Thích uống matcha, Trúc Vi (phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM) ghé vào một tiệm trà nhỏ khi dạo quanh Oishi Town, cụm hàng quán Nhật trong khu phức hợp 28 Thảo Điền (phường An Khánh, TP.HCM).

Trên thực đơn, Vi chú ý đến Honzu Asahi Usucha, thức uống có giá 800.000 đồng. Cạnh tên món là dòng chữ nhỏ “Limited to 2 bowls daily”, thông báo tiệm chỉ phục vụ tối đa hai chén mỗi ngày.

Khi khách gọi món, nhân viên pha matcha ngay tại quầy, trước mặt khách. Trong lúc pha, họ trò chuyện với khách về nguồn gốc của trà và cách pha usucha. Mỗi chén trà được phục vụ kèm hai viên chocolate matcha.

“Tôi thấy giá chén matcha này khá cao so với mặt bằng chung. Nhưng hương vị ở đây rất khác biệt”, Vi chia sẻ với Tri Thức - Znews. Cô nhận xét vị trà khá đậm và cho rằng người chưa quen uống matcha có thể thấy “say trà”, nhất là khi uống lúc bụng đói.

Chén matcha 800.000 đồng

Hailee Nguyen, nhà sáng lập Kyōcha, đơn vị cung cấp trà cho Kō Tea House, cho biết Asahi là tên giống trà dùng cho món này. Trà được cung cấp bởi một gia đình đã làm trà qua 10 thế hệ tại Uji, Kyoto. Honzu là phương pháp dùng giàn phủ mành sậy và rơm để hạn chế ánh nắng chiếu trực tiếp lên cây trà.

Trong vụ thu hoạch đầu tiên, người làm trà hái bằng tay, chọn ba lá non ở ngọn. Lá được hấp và sấy khô, không qua công đoạn vò, để làm tencha. Sau đó, người làm trà bỏ cuống và gân lá trước khi nghiền lá bằng cối đá thành bột matcha.

Usucha là cách pha matcha loãng với nước. Tiệm phục vụ món này không thêm sữa hay đường. Theo Hailee, giá 800.000 đồng mỗi chén gồm chi phí canh tác, thu hái, chế biến, nhập khẩu, bảo quản và phục vụ tại tiệm.

Với Trúc Vi, cách pha chỉ dùng nước giúp cô cảm nhận rõ vị đậm của matcha. Theo cô, vị ngọt của hai viên chocolate ăn kèm vừa đủ để cân bằng vị trà. Vi cho biết 800.000 đồng là mức giá khiến cô khó gọi món này thường xuyên. Dù vậy, cô vẫn sẽ quay lại tiệm vào những lúc thèm matcha.

Nhân viên tiệm cho biết khách gọi thức uống này chủ yếu là người đã quen uống matcha nguyên chất hoặc muốn tìm hiểu về giống trà, nguồn gốc và cách chế biến trà Nhật.

Trái ngược với mức giá, không gian Tiệm bài trí đơn giản, chỉ có 7 chỗ ngồi. Trên kệ gỗ là những chiếc chawan, loại chén dùng để pha và uống matcha. "Chúng tôi ưu tiên đầu tư vào nguyên liệu, dụng cụ và kỹ thuật pha", đại diện tiệm cho biết.

Số chỗ ít cũng ảnh hưởng đến cách phục vụ và đón khách. Tiệm ưu tiên khách đặt trước và nhận khách đến trực tiếp nếu còn chỗ. Thời gian sử dụng chỗ ngồi là 90 phút, được thông báo khi đặt lịch. Khách muốn ngồi lâu hơn phải xem lượt tiếp theo còn trống hay không. Khi kín chỗ, tiệm sẽ đề xuất khung giờ khác.

Vị Nhật nguyên bản

Đồ uống matcha đã xuất hiện tại Việt Nam từ những năm 2010 và khá phổ biến, nhưng phải đến năm 2024 mới thực sự bùng nổ. Theo khảo sát của iPOS.vn và Nestlé Professional, tỷ lệ doanh nghiệp ẩm thực chọn các món có matcha trong số những xu hướng họ theo tăng từ 29,6% năm 2024 lên 40,35% năm 2025. Bên cạnh matcha latte và trà sữa, bột trà xanh còn được dùng để pha với nước dừa, làm kem và bánh.

Khi nhu cầu tăng, nguồn cung trà Nhật gặp khó. Tháng 7/2025, Reuters ghi nhận nắng nóng kỷ lục trong mùa hè 2024 đã ảnh hưởng đến cây trà ở Kyoto, làm giảm năng suất vụ xuân 2025. Sang năm 2026, lượng tencha vụ đầu giao dịch qua JA Kyoto tăng trở lại, nhưng giá đấu bình quân vẫn cao hơn khoảng 22% so với năm trước.

Theo Hội đồng Xúc tiến Xuất khẩu Trà Nhật Bản, trong 9 tháng đầu năm 2026, nước này xuất 169,8 tấn trà xanh dạng bột sang Việt Nam, giảm 25,4% so với mức 227,8 tấn cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, giá trị xuất khẩu bình quân tăng khoảng 62%, từ 4.920 lên 7.989 yen/kg.

Sản lượng ít giá cả lại càng tăng cao, để bớt phụ thuộc vào nguồn hàng Nhật Bản, một số cửa hàng đồ uống tại Việt Nam đã thử nguyên liệu từ Trung Quốc để thay thế. Với những món này, hương vị khách cảm nhận còn đến từ sữa, đường và các nguyên liệu đi kèm.

Trong khi đó, Kō Tea House chọn trà Nhật cho thực đơn. Thực đơn của tiệm có giá khoảng 45.000-800.000 đồng, chủ yếu là các món từ matcha và hojicha với nhiều cách pha và nguyên liệu kết hợp. Trong đó, món có giá cao nhất là Honzu Asahi Usucha.