“Nổi da gà” là bình luận chung của nhiều khán giả sau khi xem Hoắc Khứ Bệnh.
Chỉ với kinh phí khoảng 3.000 NDT và thời gian hoàn thiện 48 giờ, phim ngắn được làm bằng AI này đang trở thành hiện tượng gây chấn động cộng đồng mạng và nhất là giới mộ điệu phim ảnh, tới nay đã đạt 500 triệu lượt xem trên mọi nền tảng.
“Hiện tượng Hoắc Khứ Bệnh” cũng làm dấy lên hàng loạt tranh cãi từ phía khán giả lẫn người hoạt động trong giới làm phim, khi ngành công nghiệp vốn vận hành dựa trên nguồn vốn lớn, hệ thống nhân sự đông đảo và quy trình sản xuất phức tạp nay đứng trước nguy cơ bị AI thay đổi hoàn toàn.
Cú sốc phim AI
Điều khiến Hoắc Khứ Bệnh gây xôn xao là độ chân thực, sống động đến mức ngoài sức tưởng tượng của nó. Nhiều ý kiến nhận xét bối cảnh và hệ thống nhân vật đều hiện lên chi tiết, chân thật gần như tương đương với một tác phẩm điện ảnh thực thụ. Từ cảnh thiên quân vạn mã ra trận, những biểu cảm trên gương mặt nhân vật, cho đến các kỹ thuật phức tạp hơn trong phim ảnh như dàn cảnh, ánh sáng, chuyển động máy quay... cho thấy độ hoàn thiện ở mức cao.
Hoắc Khứ Bệnh không phải là sản phẩm phim ảnh AI đầu tiên gây chú ý và tranh luận. Từ cuối năm 2024, làn sóng phim ngắn AI trỗi dậy mạnh mẽ tại thị trường tỷ dân. Theo Media Insider, loạt phim ngắn Cửu vỹ hồ yêu tôi hồi giữa năm 2025 cũng từng gây sốt mạng xã hội Trung Quốc, thu hút hàng trăm triệu lượt xem.
Loạt phim này làm hoàn toàn bằng AI, từ thiết kế bối cảnh cho tới hệ thống nhân vật. Tác phẩm thuộc thể loại cổ trang - tiên hiệp, mỗi tập chỉ dài khoảng 1 phút. Trong phim xuất hiện nhiều nhân vật kỳ ảo như hồ ly chín đuôi, long nữ và nhiều vị thần tiên khác…
 |
| Phim ngắn AI thời gian đầu còn khá "thô sơ". Ảnh: Weibo. |
Điều đáng chú ý là Cửu vỹ hồ yêu tôi thời điểm đó bị chê tơi tả, với hình ảnh xấu, chuyển động nhân vật kém mượt mà cho tới những chi tiết vô lý, lộ dấu vết AI theo kiểu mặt nhân vật thay đổi liên tục hay trong phim tiên hiệp, cổ trang lại xuất hiện đồ vật hiện đại…
Thế nhưng chỉ nửa năm sau, Hoắc Khứ Bệnh gây sốc khi nhiều người xem cho biết “nếu không đọc bình luận không thể nhận ra là phim AI”. Tức mức độ hoàn thiện sản phẩm được tạo ra bởi AI đã được nâng cấp với tốc độ chóng mặt.
Gần đây, nhiều mô hình AI tạo video, điển hình là nền tảng dây chuyền phim hoạt họa 360, hay Seedance 2.0, được sử dụng để sản xuất phim ngắn tại xứ sở tỷ dân. ByteDance gây xôn xao khi tuyên bố Seedance 2.0 sử dụng kiến trúc bộ biến đổi khuếch tán hai nhánh, có thể tạo video đạt chất lượng điện ảnh dựa trên văn bản hoặc hình ảnh. Người dùng chỉ cần viết lời nhắc chi tiết hoặc tải lên một bức ảnh, trong vòng 60 giây có thể tạo ra video nhiều cảnh quay kèm âm thanh.
