 |
| Người dân tại đảo Guam xếp hàng lấy nước tại một cửa hàng ngày 11/4, để chuẩn bị chống chọi với bão Sinlaku. Ảnh: Rick Cruz/Pacific Daily News. |
Ngày 13/4, siêu bão Sinlaku đang trở thành tâm điểm chú ý của giới khí tượng khi nhanh chóng mạnh lên mức cực đại và đe dọa khu vực Tây Thái Bình Dương, đặc biệt là đảo Guam và Bắc Mariana, thuộc quần đảo Mariana của Mỹ, theo The Guardian.
Các nhà khí tượng nhận định Sinlaku là cơn bão "đặc biệt nguy hiểm" do sự kết hợp của nhiều yếu tố bao gồm cường độ tăng tốc bất thường, quy mô ảnh hưởng rộng và những rủi ro thiên tai đi kèm vượt xa sức gió đơn thuần.
"Quái vật" trái mùa đe dọa Thái Bình Dương
Sinlaku hình thành từ một vùng nhiễu động trên khu vực Micronesia trước khi nhanh chóng phát triển thành bão nhiệt đới, rồi bão cuồng phong chỉ trong vài ngày. Điều khiến các chuyên gia lo ngại không chỉ là việc nó mạnh lên, mà là tốc độ mạnh lên cực nhanh, hiện tượng ngày càng phổ biến nhưng vẫn rất khó dự báo chính xác.
Theo Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC), Sinlaku đã nhanh chóng đạt đến trạng thái siêu bão với sức gió duy trì lên tới 290 km/h và những cơn gió giật thậm chí còn vượt xa mốc 320 km/h vào cuối tuần trước.
Nếu đặt trong hệ quy chiếu Đại Tây Dương, cơn bão này tương đương bão cấp 4, thậm chí tiệm cận cấp 5, mức có khả năng gây thiệt hại thảm khốc cho cơ sở hạ tầng, nhà cửa và hệ thống điện.
 |
| Dự báo siêu bão Sinlaku chiều 13/4. Ảnh: National Weather Service. |
Đáng chú ý, chuyên gia khí tượng tại Guam nhấn mạnh Sinlaku "mạnh hơn khá nhiều" so với siêu bão Mawar năm 2023 từng gây thiệt hại nặng nề cho khu vực này.
Một yếu tố khác khiến Sinlaku trở nên nguy hiểm hơn là cấu trúc trưởng thành hoàn chỉnh của nó. Theo các nhà dự báo, đây là kiểu bão có tâm rõ ràng, đối lưu mạnh và vòng mây dày đặc, dấu hiệu của một hệ thống cực kỳ ổn định và khó suy yếu trong ngắn hạn. Khi đạt đến trạng thái này, bão có thể duy trì cường độ cao trong thời gian dài, làm tăng đáng kể mức độ tàn phá.
Brandon Aydlett, chuyên gia dự báo tại Cơ quan Thời tiết Quốc gia Guam (NWS), nhận định: "Đã từ rất lâu rồi chúng tôi mới thấy một hệ thống bão trưởng thành và hoàn chỉnh như thế này", ông Brandon nói và cho biết thêm với áp suất trung tâm giảm sâu, Sinlaku sở hữu một mắt bão ổn định và sức tàn phá của bão cấp 5, mức cao nhất trong thang đo bão.
Không chỉ mạnh ở tâm bão, phạm vi ảnh hưởng của Sinlaku cũng rất rộng. Gió cấp bão (trên 119 km/h) có thể lan ra khoảng 100 km từ tâm, trong khi gió cấp nhiệt đới (từ 63-118 km/h) có thể mở rộng tới hơn 300-400 km. Điều này đồng nghĩa với việc ngay cả những khu vực không nằm trên đường đi trực tiếp như Guam vẫn có thể chịu ảnh hưởng kéo dài hàng chục giờ với gió mạnh và mưa lớn.
Ngoài ra, việc Sinlaku xuất hiện vào tháng 4, ngoài mùa cao điểm bão (thường từ tháng 6-11), cũng là một dấu hiệu bất thường. Theo Pacific Daily News, những cơn bão trái mùa thường khó dự báo hơn do điều kiện khí quyển không ổn định, khiến công tác chuẩn bị và ứng phó trở nên phức tạp.
