|
|
Tổng thống Trump cũng đã điều hai nhóm tác chiến tàu sân bay đến Trung Đông, cùng hàng nghìn binh sĩ. Ảnh: Quân đội Mỹ. |
Từng phô diễn "sức mạnh và quyền lực" khi tuyên chiến với Iran, Tổng thống Donald Trump hiện phải chạy đua với thời gian để tìm lối thoát cho cuộc chiến. Sau 4 tuần giao tranh, tờ Telegraph dẫn báo cáo cho thấy Washington đang thiếu hụt trầm trọng các loại khí tài tấn công và phòng thủ thiết yếu.
Tuần trước, ông Trump hoãn chuyến đi Trung Quốc vì cần ở trong nước xử lý xung đột với Iran. Hôm 25/3, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt thông báo tổng thống Mỹ sẽ tới Bắc Kinh gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào ngày 14/5. Lịch trình này cho thấy Nhà Trắng dường như dự kiến có khoảng một tháng nữa để xoay xở với cuộc chiến, vượt xa giới hạn 4-6 tuần đặt ra ban đầu.
Cơn thịnh nộ đắt đỏ
Báo cáo từ Viện Nghiên cứu Quân sự Hoàng gia Anh (RUSI) cho thấy Washington và các đồng minh đã dùng hơn 11.000 loại đạn dược trong 16 ngày đầu tiên, với chi phí lên tới hơn 26 tỷ USD.
Trong khi theo tờ Hindustan Times, Kevin Hassett - Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia - cho biết Mỹ đã chi ít nhất 12 tỷ USD chỉ trong 2 tuần đầu. Trong một cuộc họp bí mật với Quốc hội, các quan chức Lầu Năm Góc cho biết chiến dịch này đã tiêu tốn 11,3 tỷ USD chỉ trong sáu ngày đầu tiên. Tốc độ tiêu hao ước tính là 2 tỷ USD/ngày.
Không chỉ có áp lực tài chính, Mỹ còn đối mặt với vấn đề sản xuất. Lầu Năm Góc đã yêu cầu Quốc hội cấp thêm ngân sách 200 tỷ USD để bổ sung kho tên lửa và duy trì chiến dịch. Tuy nhiên, có tiền cũng chưa chắc đẩy nhanh được quá trình sản xuất vũ khí, đặc biệt khi Trung Quốc nắm giữ độc quyền nhiều loại khoáng sản đất hiếm cần thiết.
Số lượng tên lửa bắn trong vài tuần cần nhiều năm mới bổ sung kịp. Báo cáo của RUSI tính toán việc tích trữ 535 tên lửa Tomahawk sẽ mất ít nhất 5 năm.
Theo Bloomberg, MIM-104 Patriot được coi là hệ thống phòng thủ tên lửa di động hiệu quả nhất thế giới nhưng đi kèm cái giá cắt cổ: 1 tỷ USD cho một hệ thống đầy đủ. Nhưng đó mới chỉ là bắt đầu. Chi phí dài hạn nằm ở các tên lửa đánh chặn PAC-3 dùng một lần - giá 4 triệu USD mỗi quả. Do nguồn cung hạn chế và chi phí cao, các chỉ huy quân sự thường sử dụng chúng rất dè dặt.
Tuy nhiên, trong cuộc tấn công vào Iran từ ngày 28/2 của Tổng thống Donald Trump, mọi thứ đã thay đổi. Mỹ đã phóng khoảng 800 tên lửa đánh chặn chỉ trong tuần đầu tiên để đối phó với tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran. Con số này tiêu tốn hơn 3 tỷ USD chỉ trong vài ngày. Để so sánh, Ukraine chỉ nhận được khoảng 600 quả Patriot trong suốt 4 năm chiến đấu với Nga.
Hiện tại, Lockheed Martin sản xuất khoảng 600 tên lửa đánh chặn PAC-3 mỗi năm. Con số này được đánh giá là không đủ ngay cả trước xung đột với Iran. Theo CNN, Lockheed Martin đã đồng ý tăng sản lượng lên 2.000 chiếc mỗi năm theo một thỏa thuận công bố hồi tháng 1, song cũng cần thời gian.
  |
Một số vũ khí chiến lược của Mỹ. Đồ họa: Telegraph. |
Một hệ thống radar AN/TPY-2 trị giá 300 triệu USD - phương tiện thiết yếu điều khiển các khẩu đội THAAD - tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan bị phá hủy trong những ngày đầu cuộc chiến càng làm tăng thêm áp lực cho Mỹ.
Mỹ chỉ vận hành 8 khẩu đội THAAD trên toàn cầu. Không còn radar, nhiệm vụ đánh chặn càng dồn lên hệ thống Patriot vốn đã quá tải. Báo cáo của RUSI cho biết Washington đã phóng 198 tên lửa THAAD, hệ thống duy nhất có khả năng đánh chặn các cuộc tấn công từ cả bên trong và bên ngoài khí quyển, trong 16 ngày đầu.
Ngoài ra, Hải quân Mỹ phóng 431 tên lửa đất đối không SM-2, SM-3 và SM-6, cùng 402 tên lửa Patriot. Washington cũng dùng 320 tên lửa PrSM và ATACM đời cũ hơn chỉ trong hơn hai tuần.