Đáng chú ý, mô hình này sở hữu tính năng kể chuyện đa cảnh độc quyền, có thể tự động tạo nhiều cảnh liên kết với nhau chỉ từ một lời nhắc duy nhất. Đồng thời, hệ thống tự động duy trì sự nhất quán về nhân vật, phong cách hình ảnh và bầu không khí giữa các cảnh mà không cần chỉnh sửa thủ công.
Mô hình được thiết kế cho các lĩnh vực chuyên nghiệp như điện ảnh - truyền hình, thương mại điện tử và quảng cáo; có thể xử lý đồng thời nội dung văn bản, hình ảnh, âm thanh và video, qua đó giảm đáng kể chi phí sản xuất video chất lượng cao.
Theo New China, sau khi mô hình tạo video bằng AI Seedance 2.0 của Trung Quốc được công bố, giới chuyên môn nhận định nó “có thể thay đổi hoàn toàn tương lai của ngành làm phim”. Nhiều đạo diễn và nhà sản xuất phim ảnh tại Mỹ cho rằng mô hình này có thể nhanh chóng tạo ra video “chuẩn điện ảnh” với chi phí thấp, sở hữu tiềm năng “lật đổ Hollywood”.
Lời kêu cứu
Song, sự vươn lên mạnh mẽ của AI cũng làm dấy lên không ít tranh cãi trong giới làm phim. Nhiều ý kiến bày tỏ quan ngại việc ngành sản xuất phim ảnh truyền thống có thể bị đảo lộn, khi AI đã có thể tạo ra những thước phim chân thực không kém người thật thực hiện, với chi phí rẻ hơn hàng trăm lần.
 |
| Làn sóng sản xuất phim bằng AI khiến nhiều người trong giới làm phim bất bình. Ảnh: Weibo. |
Theo tiết lộ, khi sản xuất bằng AI, bình quân chi phí cho một giây cảnh kỹ xảo hiện nay chỉ khoảng 3 NDT. Một nhóm nhỏ 3 người có thể sản xuất hàng loạt 80 tập phim ngắn chỉ trong vòng 5 ngày.
Trong khi, một tập phim ngắn người đóng truyền thống thường nướng hàng chục nghìn NDT để sản xuất. Một loạt phim dài 60 - 100 tập có thể tiêu tốn khoảng 500.000 - 1 triệu NDT. Một số dự án thậm chí có thể lên tới 6 - 10 triệu NDT. Tức nếu đặt lên bàn cân, chi phí sản xuất phim bằng AI chỉ tương đương khoảng 1% so với phim người đóng.
Chính vì vậy, sự trỗi dậy của phim ngắn AI được nhiều người xem như một mối đe dọa trực tiếp với nhân sự ngành phim. Nhiều vị trí như biên kịch, đạo diễn, sản xuất, quay phim, ánh sáng, dựng bối cảnh, hóa trang cho tới nghệ sĩ VFX, thậm chí cả diễn viên quần chúng… đều đứng trước nguy cơ có thể bị thay thế.
Ngoài ra, vấn đề bản quyền dữ liệu dùng để huấn luyện AI, nguy cơ xâm phạm hình ảnh, việc sao chép phong cách của các đạo diễn, biên kịch nổi tiếng, hay sự bão hòa nội dung do quy trình sản xuất quá dễ dàng cũng là những vấn đề gây lo ngại.
Câu chuyện về những chiếc nhãn dán bệnh lý và bản ngã bị đánh mất được khắc họa trong cuốn Người lạ với chính ta của nhà báo Rachel Aviv. Một tác phẩm đã tạo ra nhiều tranh luận vì sự sắc bén, khách quan và đầy tính nhân văn. Tác giả không đơn thuần ghi chép những hồ sơ bệnh án khô khan, mà mở ra cho độc giả một hành trình khám phá sự mong manh của tâm trí khi đứng trước những định nghĩa được gắn nhãn bởi y khoa.
Người lạ với chính ta không đưa ra đáp án đơn giản. Nó mời độc giả bước vào vùng biên giới mong manh giữa "ý nghĩa" và "bằng chứng", nơi đôi khi cả hai không gặp nhau. Và trong ranh giới ấy, điều đáng sợ nhất không phải là căn bệnh, mà là khoảnh khắc ta không còn nhận ra chính bản thân mình.
