Làn sóng đầu tư trung tâm dữ liệu tăng tốc tại Việt Nam

Tại Việt Nam, thị trường trung tâm dữ liệu hiện vẫn ở quy mô khá khiêm tốn nhưng được đánh giá có tiềm năng tăng trưởng lớn trong những năm tới. Ảnh: JLL.

Theo dữ liệu năm 2025 của JLL, tổng công suất vận hành trung tâm dữ liệu (data center) tại Hà Nội và TP.HCM chỉ đạt khoảng 60 MW, thấp hơn đáng kể so với các thành phố trong khu vực như Jakarta (250 MW), Kuala Lumpur (149 MW), Bangkok (72 MW) và Manila (74 MW).

Quy mô này càng thêm khiêm tốn khi so với Johor Bahru (500 MW), Hong Kong (561 MW), Bắc Kinh (880 MW), Seoul (826 MW), Singapore (1.198 MW) hay Thượng Hải (2.093 MW).

"Xét theo tỷ lệ công suất (MW) trên quy mô kinh tế, Hà Nội và TP.HCM vẫn nằm trong nhóm thấp, cho thấy dư địa phát triển lớn trong bối cảnh các doanh nghiệp ngày càng đẩy mạnh thuê ngoài hạ tầng và chuyển đổi lên điện toán đám mây", chuyên gia tại JLL đánh giá.

Loạt dự án tỷ USD

Hiện, nguồn cung trung tâm dữ liệu ở Việt Nam chủ yếu được vận hành bởi các đơn vị như VNPT, Viettel IDC, FPT Telecom, CMC Telecom, HTC (ECODC) và QTSC, với tiêu chuẩn kỹ thuật đạt Tier III/Tier III+ để đáp ứng các yêu cầu về độ sẵn sàng, an toàn và khả năng bảo trì.

Theo JLL, trong giai đoạn 2023-2028, công suất trung tâm dữ liệu tại nhiều quốc gia Đông Nam Á được dự báo tăng trưởng kép hàng năm (CAGR) từ 22-38%. Việt Nam được kỳ vọng sẽ đi theo xu hướng này khi các điều kiện nền tảng như hạ tầng số, nhu cầu dữ liệu và môi trường đầu tư ngày càng cải thiện.

Thực tế, thị trường đã ghi nhận nhiều dự án quy mô lớn đang được công bố hoặc triển khai, chủ yếu tập trung ở TP.HCM.

Điển hình như trung tâm dữ liệu của Viettel IDC tại Tân Phú Trung (TP.HCM) với công suất thiết kế lên tới 140 MW. Tại cùng khu vực, Kinh Bắc hợp tác với AIC và VietinBank phát triển trung tâm dữ liệu gần 2 tỷ USD, dự kiến đạt công suất 200 MW IT Load.

Phối cảnh trung tâm dữ liệu và nghiên cứu phát triển công nghệ cao của Viettel IDC tại Tân Phú Trung. Ảnh: Viettel IDC.

Trong khi đó, CMC đang phát triển CMC Hyperscale Data Center với tổng vốn đầu tư hơn 250 triệu USD, công suất ban đầu 30 MW và có thể mở rộng lên 120 MW trong tương lai.

Gần đây nhất, Tập đoàn G42 (UAE) cùng liên danh nhà đầu tư trong nước đã ký thỏa thuận khung phát triển hạ tầng trung tâm dữ liệu siêu quy mô tại TP.HCM với tổng giá trị đầu tư lên tới 2 tỷ USD.

Ở góc độ chính sách, UBND TP.HCM hồi cuối năm ngoái cũng đã thành lập tổ công tác liên ngành nhằm hỗ trợ các dự án siêu trung tâm dữ liệu. Tổ công tác có nhiệm vụ đánh giá năng lực nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời rà soát các quy định pháp lý hiện hành để đề xuất tháo gỡ vướng mắc và kiến nghị sửa đổi, bổ sung những văn bản liên quan.

Những động thái này cho thấy quyết tâm của các doanh nghiệp và TP.HCM trong việc thu hút và triển khai các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn.

