạng trong một cuộc không kích do Mỹ - Israel tiến hành.
- Tổng thống Donald Trump vừa phát tín hiệu Mỹ có thể thu hẹp chiến dịch nhưng không ngừng bắn.
Iran bác ngừng bắn, đòi chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn
Trong cuộc phỏng vấn với Kyodo News, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhấn mạnh Tehran cần nhiều hơn một thỏa thuận ngừng bắn để chấm dứt xung đột hiện nay.
Ông Araghchi khẳng định đây không phải là cuộc chiến do Iran khởi xướng, mà là “cuộc chiến bị áp đặt”, diễn ra trong bối cảnh Tehran đang tiến hành đàm phán với Washington trước khi bị tấn công.
Theo ông, đây là hành động “xâm lược trắng trợn, phi pháp và vô cớ”. Nhà ngoại giao Iran nhấn mạnh các hoạt động quân sự hiện nay của Tehran hoàn toàn mang tính tự vệ và sẽ được duy trì “chừng nào còn cần thiết”.
Đáng chú ý, Iran bác bỏ khả năng chấp nhận một lệnh ngừng bắn tạm thời, do lo ngại kịch bản căng thẳng tái diễn như trước. “Chiến tranh phải được chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn, đồng thời cần có sự đảm bảo tình trạng này không lặp lại”, ông Araghchi nhấn mạnh.
| |
| Một người mẹ khóc vì mất con trai. Ảnh: AA. |
Tổng thống Putin: Nga luôn sát cánh cùng Iran
Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định Moscow vẫn là “người bạn trung thành và đối tác đáng tin cậy” của Tehran trong thông điệp chúc mừng Nowruz gửi lãnh đạo Iran, giữa lúc căng thẳng khu vực leo thang.
Điện Kremlin nhấn mạnh Nga sát cánh cùng Iran trong giai đoạn khó khăn, đồng thời bày tỏ tin tưởng Tehran sẽ vượt qua khủng hoảng. Nga cũng cáo buộc các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã đẩy Trung Đông vào vực thẳm, kích hoạt nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Ông Putin đồng thời lên án việc lãnh đạo tối cao Iran thiệt mạng là hành động tàn nhẫn.
Ở một diễn biến khác, Politico tiết lộ Moscow từng đề xuất trao đổi với Washington: ngừng chia sẻ tình báo cho Iran nếu Mỹ dừng hỗ trợ Ukraine, song ý tưởng này đã bị bác bỏ và bị Điện Kremlin phủ nhận. Dù duy trì quan hệ đối tác chiến lược, Nga không cam kết phòng thủ chung với Iran và tiếp tục phản đối việc Tehran phát triển vũ khí hạt nhân, do lo ngại nguy cơ chạy đua hạt nhân trong khu vực, theo Reuters.
Mỹ - Israel đánh sập cửa pháo đài tên lửa ngầm của Iran
CNN phân tích ảnh vệ tinh tại 32 căn cứ tên lửa - phần lớn nằm sâu trong lòng núi - cho thấy toàn bộ đều đã bị tấn công, chủ yếu nhắm vào cửa hầm, công trình nổi và các điểm giao thông.
Trong số 107 lối vào đường hầm được khảo sát, ít nhất 77% đã bị đánh bom, cùng với tối thiểu 15 bệ phóng tên lửa bị phá hủy. Giới chuyên gia nhận định chiến lược này nhằm chôn vùi các hệ thống vũ khí trong những “thành phố ngầm”, khiến Iran không thể nhanh chóng nạp đạn và triển khai bệ phóng ra bên ngoài để tấn công.