Báo cáo của RUSI ước tính Mỹ chỉ còn tối đa một tháng trước khi cạn kiệt một số loại vũ khí quan trọng nhất như Hệ thống phòng không THAAD cùng tên lửa đạn đạo ATACM và PrSM.
Tuần trước, Armin Papperger - người đứng đầu công ty sản xuất quốc phòng Rheinmetall của Đức - cảnh báo hệ thống phòng không trên khắp Mỹ, Trung Đông và châu Âu gần như trống rỗng do chiến sự. Ông nói thêm nếu xung đột kéo dài thêm một tháng, gần như không còn tên lửa để sử dụng.
Mỹ có thể chiến đấu mà không cần những loại vũ khí đó. Tuy nhiên, điều này đồng nghĩa Mỹ dễ bị tổn thương hơn khi Iran sẽ tận dụng kẽ hở. Tiếp tục giao tranh sẽ làm lộ ra những lỗ hổng trong hệ thống phòng thủ của Mỹ và Israel.
Tình trạng cạn kiệt nhanh chóng kho vũ khí đồng nghĩa Mỹ khó tăng cường không kích, và phải đưa “bom ngu” (dumb bomb) vào sử dụng. Loại bom này thường ít chính xác hơn do không được điều khiển và không có hệ thống dẫn đường.
Ông Trump bị "trói chân"
Ngoài ra, cạn kho vũ khí không chỉ khiến Mỹ nguy hiểm mà còn ảnh hưởng tới tiến trình vận chuyển vũ khí cho các đồng minh như Ukraine.
Katherine Thompson - cựu quan chức Lầu Năm Góc - cho rằng tốc độ tiêu thụ vũ khí trong xung đột Trung Đông sẽ làm suy yếu khả năng răn đe của Mỹ trước Trung Quốc. “Nếu Mỹ tiếp tục leo thang căng thẳng với Iran, khoảng cách giữa cuộc chiến ở Iran với các ưu tiên chiến lược khác sẽ ngày càng lớn, và việc điều chỉnh hướng đi sẽ khó khăn hơn nhiều”, bà Thompson nói.
 |
| Mỹ và Israel gần như "phá sản" kế hoạch chớp nhoáng xóa sổ kho vũ khí của Iran khi xung đột sắp tròn một tháng. Ảnh: New York Times. |
Mong muốn xóa sổ kho tên lửa Iran của Nhà Trắng vẫn chưa thành hiện thực, trong khi Tehran tiếp tục duy trì khả năng đe dọa lực lượng Mỹ và các nước láng giềng vùng Vịnh. Eo biển Hormuz, tuyến đường thủy quan trọng với nguồn cung dầu mỏ, vẫn bị kiểm soát nghiêm ngặt khi Mỹ không thể chặn đứng thủy lôi hay máy bay không người lái của Iran.
Ngay cả khi hai đơn vị viễn chinh hải quân và lính dù Sư đoàn 82 tiến về Trung Đông, những hạn chế về nguồn cung đồng nghĩa Mỹ sẽ không có nhiều lựa chọn nếu muốn leo thang xung đột.
Theo Bloomberg, sau gần một tháng với cuộc chiến tranh đắt đỏ, ông Trump cùng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đang chật vật giải thích lý do tấn công Iran.
Các cuộc thăm dò cho thấy đa số người Mỹ phản đối cuộc chiến Iran. Điều này trái ngược với lời hứa tranh cử của ông Trump về việc rút Mỹ khỏi các rắc rối nước ngoài để tập trung giảm giá cả và thúc đẩy kinh tế trong nước.
Một năm trước, Elon Musk và Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) hứa hẹn cắt giảm hàng nghìn tỷ USD lãng phí từ ngân sách liên bang. Tuy nhiên, thực tế DOGE chỉ tiết kiệm được một phần nhỏ so với tuyên bố, và cuộc chiến Iran đã ngốn của người đóng thuế số tiền nhiều hơn toàn bộ ngân sách hàng năm của các cơ quan mà Musk nhắm tới.
Không chỉ những người phản đối, ngay cả những người từng ủng hộ nhiệt thành nhất của phe MAGA cũng lên tiếng. Joe Rogan nói "nhiều người cảm thấy bị phản bội".
Ông Joe Kent, một người trung thành với ông Trump, đã từ chức vào ngày 17/3 để phản đối. Với giá thực phẩm và xăng dầu đang tăng vọt, câu nói "Tôi không bỏ phiếu cho điều này" đang trở nên phổ biến của những người ủng hộ Trump trên mạng xã hội.
Ông Trump dường như tin rằng Iran là một chế độ yếu ớt sẽ nhanh chóng sụp đổ. Nhưng hiện tại, chính phủ Iran chưa có dấu hiệu nhượng bộ. Nếu không sớm tìm lối thoát bằng cách "tuyên bố chiến thắng" để rút quân, Mỹ có có nguy cơ sa lầy vào một cuộc chiến tiêu hao, tốn kém và bị dư luận quay lưng tại Trung Đông.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
