40 phút 'cô độc' giữa không gian vô tận của phi hành đoàn Artemis II

Hình ảnh Trái Đất "xanh" do đoàn phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II cung cấp từ tàu Orion ngày 3/4/2026. Ảnh: TTXVN phát

Khi con tàu Artemis rời xa Trái Đất, hành trình của bốn phi hành gia không chỉ là bước tiến công nghệ mà còn là trải nghiệm tâm lý sâu sắc hiếm có. Trong suốt chuyến bay, họ vẫn duy trì kết nối liên tục với trung tâm điều khiển tại Houston (Mỹ), nơi những giọng nói quen thuộc từ mặt đất đóng vai trò như sợi dây gắn kết với quê nhà.

Tuy nhiên, một khoảnh khắc đặc biệt đang chờ đợi họ phía trước: 40 phút hoàn toàn mất liên lạc khi tàu đi vào vùng khuất phía sau Mặt Trăng.

Khoảnh khắc “biến mất” khỏi Trái Đất

Theo BBC, vào khoảng 23h47 theo giờ BST ngày thứ Hai 6/4 tức 05h47 sáng thứ Ba 7/4 theo giờ Việt Nam, tàu Artemis sẽ đi vào phía khuất của Mặt Trăng. Khi đó, chính vệ tinh tự nhiên này sẽ chặn toàn bộ tín hiệu vô tuyến và laser giữa tàu và Trái Đất, khiến mọi liên lạc bị gián đoạn.

Trong khoảng 40 phút, bốn phi hành gia sẽ hoàn toàn tách biệt, không còn bất kỳ trao đổi nào với con người trên Trái Đất. Đây là một trong những khoảnh khắc hiếm hoi mà con người thực sự ở trạng thái “cô lập” trong không gian - nơi chỉ có bóng tối, sự tĩnh lặng và những suy nghĩ riêng.

Phi công Victor Glover của Artemis chia sẻ trước chuyến bay rằng ông hy vọng khoảng thời gian này sẽ mang ý nghĩa kết nối đặc biệt đối với nhân loại. Ông nói: “Khi chúng tôi ở phía sau Mặt Trăng, không liên lạc với bất kỳ ai, hãy coi đó là một cơ hội… hãy cầu nguyện, hy vọng và gửi những suy nghĩ tích cực để chúng tôi có thể kết nối trở lại”.

Ký ức từ thời Apollo

Hơn nửa thế kỷ trước, các phi hành gia trong chương trình Apollo cũng từng trải qua cảm giác tương tự khi tín hiệu bị mất trong quá trình bay quanh Mặt Trăng.

Nổi bật nhất là trường hợp của Michael Collins trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969. Khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin bước những bước đầu tiên trên bề mặt Mặt Trăng, Collins ở lại trong module chỉ huy, một mình bay quanh quỹ đạo.

Mỗi lần con tàu đi vào phía khuất, ông mất liên lạc với cả hai đồng đội lẫn trung tâm điều khiển trong suốt 48 phút. Trong cuốn hồi ký Carrying the Fire xuất bản năm 1974, Collins mô tả cảm giác thực sự đơn độc và bị tách khỏi mọi sự sống. Tuy vậy, ông khẳng định bản thân không hề sợ hãi, mà ngược lại còn cảm nhận được sự yên tĩnh hiếm có giữa không gian.

Khi con tàu Artemis rời xa Trái Đất, hành trình của bốn phi hành gia không chỉ là bước tiến công nghệ mà còn là trải nghiệm tâm lý sâu sắc hiếm có. Trong suốt chuyến bay, họ vẫn duy trì kết nối liên tục với trung tâm điều khiển tại Houston (Mỹ), nơi những giọng nói quen thuộc từ mặt đất đóng vai trò như sợi dây gắn kết với quê nhà. Tuy nhiên, một khoảnh khắc đặc biệt đang chờ đợi họ phía trước: 40 phút hoàn toàn mất liên lạc khi tàu đi vào vùng khuất phía sau Mặt Trăng.

Tương lai không còn “vùng im lặng”

Trong khi các phi hành gia trải nghiệm sự tĩnh lặng ngoài không gian, thì dưới mặt đất, khoảng thời gian mất liên lạc lại là lúc căng thẳng nhất đối với đội ngũ kỹ thuật.

Tại trạm mặt đất Goonhilly ở Cornwall (Anh), một ăng-ten khổng lồ đang theo dõi tín hiệu từ tàu Orion, liên tục xác định vị trí và gửi dữ liệu về trung tâm của NASA. Đây là lần đầu tiên hệ thống này theo dõi một tàu có người lái.

Giám đốc công nghệ Matt Cosby cho biết đội ngũ sẽ hơi lo lắng khi tàu đi vào vùng khuất, nhưng sẽ “ất phấn khích khi tín hiệu xuất hiện trở lại, bởi đó là dấu hiệu cho thấy phi hành đoàn vẫn an toàn.

Dù việc mất liên lạc hiện vẫn là một phần không thể tránh khỏi trong các sứ mệnh không gian, các chuyên gia tin rằng điều này có thể sớm thay đổi.

Trong bối cảnh NASA và nhiều cơ quan vũ trụ khác lên kế hoạch xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt Trăng, nhu cầu duy trì liên lạc 24/7 - kể cả ở phía khuất - trở nên cấp thiết. Những dự án như Moonlight của Cơ quan Vũ trụ châu Âu đang hướng tới việc thiết lập mạng lưới vệ tinh quanh Mặt Trăng để liên lạc liên tục và ổn định.

Đối với các phi hành gia Artemis, 40 phút mất liên lạc không chỉ là thử thách mà còn là cơ hội. Đây là khoảng thời gian họ tập trung hoàn toàn vào việc quan sát Mặt Trăng, chụp ảnh, nghiên cứu địa chất và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vệ tinh này.

Khi con tàu rời khỏi vùng khuất và tín hiệu được khôi phục, không chỉ đội ngũ dưới mặt đất mà cả thế giới sẽ thở phào nhẹ nhõm. Và khi đó, những hình ảnh cùng trải nghiệm đặc biệt từ không gian sâu thẳm sẽ được truyền về, đưa nhân loại đến gần hơn với những bước tiến mới trong hành trình chinh phục vũ trụ.