Dù các cơ sở kiên cố trong núi khó bị phá hủy hoàn toàn, chiến dịch đã tạo ra nút thắt cổ chai nghiêm trọng đối với năng lực tác chiến của Tehran. Số vụ phóng tên lửa và UAV được cho là đã giảm hơn 90% kể từ khi xung đột bùng phát.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo Iran vẫn có thể duy trì các đòn tấn công hạn chế vào mục tiêu chiến lược, trong khi nỗ lực khôi phục các lối vào bị phá hủy đã bắt đầu xuất hiện tại một số căn cứ.
| |
| Ảnh vệ tinh tiết lộ Mỹ và Israel phá hủy lối vào các “thành phố ngầm” của Iran. Ảnh: Airbus cung cấp. |
Chưa đến 100 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz kể từ chiến sự
Tàu nước nào được phép đi qua eo biển Hormuz? Theo phân tích dữ liệu của BBC, kể từ đầu tháng 3 đến nay, chưa đến 100 tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, bất chấp các cuộc tấn công vẫn diễn ra. Lưu lượng hàng hải sụt giảm nghiêm trọng, tới khoảng 95% so với thời điểm trước khi xung đột bùng phát.
|
BBC cũng cho biết, khoảng một phần ba số tàu lưu thông gần đây có liên quan tới Iran, trong đó có 14 tàu treo cờ quốc gia này, cùng nhiều tàu khác đang chịu lệnh trừng phạt do bị nghi dính líu tới hoạt động xuất khẩu dầu của Tehran. Bên cạnh đó, có 9 tàu thuộc sở hữu các công ty có liên hệ địa chỉ với Trung Quốc, trong khi 6 tàu khác được ghi nhận có điểm đến là Ấn Độ.
Dữ liệu của BBC còn chỉ ra rằng một số tàu không có mối liên hệ trực tiếp với Iran vẫn cập cảng nước này, bao gồm cả tàu thuộc các doanh nghiệp Hy Lạp.
Theo tạp chí Lloyd’s List, Ấn Độ, Pakistan, Trung Quốc, Iraq, Malaysia và Nhật Bản đang tiến hành đàm phán trực tiếp với Iran nhằm tìm phương án cho tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Quan chức của Ấn Độ, Pakistan và Trung Quốc, cùng với Thổ Nhĩ Kỳ, đã xác nhận việc được cấp phép lưu thông. Trong khi đó, Financial Times nhận định số lượng tàu thực tế có thể cao hơn đáng kể, do một số tàu có khả năng đã tắt hệ thống nhận dạng tự động.
Iran cho tàu Nhật Bản đi qua Eo biển Hormuz
Theo hãng tin Kyodo News, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố nước này sẵn sàng cho phép các tàu liên quan đến Nhật Bản đi qua Eo biển Hormuz sau các cuộc tham vấn giữa quan chức hai nước.
| |
| Tàu chở dầu Callisto neo đậu tại cảng Sultan Qaboos (Muscat, Oman) vào ngày 12/03. Ảnh: Reuters. |
Ông Araghchi đã đưa ra các bình luận này trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Nhật Bản vào thứ Sáu. Nhật Bản phụ thuộc nặng nề vào dòng dầu nhập khẩu Trung Đông. Cuộc chiến tại Iran đã buộc quốc gia châu Á này phải xả kho dự trữ dầu trong tháng này.
Nhật Bản đang đứng trước sức ép lớn từ Tổng thống Donald Trump trong việc hỗ trợ đảm bảo an ninh tại Eo biển Hormuz. Trong cuộc trao đổi với Mỹ, Thủ tướng Sanae Takaichi đã thẳng thắn nêu rõ các rào cản pháp lý hạn chế sự can dự quân sự của Tokyo trong nỗ lực này. Tuy nhiên, để củng cố quan hệ đồng minh, bà Takaichi nhấn mạnh các cam kết hợp tác tăng cường nhập khẩu dầu từ Mỹ và đẩy mạnh phối hợp trong lĩnh vực phát triển tên lửa.