Hiểm họa kép
Dù tâm bão có khả năng sẽ đi chệch lên phía Bắc (hướng về phía Saipan và Tinian) thay vì đổ bộ trực tiếp vào đảo Guam, các chuyên gia cảnh báo rằng "bán kính nguy hiểm" của Sinlaku là "rất rộng lớn", có thể kéo theo chuỗi rủi ro đi kèm, bao gồm mưa lớn, sóng biển, nước dâng và thời gian ảnh hưởng kéo dài, San Francisco Chronicle đưa tin.
Cụ thể, dự báo cho thấy lượng mưa tại khu vực Mariana có thể vượt 300 mm chỉ trong vài ngày. Với địa hình đảo nhỏ và dốc, lượng mưa này dễ dẫn đến lũ quét và sạt lở đất, đặc biệt tại các khu vực dân cư ven sườn đồi. Ngay cả khi tâm bão không đi qua trực tiếp, lượng mưa từ các dải mây ngoài vẫn đủ gây ngập lụt diện rộng.
Song song đó là nguy cơ từ biển. Gió mạnh của Sinlaku sẽ tạo ra sóng lớn từ 3 đến 7 m, thậm chí cao hơn tại một số khu vực. Các cảnh báo tại Guam cho thấy sóng có thể đạt 10-25 feet (khoảng 3-7,5 m), kèm theo hiện tượng nước dâng do bão gây ngập ven biển. Đây là một trong những nguyên nhân chính gây thiệt hại về người trong các cơn bão lớn.
 |
| Ảnh mắt bão Sinlaku "hoàn hảo hiếm gặp". Ảnh: CIMSS. |
Điểm đáng chú ý khác là tác động kéo dài của bão. Thay vì đi nhanh qua khu vực, Sinlaku được dự báo sẽ quần thảo trong 36-40 giờ liên tục với gió mạnh. Thời gian kéo dài này khiến hạ tầng bị "bào mòn". Cây cối bật gốc, mái nhà bị tốc, hệ thống điện và viễn thông dễ sụp đổ hàng loạt.
Ngay cả trong kịch bản Guam không hứng chịu trực tiếp mắt bão, các chuyên gia vẫn cảnh báo rằng "tác động không chỉ nằm ở tâm bão". Với bán kính ảnh hưởng rộng, khu vực này vẫn có thể trải qua hàng chục giờ gió mạnh cấp nhiệt đới, mưa lớn và biển động dữ dội.
Trong khi đó, các đảo như Saipan và Tinian, được dự báo nằm gần đường đi hơn, có nguy cơ hứng chịu gió lên tới 145 dặm/giờ (hơn 230 km/h), đủ để gây thiệt hại nghiêm trọng cho công trình xây dựng và hệ sinh thái.
Một yếu tố khác làm tăng tính nguy hiểm là độ bất định trong dự báo đường đi. Dù các mô hình hiện cho thấy khả năng cao tâm bão sẽ đi lệch khỏi Guam, song vẫn tồn tại khoảng 30% khả năng bão dịch chuyển bất ngờ.
Trước mức độ nguy hiểm của Sinlaku, các cơ quan khí tượng và chính quyền địa phương đã phát đi nhiều cảnh báo khẩn, yêu cầu người dân trú ẩn, tránh xa khu vực ven biển và chuẩn bị cho tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh việc một khu vực "thoát" tâm bão không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối.
Hiện Guam đã được đặt trong Tình trạng Sẵn sàng Cấp độ 1 (COR 1) từ chiều 13/4. Người dân được lệnh ở trong nhà tuyệt đối cho đến khi bão đi qua, theo Kuam.
Trong thế giới đa dạng và phong phú, mỗi người đều có những góc nhìn và định nghĩa riêng về sự trưởng thành. Với tác giả Ngân Om, trưởng thành không gói gọn trong tuổi tác, giàu nghèo hay vị trí xã hội. Trưởng thành thực sự là khi chúng ta nhìn lại bản thân và thấy mình đã biết cách yêu thương, chăm sóc chính mình, để từ đó yêu thương và hòa hợp với những người xung quanh.