Theo bà Lê Thị Huyền Trang, Tổng giám đốc JLL Việt Nam, trí tuệ nhân tạo đang chuyển từ xu hướng công nghệ sang một dạng hạ tầng thiết yếu. Trong bối cảnh đó, điện năng, dữ liệu và tốc độ xử lý sẽ quyết định khu vực nào nắm lợi thế cạnh tranh, và Việt Nam đang có nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị này.

Nhu cầu trung tâm dữ liệu tại Việt Nam được thúc đẩy bởi dân số trẻ, tỷ lệ sử dụng điện thoại thông minh cao và mức tiêu thụ dữ liệu lớn từ mạng xã hội, video trực tuyến, thương mại điện tử và trò chơi online. Đồng thời, các doanh nghiệp, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, công nghệ và dịch vụ đang đẩy mạnh chuyển đổi số, khiến nhu cầu xử lý dữ liệu lớn, kết nối vạn vật và thuê ngoài hạ tầng công nghệ ngày càng tăng.

Về kỹ thuật, các trung tâm dữ liệu phục vụ huấn luyện trí tuệ nhân tạo yêu cầu mật độ điện cao hơn nhiều so với cơ sở truyền thống. Giá thuê có thể cao hơn khoảng 60%, trong khi một số cấu hình cần mật độ điện gấp gần 10 lần.

Khi nhu cầu suy luận AI được dự báo vượt huấn luyện vào khoảng năm 2027, các trung tâm dữ liệu gần nơi phát sinh dữ liệu sẽ được ưu tiên nhằm giảm độ trễ và chi phí kết nối.

Việt Nam cũng có lợi thế nhất định về chi phí điện thương mại ở mức cạnh tranh trong khu vực, cùng tỷ trọng năng lượng tái tạo từ thủy điện, điện gió và điện mặt trời đáng kể, phù hợp mục tiêu môi trường của khách thuê.

Về kết nối quốc tế, Việt Nam có các điểm cập bờ cáp biển tại Đà Nẵng, TP.HCM, Quy Nhơn (APG, AAG, AAE‑1, TGN‑IA, News release TVH, SJC2) và kế hoạch bổ sung 2-4 tuyến trong 5 năm tới; tuyến VTS hợp tác Viettel - Singtel dự kiến tăng liên thông với Singapore.

Giá đất dành cho trung tâm dữ liệu cao hơn 30-50%

Dù khung pháp lý đã có những bước tiến nhất định, chuyên gia của JLL cho rằng thủ tục nhập khẩu một số thiết bị thuộc nhóm mật mã dân sự và an toàn thông tin mạng vẫn cần được hướng dẫn chi tiết hơn để rút ngắn thời gian chuẩn bị.

Đồng thời, thị trường trung tâm dữ liệu tại Việt Nam vẫn đối mặt nhiều thách thức như đảm bảo nguồn điện ổn định, nâng cấp hệ thống truyền tải, rút ngắn thời gian chờ đấu nối điện, đảm bảo nguồn cung thiết bị và phát triển đội ngũ nhân lực kỹ thuật.

Ngoài ra, trung tâm dữ liệu đặt ra yêu cầu khác biệt so với đất công nghiệp thông thường do cần vị trí gần nguồn điện lớn, cáp quang sẵn có và trạm biến áp riêng. Vì vậy, giá đất dành cho trung tâm dữ liệu thường cao hơn 30-50% so với đất công nghiệp và chủ yếu tập trung tại các khu công nghiệp hoặc khu công nghệ cao gần đô thị lớn.

Theo dự báo của JLL, đến năm 2030, triển vọng thị trường vẫn được đánh giá tích cực nhưng phụ thuộc vào tiến độ phát triển hạ tầng điện, quỹ đất, cáp quốc tế, thủ tục hành chính và nguồn nhân lực kỹ thuật.

Do đó, các cụm trung tâm dữ liệu sẽ mở rộng trước tại trục TP.HCM - Bình Dương (cũ) - Đồng Nai và Hà Nội - Hòa Lạc, sau đó lan sang các điểm vệ tinh gần khu công nghiệp và khu dân cư lớn nhằm giảm độ trễ và chi phí kết nối.