Bất chấp các cuộc tập kích của Mỹ và Israel, Iran đang duy trì hành lang vận tải hạn chế qua Eo biển Hormuz. Theo dữ liệu từ Lloyd’s List và Financial Times, đã có ít nhất 6 tàu hàng hoàn tất việc bốc dỡ tại cảng Khomeini và di chuyển qua eo biển trong ngày 15-16/3. Đây là lần đầu tiên sau gần 3 tuần, Tehran cho phép tàu vận tải bật Hy Lạp AIS khi băng qua khu vực chiến sự này.
Hôm 20/3, thân nhân của những trẻ em thiệt mạng trong vụ tập kích trường học của liên quân Mỹ - Israel ngày 28/2 đã đến thăm viếng mộ phần các em nhân dịp lễ Nowruz (Tết của người Ba Tư). Vụ tấn công xảy ra ngay trong giờ học buổi sáng, khiến hơn 170 người thiệt mạng, trong đó phần lớn là học sinh. Ảnh: Anadolu. |
Iran phóng tên lửa đạn đạo tấn công căn cứ chiến lược Diego Garcia của Mỹ
Theo tờ Wall Street Journal, Iran đã phóng hai tên lửa đạn đạo tầm trung về phía Diego Garcia, một căn cứ quân sự quan trọng của Mỹ và Anh ở Ấn Độ Dương.
Dù không quả nào đánh trúng căn cứ, cuộc tấn công này đánh dấu sự mở rộng đáng kể tầm bắn của Iran ra ngoài Trung Đông, hướng tới một trung tâm chiến lược lớn của Mỹ.
Các quan chức cho biết một tên lửa đã gặp sự cố khi bay, trong khi một tàu chiến Mỹ đã phóng tên lửa đánh chặn SM-3 vào quả còn lại. Hiện chưa rõ vụ đánh chặn có thành công hay không.
Việc nhắm mục tiêu vào Diego Garcia, cách Iran khoảng 2.500 dặm (hơn 4.000 km), cho thấy năng lực tên lửa của Tehran có thể đã vượt xa các giới hạn được công nhận trước đây. Căn cứ hẻo lánh này là điểm xuất trọng yếu cho các máy bay ném bom, tàu ngầm hạt nhân và các khí tài chiến lược khác của Mỹ.
Ngày 21/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận triển khai đợt tấn công thứ 70 trong chiến dịch "Lời hứa Đích thực 4". Với quy mô nhắm vào hơn 55 địa điểm chiến lược của Mỹ và Israel, đợt tập kích được mô tả là đã tạo ra "những tiếng nổ chấn động và cột khói ngút trời" ngay từ những phút đầu tiên.
Liên Hợp Quốc muốn hỗ trợ mở lại eo biển Hormuz
Trong cuộc phỏng vấn với Politico, ông Guterres nhấn mạnh Liên Hợp Quốc đang chuẩn bị các phương án nhằm khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz, đồng thời nhắc lại kinh nghiệm trung gian cho một thỏa thuận tương tự ở Biển Đen giữa Nga và Ukraine năm 2022, cho phép vận chuyển ngũ cốc và phân bón của Ukraine.
“Mục tiêu chính của tôi là xem liệu có thể tạo ra các điều kiện tại eo biển Hormuz tương tự như trước đây hay không”, ông Guterres nói, đồng thời cho biết Liên Hợp Quốc đang trao đổi với các quốc gia vùng Vịnh cũng như Hội đồng châu Âu về tình hình hiện nay.
Trước đó, Sáng kiến Ngũ cốc Biển Đen - thỏa thuận do Liên Hợp Quốc và Thổ Nhĩ Kỳ làm trung gian giữa Moscow và Kyiv - đã giúp xuất khẩu hàng chục triệu tấn lương thực từ Ukraine giữa bối cảnh chiến sự, trước khi Nga rút khỏi cơ chế này.
