Iran bác đề xuất 45 ngày ngừng bắn, yêu cầu đình chiến hoàn toàn

Iran bác đề xuất 45 ngày ngừng bắn, yêu cầu chấm dứt chiến tranh

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA ngày 6/4, đưa tin, Iran đã gửi phản hồi tới Pakistan về đề xuất của Mỹ nhằm chấm dứt chiến tranh.

Theo đó, Iran không chấp nhận ngừng bắn nhưng nhấn mạnh “cần chấm dứt chiến tranh một cách lâu dài, tôn trọng các điều kiện của Iran”.

Nước này cũng đưa ra một loạt yêu cầu, gồm chấm dứt xung đột trong khu vực, thiết lập cơ chế đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz, tái thiết và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt.

Người dân cầm ảnh Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khanemai trên đường phố Iran. Ảnh: Reuters

Theo Al Jazeera, giới chức Iran thể hiện không thể chấp nhận ngừng bắn “dựa trên kinh nghiệm trước đây” với Mỹ. Iran muốn một kế hoạch hòa bình cho toàn bộ khu vực, bao gồm tất cả các xung đột đang diễn ra hiện nay.

Tehran đề xuất xây dựng một cơ chế đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz, coi đây là một phần trong giải pháp tổng thể.

Đồng thời, phía Iran nhấn mạnh rằng từ những kinh nghiệm trước đây với Mỹ, họ không thể chấp nhận một lệnh ngừng bắn tạm thời, mà muốn một thỏa thuận toàn diện và khác biệt hoàn toàn. Cách Tổng thống Donald Trump xử lý đề xuất này sẽ là câu hỏi lớn trong thời gian tới.

Trước đó, các quốc gia trong khu vực đã nỗ lực làm trung gian, tìm cách chấm dứt xung đột tại Iran và đã soạn thảo một đề xuất kêu gọi ngừng bắn 45 ngày và mở lại eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump liên tục đe dọa leo thang mạnh.

Trước khi chiến sự bùng phát, Mỹ và Iran đã tiến hành các cuộc đàm phán hạt nhân gián tiếp. Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho rằng ông Trump “cuối cùng đã ra lệnh ném bom bàn đàm phán”.

Những ngày sau đó, cả hai bên đều bác bỏ khả năng thương lượng chấm dứt xung đột, nhưng đến cuối tháng trước, lập trường của Washington dường như có thay đổi.

TT Trump: Mỹ có thể rút về ngay, nhưng muốn “kết thúc dứt điểm”

Ngày 6/4, trong phần trả lời báo chí tại sự kiện Easter Egg Roll thường niên ở Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump đề cập nhiều thông tin liên quan đến cuộc xung đột tại Iran.

Ông Donald Trump khẳng định hạn chót ngày thứ Ba (7/4) để Iran mở lại eo Hormuz là “cuối cùng”, sau nhiều lần gia hạn trước đó. Ông cho biết đề xuất của Tehran là “đáng kể” nhưng “chưa đủ”.

“Đó là một bước tiến lớn, nhưng chưa đủ tốt”, ông nói. Theo ông Trump, chiến sự có thể kết thúc nhanh nếu Iran “làm những gì cần làm”.

Tổng thống Trump và phu nhân tại sự kiện ở Nhà Trắng ngày 6/4. Ảnh: Reuters

Ông Donald Trump tuyên bố Mỹ có thể rút lui ngay, nhưng muốn “kết thúc dứt điểm” cuộc chiến.

“Chúng ta có thể rời đi ngay, nhưng họ sẽ mất 15 năm để khôi phục”, ông nói. Ông tiếp tục nhấn mạnh Iran “không được sở hữu vũ khí hạt nhân”. Tehran nhiều lần bác bỏ cáo buộc này.

Tổng thống Trump nói rằng Mỹ đang “xóa sổ đất nước Iran” vì giới lãnh đạo Tehran không chịu khuất phục. Tuy vậy, ông cũng nói người Mỹ đang phải đối mặt với một “làn sóng lãnh đạo thứ ba” tại Iran mà theo ông là “ít cực đoan hơn”.

Ông Trump nói muốn “lấy dầu” của Iran

“Khi nó ở đó và có thể lấy được, họ chẳng làm gì để ngăn cản”, ông Trump nói về trữ lượng dầu khổng lồ của Iran.

“Đáng tiếc là người dân Mỹ muốn chúng ta rút về. Nhưng nếu là tôi, tôi sẽ lấy dầu, giữ dầu và kiếm rất nhiều tiền”, ông nói.

Tổng thống Mỹ cũng cho biết chính quyền của ông đã “gửi súng” nhằm hỗ trợ những người biểu tình Iran tham gia các cuộc xuống đường phản đối chính phủ hồi đầu năm.

