Hai máy bay MC-130 chở một phần trong số khoảng 100 lính đặc nhiệm vào khu vực địa hình hiểm trở phía nam Tehran gặp sự cố kỹ thuật và không thể cất cánh, 1 quan chức Mỹ giấu tên nói với Reuters.
Khi đó, đội đặc nhiệm tinh nhuệ đứng trước nguy cơ bị mắc kẹt trên đất của đối phương.
Chỉ huy của họ buộc phải đưa ra quyết định đầy rủi ro: Điều thêm máy bay vào Iran để sơ tán lực lượng theo từng đợt, khiến các đội đặc nhiệm phải chờ đợi trong căng thẳng suốt nhiều giờ.
“Nếu có khoảnh khắc ‘chết lặng’, thì đó chính là lúc này”, vị quan chức nói, đồng thời cho rằng quyết định nhanh chóng đó đã cứu cả chiến dịch.
Canh bạc đã thành công. Lực lượng giải cứu được rút đi theo từng giai đoạn, và quân đội Mỹ phá hủy 2 máy bay MC-130 bị hỏng cùng 4 trực thăng khác ngay trên lãnh thổ Iran để tránh rơi vào tay đối phương.
Lầu Năm Góc chưa phản hồi đề nghị bình luận về thông tin này.
Chiến dịch giải cứu thành công đã khép lại một trong những nhiệm vụ nguy hiểm nhất của cuộc xung đột kéo dài 5 tuần, tránh được nguy cơ tổn thất lớn về nhân mạng và phần nào giảm áp lực cho Tổng thống Donald Trump khi ông cân nhắc có nên leo thang chiến tranh hay không.
 |
| Hình ảnh ở Isfahan được đưa lên mạng xã hội ngày 5/4, có thể là xác máy bay MC-130J hoặc HC-130J của Mỹ. Ảnh: Reuters. |
Đánh lừa và im lặng
Người được giải cứu là thành viên thứ 2 trong tổ bay của chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle mà Iran tuyên bố đã bắn hạ hôm 3/4. Quan chức Mỹ cho biết, máy bay bị bắn rơi ở tỉnh Isfahan và 2 phi công đã nhảy dù tách nhau. Phi công lái chính được cứu trước đó, còn người thứ 2 vẫn kẹt lại trong lãnh thổ Iran.
Phi công Mỹ được huấn luyện kỹ năng sinh tồn, né tránh, chống bắt giữ và đào thoát khi bị rơi sau phòng tuyến đối phương, nhưng rất ít người thông thạo tiếng Ba Tư, khiến việc ẩn náu và chờ giải cứu trở nên cực kỳ khó khăn.
Một nguồn tin cho biết phi công - mang quân hàm đại tá theo lời Tổng thống Trump - bị bong gân mắt cá và phải ẩn trong khe đá trên đỉnh đồi.
Sau đó, người này đã liên lạc được với quân đội Mỹ và xác minh danh tính - bước quan trọng để đảm bảo lực lượng cứu hộ không rơi vào bẫy.
Trước đó, CIA đã tiến hành chiến dịch đánh lừa nhằm gây nhiễu thông tin, khiến Tehran tin rằng Mỹ đã tìm thấy phi công mất tích và đang di chuyển người này, dù chiến dịch thực sự chưa bắt đầu.
Quân đội Mỹ cũng gây nhiễu điện tử và không kích các tuyến đường xung quanh khu vực nhằm ngăn người Iran tiếp cận vị trí.
Các máy bay cuối cùng được sử dụng để giải cứu là loại cánh quạt nhỏ, có thể hạ cánh trên đường băng ngắn.
Theo nguồn tin, lực lượng Delta Force và Đội 6 SEAL nằm trong số hàng trăm lính đặc nhiệm và nhân sự tình báo tham gia chiến dịch giải cứu.
Trong suốt chiến dịch, Nhà Trắng, Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ giữ im lặng bất thường. Tổng thống Trump gần như không xuất hiện, đến mức một phóng viên địa phương phải kiểm tra xem ông có đang ở bệnh viện Walter Reed hay không.
Các quan chức cấp cao Mỹ mô tả đây là một trong những nhiệm vụ tìm kiếm và cứu nạn chiến đấu khó khăn nhất do địa hình hiểm trở, sự truy đuổi của Iran và những phức tạp phát sinh sau khi giải cứu.
Khi chiến dịch hoàn tất, Tổng thống Trump tuyên bố chiến thắng: “Trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn táo bạo nhất trong lịch sử”, đồng thời cho biết viên phi công bị thương nhưng “sẽ ổn thôi.”
Máy bay Mỹ bị bắn trúng
Nỗ lực tìm kiếm ban đầu gặp phải sự kháng cự dữ dội từ phía Iran, sau khi phi công đầu tiên được giải cứu. Hai trực thăng Black Hawk tham gia chiến dịch đã trúng hỏa lực Iran nhưng vẫn thoát khỏi không phận nước này.
Trong sự cố khác, 1 phi công đã nhảy dù khỏi máy bay A-10 Warthog sau khi bị bắn trúng trên bầu trời Kuwait; chưa rõ mức độ thương tích.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, cuộc xung đột đã khiến 13 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hơn 300 người bị thương, nhưng chưa có ai bị Iran bắt giữ.
Dù Tổng thống Trump nhiều lần mô tả quân đội Iran suy yếu, các chuyên gia cho rằng khả năng liên tục bắn trúng máy bay Mỹ của Tehran là điều đáng chú ý.
Bộ chỉ huy Khatam al-Anbiya của Iran cho biết họ đã sử dụng hệ thống phòng không mới để tấn công máy bay Mỹ.
Tình báo Mỹ cũng cho thấy Iran vẫn duy trì năng lực tên lửa và máy bay không người lái đáng kể. Trước đó, Mỹ chỉ chắc chắn đã phá hủy khoảng 1/3 kho tên lửa của Iran; số còn lại có thể đã bị hư hại, chôn vùi hoặc vẫn hoạt động.
Sau chiến dịch thành công, Tổng thống Trump tiếp tục cảnh báo Iran, đe dọa nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz.
Nhà lãnh đạo Mỹ dự kiến sẽ họp báo tại Nhà Trắng lúc 13h (giờ miền Đông) ngày 6/4, để trả lời câu hỏi của báo chí về chiến dịch này, cùng với các quan chức quân sự.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này...