Tehran rung chuyển, cảnh báo Israel sắp tấn công cơ sở năng lượng
Thủ đô Tehran và hàng loạt thành phố chiến lược của Iran vừa trải qua những giờ phút căng thẳng nhất khi các đợt không kích dồn dập của liên quân Mỹ - Israel đánh thẳng vào các khu vực trọng yếu.
Theo ghi nhận trực tiếp từ phóng viên Al Jazeera tại hiện trường, máy bay chiến đấu của Mỹ và Israel đã thực hiện nhiều đợt oanh tạc không chỉ tập trung ở thủ đô mà còn lan rộng tới Tabriz (phía Bắc) và thành phố lịch sử Isfahan (miền Trung).
Trong một bài đăng riêng trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Iran cho biết nước này đang nắm thông tin tình báo cho thấy Israel đang lên kế hoạch cho một cuộc tấn công khác vào cơ sở hạ tầng của họ, sau vụ oanh tạc vào mỏ khí đốt South Pars hồi đầu tuần này.
Ông một lần nữa nhắc lại cảnh báo đanh thép của Tehran rằng Iran sẽ "không còn kiềm chế" nếu các mục tiêu cơ sở hạ tầng tiếp tục bị nhắm tới.
Mỹ tăng quân tới Trung Đông: Bước ngoặt về tác chiến bộ binh
Hôm 20/3, CBS dẫn lời các nguồn tin ẩn danh cho biết giới lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ đã đệ trình các kế hoạch cụ thể nhằm chuẩn bị cho việc triển khai lực lượng mặt đất. Động thái này diễn ra giữa lúc Tổng thống Donald Trump đang xem xét các bước đi tiếp theo của cuộc xung đột.
Lầu Năm Góc đang điều động các đơn vị thuộc Sư đoàn Dù 82, thêm khoảng 4.500 quân (bao gồm đơn vị MEU 11 và 31) tới Trung Đông, nâng tổng quân số tại khu vực lên gần 60.000. Tâm điểm là Nhóm tác chiến USS Boxer cùng các phi đội F-35 và trực thăng Osprey, dự kiến cập bến sau 3-4 tuần.
| |
| Việc Mỹ tăng cường quân số tại Trung Đông báo hiệu nguy cơ leo thang mạnh mẽ cuộc chiến chống lại Iran. Ảnh: Reuters |
Được mệnh danh là "lực lượng 911", các đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh (MEU) này chuyên trách đột kích nhanh, nhắm tới mục tiêu giải tỏa Eo biển Hormuz và kiểm soát các điểm nóng như đảo Kharg - huyết mạch dầu mỏ của Iran. Hiện tại, không quân Mỹ đã triển khai A-10 và Apache để tiêu diệt xuồng cao tốc cùng UAV của Tehran, đồng thời mở rộng oanh kích sâu vào nội địa Iran.
Đáng chú ý, đợt điều quân rầm rộ này diễn ra ngay sau khi Tổng thống Trump tuyên bố "không gửi thêm quân" nhưng khẳng định sẽ làm mọi cách để ổn định giá dầu. Việc huy động tàu đổ bộ chuyên dụng cho thấy Washington đang chuẩn bị cho kịch bản tác chiến mặt đất, bất chấp những cam kết về một cuộc xung đột ngắn hạn hay ý định "thu hẹp quy mô" trước đó.
Mỹ tạm thời dỡ bỏ lệnh trừng phạt dầu mỏ Iran 30 ngày
Bộ Tài chính Mỹ vừa tuyên bố dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran trong vòng 30 ngày. Quyết định này được đưa ra khi cuộc chiến giữa liên quân Mỹ - Israel và Iran tiếp tục gây ra những cú sốc về giá cả và nguồn cung trên toàn cầu, theo Al Jazeera.
Ngày 20/3, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent khẳng định lệnh cấp phép tạm thời này chỉ dành cho lượng dầu đã được bốc lên tàu (đang trên đường vận chuyển) tính đến trước thời điểm ra thông báo, không áp dụng cho các đơn đặt hàng mới.
