 |
Khoảng một tháng qua, trong các nhóm mang tư tưởng tự do tại Mỹ dần hình thành quan điểm cho rằng quyết định tấn công Iran của Tổng thống Donald Trump đã gây rạn nứt nghiêm trọng trong lòng “MAGA” (tên gọi phong trào ủng hộ ông Trump), và cử tri bảo thủ xem cuộc chiến là đi ngược lại cam kết “Nước Mỹ trên hết”.
Nhưng thực tế tại nhiều địa phương cho thấy bức tranh phức tạp hơn. Tại hạt Baldwin, bang Georgia, nhiều người ủng hộ ông Trump vẫn tiếp tục đứng về phía Tổng thống và chiến dịch tại Iran.
“Tôi hoàn toàn ủng hộ cuộc chiến này”, ông Ronnie Cowan, một công chức đã về hưu tại Georgia, nói. “Bấy lâu nay họ vẫn thường kêu gọi “đả đảo nước Mỹ”. Và phải tới bây giờ chúng ta mới có một tổng thống sẵn sàng hành động”.
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 được xem là phép thử lớn đối với ông Trump, trong bối cảnh cuộc xung đột tại Trung Đông đang kéo theo giá xăng tăng lên 4 USD/gallon, mức cao nhất kể từ năm 2022, cùng với biến động thị trường và bất ổn kinh tế.
Kết quả cuộc bỏ phiếu sắp tới sẽ quyết định đảng nào nắm quyền kiểm soát Quốc hội và liệu ông Trump có khả năng theo đuổi các quyết sách của mình hay không.
“Chân tướng” MAGA
Kết quả các cuộc thu thập ý kiến cho thấy nhóm cử tri trung thành với phong trào MAGA vẫn giữ lập trường ủng hộ. Theo khảo sát hồi tháng 3 của Trung tâm Nghiên cứu Pew, khoảng 70% cử tri Cộng hòa và những người có xu hướng ủng hộ đảng này tán thành chiến dịch quân sự, trong khi khảo sát của NBC cho thấy tới 90% nhóm tự nhận là MAGA ủng hộ các đòn tấn công.
Cuộc chiến cho thấy nhóm phản đối can thiệp trong phong trào MAGA thực chất chỉ là “bộ phận khá nhỏ”, ông Trey Hood, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khảo sát thuộc Đại học Georgia, nhận định. “Có vẻ là theo các khảo sát thì phần lớn cử tri Cộng hòa, dù thuộc MAGA hay không, không hẳn theo xu hướng biệt lập”, ông nói.
Một số nhân vật truyền thông bảo thủ chỉ trích ông Trump vì cho rằng quyết định phát động chiến tranh đi ngược lại lập trường “Nước Mỹ trên hết”. Nhưng ông Trump đã bác bỏ: “MAGA rất ủng hộ những gì tôi đang làm, ở mọi khía cạnh”.
Thực tế tại hạt Baldwin cho thấy nhận định này phần nào có cơ sở. Phần lớn cử tri Cộng hòa tại đây khi được hỏi đều ủng hộ chiến dịch quân sự. Một số cho rằng điều này sẽ giúp thế hệ tương lai an toàn hơn. Một số khác ví cuộc chiến như việc xử lý dứt điểm vấn đề âm ỉ nhiều năm.
Vấn đề đặt ra là liệu số lượng cử tri trung thành với MAGA có đủ lớn để lấn át làn sóng phản đối ngày càng tăng đối với cuộc chiến, đến từ các cử tri dao động tại những bang chiến địa, những người ngày càng đóng vai trò quyết định trong các kỳ bầu cử tại Mỹ.
 |
| Những người ủng hộ Tổng thống Donald Trump tham dự một cuộc mít tinh tranh cử tại Sân bay Quốc tế Ocala ở Ocala, Florida hồi năm 2020. Ảnh: Reuters. |
Dấu hiệu rạn nứt
Tại hạt Baldwin, nơi thường có kết quả bầu cử sít sao, các cử tri Dân chủ gần như đồng loạt phản đối chiến dịch quân sự.
“Điều tôi không thể chấp nhận là sự mâu thuẫn”, Ira Jackson nói. “Những người ghét ông Biden từng cáo buộc ông hiếu chiến và làm vật giá tăng cao. Ông Trump ra tranh cử với cam kết không khơi mào các cuộc chiến mới và sẽ kéo vật giá đi xuống, nhưng giờ mọi thứ còn tồi tệ hơn”.