“Súng được gửi cho người dân để có thể chống lại những kẻ côn đồ đó”, ông Trump nói về chính quyền Iran.

“Nhưng chuyện gì đã xảy ra? Những người nhận súng lại giữ luôn vì họ nói: ‘Khẩu súng này đẹp quá, tôi sẽ giữ lại’. Vì vậy tôi rất tức giận với một nhóm người nào đó, và họ sẽ phải trả giá đắt”, ông nói thêm.

Ông Trump không nêu rõ “nhóm người” mà ông nhắc tới là ai.

Ông Trump tiếp tục đe dọa tấn công hạ tầng Iran

Ông Trump cho biết Mỹ đang “xóa sổ” Iran. “Tôi không muốn làm điều đó, nhưng chúng tôi đang xóa sổ họ”, ông nói với các phóng viên.

“Họ sẽ không còn cầu, không còn nhà máy điện. Họ sẽ không còn gì. Tôi không nói thêm vì còn những thứ tệ hơn nữa”, ông nói.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại sự kiện mừng Lễ Phục sinh ở Nhà Trắng ngày 6/4. Ảnh: NYT

Theo luật pháp quốc tế, việc tấn công hạ tầng dân sự bị coi là tội ác chiến tranh.

Cũng tại sự kiện, ông Trump gọi người Mỹ phản đối chiến tranh là “ngu ngốc”.

Khi được hỏi sẽ nói gì với những người Mỹ phản đối cuộc chiến, ông Trump trả lời: “Họ thật ngu ngốc”. “Bởi vì cuộc chiến này chỉ xoay quanh một điều - Iran không được phép có vũ khí hạt nhân”, ông nói.

Ông Trump cũng ca ngợi chiến dịch giải cứu phi công Mỹ mất tích sau khi chiếc F-15E bị bắn rơi và lực lượng đặc nhiệm Mỹ mở chiến dịch đưa đại tá không quan này rời khỏi Iran.

Ông Trump gửi lời cảm ơn các phi công “xuất sắc” và “dũng cảm”.

Mỹ và Iran đã đàm phán những gì?

Sau nhiều tuần hạ thấp khả năng ngừng bắn, ngày 23/3, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ và Iran đã có “các cuộc trao đổi rất tốt và hiệu quả” nhằm hướng tới chấm dứt hoàn toàn xung đột ở Trung Đông.

Ông cho biết Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio cùng các cố vấn Steve Witkoff và Jared Kushner tham gia, nhưng không nêu rõ đầu mối phía Iran.

Sau những phản hồi mơ hồ từ Tehran, ông Trump tỏ ra sốt ruột, ngày 26/3, ông cảnh báo Iran phải “nghiêm túc ngay trước khi quá muộn”. Từ đó đến nay, ông tiếp tục đưa ra nhiều lời đe dọa, trong đó có việc Iran sẽ “sống trong địa ngục” nếu không mở lại eo biển Hormuz trước hạn chót.

Iran phản ứng

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei ngày 6/4 bác bỏ ý tưởng ngừng bắn tạm thời, cho rằng điều này chỉ giúp Mỹ và Israel có thời gian chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo của chiến sự.

Ông nói: “Chúng tôi kêu gọi chấm dứt chiến tranh và ngăn chặn việc tái diễn”. Iran nhiều lần phủ nhận đang đàm phán với Mỹ, bất chấp các tuyên bố từ phía Washington.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei. Ảnh: BNG Iran

Trước đó, ngày 24/3, ông Baghaei đặt câu hỏi: “Ai có thể tin các tuyên bố về ngoại giao hay trung gian hòa giải của Mỹ là đáng tin, khi chính họ khởi động cuộc chiến này và vẫn tiếp tục tấn công chúng tôi?”.

Một ngày sau, Ngoại trưởng Araghchi cho biết Mỹ đã gửi nhiều thông điệp qua “các nước thân thiện”, nhưng nhấn mạnh đó chưa thể coi là đàm phán.

Nỗ lực của Pakistan và các nước

Ngày 23/3, khi ông Trump lần đầu nói Mỹ và Iran đang thảo luận chấm dứt chiến tranh, Bộ Ngoại giao Pakistan cho biết Islamabad “sẵn sàng đăng cai đối thoại”. Hai ngày sau, các quan chức Mỹ xác nhận đang thu xếp một cuộc gặp tại Pakistan để tìm lối thoát cho xung đột.

Pakistan cũng chuyển tới Iran một kế hoạch 15 điểm do Washington đề xuất, đề cập các vấn đề như chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Tehran.

Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Saudi Arabia cũng đang tham gia nỗ lực trung gian nhằm tìm cách chấm dứt cuộc chiến.