Mục tiêu của quyết định nhằm xoa dịu thị trường năng lượng vốn đang chao đảo và kìm hãm đà tăng giá xăng dầu đang trực tiếp đe dọa kinh tế Mỹ.
Những ngày qua Iran đã liên tục tấn công nhắm vào tàu bè liên kết với Mỹ và Israel, làm tê liệt hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz. Việc phong tỏa cửa ngõ dầu mỏ huyết mạch này đang đẩy nền kinh tế thế giới vào tình trạng báo động.
Tổng thống Trump: NATO 'hèn nhát'
Ngày 20/3, Tổng thống Donald Trump đã chỉ trích gay gắt các đồng minh NATO, gọi họ là "những kẻ hèn nhát" khi từ chối hỗ trợ liên minh Mỹ-Israel trong cuộc chiến chống Iran.
| |
| Tổng thống Donald Trump. Ảnh: Bloomberg. |
Theo Reuters, trên mạng xã hội, ông Trump không ngần ngại dùng những từ ngữ mạnh mẽ nhất để chỉ trích các đồng minh: "Không có Mỹ, NATO CHỈ LÀ MỘT CON HỔ GIẤY!".
Ông cáo buộc các nước đồng minh là "những kẻ hèn nhát" và khẳng định chính quyền của ông sẽ "ghi nhớ" thái độ này.
Tổng thống Mỹ bày tỏ thái độ khi cho rằng các nước NATO không muốn tham gia cuộc chiến chống lại Iran, nhưng vẫn than vãn về giá dầu cao.
"Giờ đây cuộc chiến đó đã THẮNG về mặt quân sự, với rất ít nguy hiểm cho họ, họ lại phàn nàn về giá dầu cao, không tham gia khai thông Eo biển Hormuz, một việc chỉ như cuộc diễn tập quân sự đơn giản với rủi ro cực thấp”, ông nhấn mạnh.
Ngày 19/3, Đức, Anh, Pháp, Ý, Hà Lan, Nhật Bản và Canada đã ra tuyên bố chung cam kết tham gia vào "các nỗ lực phù hợp để đảm bảo quá trình di chuyển an toàn qua Eo biển".
Tuy nhiên, Thủ tướng Đức Friedrich Merz khẳng định việc hỗ trợ chỉ diễn ra với điều kiện các cuộc giao tranh phải chấm dứt.
Ông Trump: Mỹ sẽ không bảo vệ Hormuz, ai dùng nấy giữ
Về an ninh tại Eo biển Hormuz, Tổng thống tuyên bố Mỹ sẽ không dẫn đầu việc 'canh gác'. Ông cho rằng các quốc gia trực tiếp sử dụng tuyến đường này phải tự gánh vác trách nhiệm giám sát.
"Nước Mỹ không sử dụng nó!", ông khẳng định, đồng thời cho rằng các bên hưởng lợi phải tự quản lý an ninh hàng hải một khi mối đe dọa từ Iran được loại bỏ hoàn toàn.
"Nếu được yêu cầu, chúng tôi sẽ hỗ trợ các quốc gia này nhưng điều đó sẽ không cần thiết một khi mối đe dọa từ Iran bị loại bỏ. Điều quan trọng: đây sẽ là một chiến dịch quân sự dễ dàng đối với họ".
Mỹ thu hẹp chiến dịch nhưng không ngừng bắn
Tổng thống Donald Trump vừa phát tín hiệu có thể sớm kết thúc chiến dịch "Epic Fury" sau gần ba tuần tấn công Iran. Trên mạng xã hội Truth Social ngày 20/3, ông khẳng định Mỹ đã "rất gần" mục tiêu quân sự nhằm vào Iran, bao gồm: vô hiệu hóa năng lực tên lửa, phá hủy hạ tầng quốc phòng và xóa sổ lực lượng hải quân, không quân đối phương.