Nhưng không chỉ cử tri Dân chủ, một số người từng ủng hộ đảng Cộng hòa cũng thay đổi quan điểm.
Ron Kelly, cựu binh vẫn luôn ủng hộ đảng Cộng hòa và đã bỏ phiếu cho ông Trump năm 2024, cho biết ông lo ngại con trai 19 tuổi có thể bị điều động nếu xung đột kéo dài. “Nếu chương trình hạt nhân của Iran đã bị phá hủy, tại sao 8 tháng sau vẫn là câu chuyện Iran chỉ 2 tuần nữa là có thể tấn công chúng ta?”, ông đặt vấn đề.
Tại bang Texas, Mario Guerrero, nhà thầu xây dựng gốc Latinh từng bầu cho ông Trump vì lời hứa ngăn dòng người nhập cư, cũng cho rằng ông không hiểu rõ lý do Mỹ tham chiến. Ông nhắc lại lời ông Joe Kent, cựu Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố quốc gia từng khẳng định Iran “không gây ra mối đe dọa tức thời” với Mỹ trong thư từ chức hồi tháng trước.
Giới trẻ cũng thể hiện sự dè dặt rõ rệt. Theo khảo sát của Washington Post, phần lớn cử tri từ 18 đến 29 tuổi phản đối chiến dịch quân sự, trong khi tỷ lệ này ở toàn bộ người trưởng thành là 40%.
“Về cơ bản ông Trump đã hứa ‘tôi sẽ mang lại sự ổn định để tạo điều kiện cho các bạn nuôi sống bản thân và người xung quanh’. Nhưng hầu hết giới trẻ hiện cho rằng chính quyền ông Trump hoàn toàn không mang lại điều đó”, ông John Della Volpe, Giám đốc chương trình thăm dò ý kiến từ Đại học Harvard, nhận định.
 |
| Người dân cầm biển có nội dung phản đối ông Trump trong phong trào mít tinh tại các thành phố lớn Mỹ hồi tháng 3. Ảnh: Reuters. |
Các cuộc thảo luận nhóm do ông Volpe vận hành từ đầu cuộc chiến tới giờ cho thấy người trẻ lo ngại về nguy cơ bị gọi nhập ngũ và tác động trực tiếp đến gia đình. “Họ đặt câu hỏi liệu bản thân có trở thành mục tiêu hay không”, ông Della Volpe nói.
Các chuyên gia cũng cảnh báo sự ủng hộ với ông Trump còn phụ thuộc nhiều vào việc xung đột có kéo dài như ở Iraq hay không. “Mọi tiền lệ đều cho thấy mức độ ủng hộ tổng thống sẽ giảm nếu xung đột kéo dài”, Bill McInturff, chuyên gia thăm dò dư luận của đảng Cộng hòa, nhận định.
Ngoài ra, theo ông Hood, nỗi lo chi phí sinh hoạt từ lâu đã gây ra tâm lý chán chường cho một số nhóm cử tri, đặc biệt là nhóm gốc Latin từng giúp đưa ông Trump vào Nhà Trắng năm 2024. Xung đột hiện nay làm xu hướng này trở nên rõ hơn.
Do đó, áp lực đối với ông Trump hiện nay không chỉ dừng ở việc không những phải tuyên bố nước Mỹ “hoàn thành nhiệm vụ” tại Iran, mà còn phải chứng minh xung đột thực sự đã thành công.
“Nếu eo biển Hormuz hoạt động trở lại bình thường, nếu Iran không còn khả năng đe dọa các nước láng giềng, theo đuổi vũ khí hạt nhân hay tài trợ và triển khai các lực lượng ủy nhiệm, ông Donald Trump sẽ được ghi nhận là một trong những người kiến tạo hòa bình vĩ đại của thế kỷ”, Ralph Reed, nhà sáng lập tổ chức tôn giáo ở Georgia, nói. “Điều đó sẽ giúp đảng Cộng hòa có vị thế thuận lợi hơn trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ”.
Nhưng chính ông cũng thừa nhận: “Đây sẽ là nhiệm vụ không dễ dàng gì”.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
