Mỹ tính đổ bộ Iran để thu giữ vật liệu hạt nhân

Các binh sĩ Thủy quân Lục chiến Mỹ thuộc thành phần Tác chiến Mặt đất chuẩn bị lên trực thăng. Ảnh: Thủy quân Lục chiến Mỹ

CBS News dẫn các nguồn thạo tin cho biết kế hoạch kiểm soát vật liệu hạt nhân của Iran có thể bao gồm khả năng triển khai lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Liên quân - đơn vị tinh nhuệ thường đảm trách các nhiệm vụ liên quan đến ngăn chặn phổ biến vũ khí nhạy cảm. Tuy vậy, đến nay, ông Trump vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về việc có tiến hành chiến dịch hay không.

Một quan chức Nhà Trắng cho biết việc chuẩn bị các phương án dự phòng là trách nhiệm của Lầu Năm Góc, song Bộ Chiến tranh Mỹ hiện chưa bình luận về thông tin này.

Trên mạng xã hội Truth Social tối 20/3, ông Trump khẳng định Mỹ “đang tiến rất gần tới mục tiêu”, đồng thời để ngỏ khả năng giảm dần quy mô các hoạt động quân sự lớn tại Trung Đông liên quan đến Iran.

Những thảo luận về phương án xử lý vật liệu hạt nhân diễn ra trong bối cảnh chiến sự có sự chuyển hướng. Giai đoạn đầu, Mỹ và Israel tập trung làm suy yếu năng lực quân sự truyền thống của Iran, từ hệ thống phòng không, tên lửa cho đến hạ tầng then chốt của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). Mục tiêu là hạn chế tối đa khả năng trả đũa của Tehran trên toàn khu vực.

Ông Trump tuyên bố đã tiến tới rất gần mục tiêu tại Iran tại bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy Iran vẫn duy trì năng lực phản công nhằm vào Israel và các đồng minh của Mỹ tại Vùng Vịnh, đồng thời đe dọa nghiêm trọng các tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược. Trước tình hình đó, Washington dần chuyển trọng tâm sang mục tiêu dài hạn: ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân - mục tiêu mà ông Trump nhiều lần nhấn mạnh.

Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), đến mùa hè năm ngoái, Iran đã tích trữ hơn 440 kg uranium làm giàu ở mức 60% - ngưỡng chỉ còn cách cấp độ vũ khí một bước ngắn. Phần lớn số vật liệu này được cho là vẫn nằm sâu trong các cơ sở hạt nhân từng bị Mỹ không kích trước đó.

Các quan chức Mỹ không loại trừ khả năng tiến hành chiến dịch nhằm thu giữ kho uranium này, song thừa nhận đây sẽ là nhiệm vụ cực kỳ phức tạp và rủi ro. Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi cảnh báo việc xử lý uranium hexafluoride làm giàu ở mức cao đòi hỏi năng lực kỹ thuật và quân sự đặc biệt, khiến bất kỳ chiến dịch nào cũng đối mặt với thách thức lớn.

Dù cộng đồng tình báo Mỹ từng đánh giá Iran chưa theo đuổi việc chế tạo vũ khí hạt nhân và Tehran khẳng định chương trình của mình mang tính hòa bình, phương Tây vẫn lo ngại khi nước này liên tục nâng mức làm giàu uranium lên tới 60% đã vượt xa nhu cầu dân sự thông thường. IAEA cũng lưu ý Iran hiện là quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân duy nhất đạt tới mức làm giàu này.

Trước khi xung đột bùng phát, Washington và Tehran đã tiến hành nhiều vòng đàm phán gián tiếp nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân, bao gồm đề xuất hạ mức làm giàu uranium và chuyển đổi sang nhiên liệu dân sự.

Tuy nhiên, yêu cầu của ông Trump về việc Iran chấm dứt hoàn toàn hoạt động làm giàu, kể cả ở mức thấp, đã bị Tehran thẳng thừng bác bỏ.