Theo Fox News, ông Trump nhấn mạnh Washington sẽ "không bao giờ" cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời cam kết bảo vệ các đồng minh then chốt như Israel và Saudi Arabia.
Những phát biểu này được đưa ra không lâu sau khi ông Trump bác bỏ khả năng tuyên bố ngừng bắn, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng Eo biển Hormuz sẽ "tự mở lại", bất chấp việc các đồng minh tỏ ra dè dặt trong việc hỗ trợ.
"Chúng tôi có thể đàm phán, nhưng không chấp nhận ngừng bắn. Không ai lại đi ngừng bắn khi đang trong quá trình xóa sổ hoàn toàn đối phương", ông Trump khẳng định.
Tổng thống Mỹ thông báo Washington đang xem xét giảm dần quy mô chiến dịch tại Iran khi các mục tiêu quân sự cốt lõi sắp sửa hoàn tất. Với các mục tiêu chiến lược được cho là đã gần cán đích, Washington đang tính đến việc "thu quân" dần khỏi chiến trường Iran.
Giá dầu giảm xuống 108 USD/thùng
Giá dầu đã giảm sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố đang cân nhắc giảm dần quy mô tấn công vào Iran. Động thái này diễn ra sau nhiều tuần xung đột làm đảo lộn thị trường năng lượng thế giới.
Theo Bloomberg, ngày 20/3, giá dầu Brent đã giảm nhanh xuống quanh mức 108 USD/thùng (từ mức 112 US/thùng) trong các giao dịch điện tử sau giờ chốt phiên. Tính chung từ đầu tháng, dầu Brent đã tăng phi mã gần 50% khi cuộc chiến bước sang tuần thứ ba, phản ánh nỗi lo sợ về sự đứt gãy nguồn cung nghiêm trọng.
Trước khi ông Trump đưa ra thông điệp hạ nhiệt, thị trường đang ở trạng thái lạc quan về triển vọng giá tăng. Việc giá dầu hạ nhiệt dù mang lại sự thở phào cho các nền kinh tế đang vật lộn với lạm phát, nhưng vẫn chứa đựng nhiều rủi ro. Eo biển Hormuz hiện vẫn đang trong tình trạng gần như đóng cửa, và việc rút quân (nếu có) sẽ cần thời gian để khôi phục lại các luồng thương mại dầu mỏ vốn đã bị tê liệt.
"Thị trường đang phản ứng với thông điệp chính trị nhiều hơn là thực tế dòng chảy dầu mỏ. Chừng nào Hormuz chưa thông, cái giá của chiến tranh vẫn sẽ còn nằm trên hóa đơn xăng dầu của người dân”, nhận định từ giới quan sát năng lượng.
Người dân Iran đón tết trong mưa bom bão đạn
Tết Ba Tư (Nowruz) vốn là biểu tượng của sự đổi mới, nhưng năm nay, hàng triệu người dân Iran đang đón "ngày mới" trong vòng xoáy xung đột và tuyệt vọng. Sau ba tuần hứng chịu các cuộc không kích dồn dập từ liên quân Mỹ - Israel, hạ tầng tan hoang và nỗi đau mất mát đã khiến tinh thần lễ hội gần như lụi tàn.
![]() ![]() |
Mặc dù chiến tranh đang diễn ra, Tehran vẫn nỗ lực chuẩn bị cho các hoạt động ăn mừng. Các khu chợ vẫn đầy đủ hàng hóa, hương hoa dạ lan hương (loài hoa truyền thống của Nowruz) lan tỏa khắp các ngõ nhỏ - một lời nhắc nhở hữu hình về mùa xuân của thành phố. Ảnh: Reuters, NYT. |
Dù các khu chợ vẫn thoang thoảng hương hoa dạ lan hương truyền thống, bầu không khí tại Tehran lại vô cùng nặng nề. Nhiều gia đình không còn tâm trí bày biện bàn Haft Sin hay tụ họp đoàn viên khi tương lai mờ mịt. Ngược lại, một số người tìm thấy sự an ủi kỳ lạ. Họ thấy bầu trời xanh trong hơn giữa chiến sự và tin rằng đây là dấu hiệu của sự tự do sắp tới.
Xung đột đã bồi thêm đòn chí mạng vào nền kinh tế vốn đã kiệt quệ vì lạm phát. Dù hàng hóa vẫn đầy ắp, nhưng giá của các món ăn truyền thống đã trở thành xa xỉ phẩm quá tầm tay của đại bộ phận dân chúng.
Ba tuần qua là quãng thời gian ngập tràn tuyệt vọng và sợ hãi. Thời gian như ngưng đọng trên bờ vực của một điều gì đó tồi tệ hơn, khiến những cột mốc truyền thống như lễ hội lửa Chaharshanbe Suri hay Nowruz trở nên vô nghĩa.
Kỳ Nowruz này trùng với lễ Eid al-Fitr, trở thành điểm hội tụ của những cảm xúc phức tạp. Dù chính quyền cố gắng phô trương sức mạnh qua các buổi cầu nguyện quốc gia, đối với người dân, đây vẫn là một chương đau thương nhưng đầy kiên cường giữa thời chiến.
| |
| Những xô hoa xếp đầy tại chợ Tajrish ở Tehran, thoang thoảng hương hoa dạ lan giữa bầu không khí vô cùng nặng nề tại Tehran. Ảnh: NYT. |
Ông Trump: Mỹ sẵn sàng đàm phán, nhưng Iran ‘không còn lãnh đạo’
Phát biểu tại một buổi lễ ở Nhà Trắng ngày 20/03, ông Trump khẳng định vị thế áp đảo của Mỹ trong cuộc xung đột bắt đầu từ cuối tháng 2. "Chúng tôi muốn nói chuyện với họ, nhưng hiện tại chẳng còn ai để nói cả. Chúng tôi không có đối tác đối thoại nào. Và bạn biết đấy, chúng tôi thích tình trạng này", Tổng thống Mỹ nói.
Ông Trump cho rằng sự tàn khốc của các đợt không kích đã khiến giới chính trị Tehran tê liệt: "Giờ đây không còn ai muốn đứng ra làm lãnh đạo ở đó nữa".
Tổng thống Trump khẳng định năng lực quốc phòng của Iran đã gần như trở về con số không. Ông tuyên bố 58 tàu chiến của Iran đã bị đánh chìm chỉ trong vòng hai ngày. Toàn bộ hệ thống radar, tên lửa phòng không và chiến đấu cơ đều đã bị phá hủy.
Bất chấp các thắng lợi quân sự, ông Trump nhấn mạnh mục tiêu cao nhất vẫn là ngăn chặn hạt nhân: "Chúng tôi sẽ không để họ có vũ khí hạt nhân”.
'Mỹ không có kế hoạch đưa bộ binh tới Iran. Nếu có cũng không nói'
Tổng thống Donald Trump khẳng định không triển khai quân đội Mỹ đến Trung Đông khi cuộc chiến Iran bước sang tuần thứ tư, theo Time.
“Không, tôi sẽ không đưa quân đi đâu cả. Có lẽ là không cần tới họ. Nếu có, tôi chắc chắn sẽ không nói với các bạn”, ông Trump trả lời báo giới.
Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Mỹ cân nhắc các biện pháp xóa sổ chương trình vũ khí của Iran, bao gồm thu giữ vật liệu hạt nhân dưới đống đổ nát. Theo giới phân tích, mục tiêu này đòi hỏi lực lượng bộ binh phải tiến sâu vào lãnh thổ Iran.
Trong khi đó, Reuters cho biết chính quyền Trump đang xem xét điều động không quân và hải quân bảo vệ hành lang tàu dầu qua Eo biển Hormuz. Động thái này nhiều khả năng sẽ dẫn đến việc triển khai quân dọc theo đường bờ biển Iran để đảm bảo an ninh hàng hải.
Ông Netanyahu: Iran không còn khả năng hạt nhân và tên lửa
Thủ tướng Benjamin Netanyahu hôm 19/3 tuyên bố Iran đã mất hoàn toàn khả năng làm giàu uranium và sản xuất tên lửa đạn đạo sau 20 ngày bùng nổ chiến sự.
Phát biểu tại Jerusalem trong cuộc họp báo trực tiếp đầu tiên kể từ khi chiến dịch bắt đầu, ông khẳng định: "Iran hiện nay không còn khả năng làm giàu uranium hay chế tạo tên lửa đạn đạo. Chúng tôi sẽ tiếp tục nghiền nát những năng lực này thành tro bụi".
Ông Netanyahu mô tả Iran đang ở trạng thái "yếu nhất từ trước đến nay", đồng thời nhấn mạnh vị thế cường quốc của Israel trên trường quốc tế.
Chỉ vài giờ sau tuyên bố trên, Tehran đã đáp trả bằng hành động thực tế khi dội một loạt tên lửa và drone vào Jerusalem cùng nhiều khu vực khác ở Israel. Còi báo động vang lên liên tục trên toàn quốc, cho thấy năng lực hỏa lực của Iran vẫn là mối đe dọa trực diện bất chấp các tuyên bố từ phía Israel.
Châu Âu và Nhật Bản thiết lập liên minh bảo vệ Eo biển Hormuz
Trong bối cảnh giá khí đốt tăng vọt 60% do chiến sự tại Iran, lãnh đạo các nước Anh, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan và Nhật Bản hôm 20/3 đã ra tuyên bố chung bảo đảm an ninh cho Eo biển Hormuz - cửa ngõ huyết mạch của thương mại toàn cầu, theo Time.
Các quốc gia khẳng định sẵn sàng đóng góp nguồn lực nhằm bảo vệ quyền tự do hàng hải và lưu thông an toàn cho tàu thuyền. Liên minh hoan nghênh các đồng minh đang tham gia kế hoạch vận hành thực địa. Đặc biệt, EU đánh giá cao vai trò của Ukraine trong việc sẵn sàng cung cấp hỗ trợ kỹ thuật và chia sẻ kinh nghiệm thực chiến về hệ thống phòng không, công nghệ chống drone cho các quốc gia vùng Vịnh.
Dẫn Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, liên minh các nước đưa ra yêu cầu Iran phải chấm dứt ngay lập tức mọi hành động đe dọa đến dòng chảy thương mại quốc tế.
Ông Netanyahu đề xuất xây đường ống dẫn dầu thay thế Eo biển Hormuz
Thủ tướng Benjamin Netanyahu đề xuất việc vận chuyển dầu khí từ Vịnh Ba Tư qua các đường ống xuyên Bán đảo Ả Rập tới Israel có thể thay thế tuyến quá cảnh qua Eo biển Hormuz - khu vực đang bế tắc vì căng thẳng leo thang, theo TASS.
Theo ông, thế giới cần các lộ trình thay thế để tránh các điểm nghẽn tại Eo biển Hormuz và Bab-el-Mandeb. "Chỉ cần xây dựng các đường ống dẫn dầu và khí hướng tây qua Bán đảo Ả Rập, kết nối trực tiếp đến Israel và các cảng Địa Trung Hải, các điểm nghẽn sẽ bị loại bỏ vĩnh viễn", Thủ tướng khẳng định. Ông coi đây là thay đổi mang tính bước ngoặt hậu chiến và dự báo cuộc xung đột sẽ kết thúc nhanh hơn dự kiến.
Sự chuyển đổi hạ tầng hậu cần này được xem là kết quả từ chiến dịch quân sự của liên quân Mỹ - Israel nhắm vào Iran.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...

