 |
Tổng thống Donald Trump đang bước vào một giai đoạn đầy thách thức khi hàng loạt vấn đề đối nội và đối ngoại đồng loạt gây sức ép lên Nhà Trắng, làm dấy lên lo ngại rằng nhiệm kỳ thứ hai của ông có thể mất đà trên nhiều mặt trận.
Điều đáng chú ý là nhiều khó khăn hiện nay xuất phát từ chính phong cách lãnh đạo tập trung quyền lực mà ông Trump theo đuổi kể từ khi trở lại Nhà Trắng. Chiến lược từng giúp ông nhanh chóng kiểm soát bộ máy và áp đảo các đối thủ chính trị giờ đây đang tạo ra những phản ứng ngược ngày càng rõ nét, theo CNN.
Bài toán Iran chưa có lời giải
Thách thức lớn nhất đối với ông Trump hiện nay là cuộc xung đột với Iran.
Chỉ cách đây ít ngày, giới quan sát vẫn kỳ vọng một thỏa thuận hòa bình giữa Washington và Tehran có thể sớm được công bố. Những tuyên bố lạc quan từ Nhà Trắng từng làm dấy lên hy vọng rằng cuộc chiến sẽ nhanh chóng khép lại sau nhiều tháng giao tranh căng thẳng.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến trình đàm phán vẫn đang bế tắc.
Theo các nguồn tin từ chính quyền Mỹ, ông Trump đã yêu cầu sửa đổi dự thảo thỏa thuận sau khi cho rằng những điều khoản hiện tại chưa đáp ứng đầy đủ các mục tiêu chiến lược của Washington. Tổng thống Mỹ muốn ngôn từ cứng rắn hơn liên quan đến việc Iran từ bỏ hoàn toàn chương trình vũ khí hạt nhân, đồng thời yêu cầu Tehran cam kết mở lại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải có ý nghĩa sống còn đối với thương mại năng lượng toàn cầu.
Ông Trump cũng được cho là tỏ ra thận trọng với bất kỳ gói hỗ trợ tài chính nào dành cho Iran như một phần của thỏa thuận.
Tuy nhiên, bài toán mà Nhà Trắng đang đối mặt không hề đơn giản.
 |
| Các tàu neo đậu tại eo biển Hormuz, nhìn từ Musandam (Oman) ngày 30/5. Ảnh: Reuters. |
Sau nhiều tháng hứng chịu các đợt không kích từ Mỹ và Israel, chính quyền Iran vẫn chưa cho thấy dấu hiệu suy sụp. Ngược lại, Tehran vẫn duy trì được khả năng gây sức ép đáng kể lên Washington và các đồng minh trong khu vực.
Việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz đã tạo ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, đồng thời mang lại cho nước này đòn bẩy chiến lược mà họ chưa từng có trước khi xung đột nổ ra.
Điều đó khiến ông Trump rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan.
Một mặt, ông chịu áp lực ngày càng lớn từ dư luận trong nước và cộng đồng quốc tế nhằm chấm dứt cuộc chiến. Nhiều cuộc khảo sát cho thấy đa số người Mỹ không ủng hộ việc kéo dài xung đột.
Mặt khác, nếu nhượng bộ quá nhiều để đạt được hòa bình, Nhà Trắng có nguy cơ bị chỉ trích là không đạt được những mục tiêu đã đề ra khi phát động chiến dịch quân sự.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Coons nhận định rằng một thỏa thuận chỉ có ý nghĩa nếu bảo đảm Iran không thể tiếp tục làm giàu uranium, cho phép quốc tế giám sát chặt chẽ chương trình hạt nhân của Tehran và chấm dứt hoàn toàn quyền kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận khó tin rằng Washington có thể đạt được toàn bộ những mục tiêu đó trong hoàn cảnh hiện nay.
Theo ông Coons, xét trên nhiều phương diện, Iran hiện thậm chí đang có vị thế tốt hơn so với thời điểm trước khi chiến tranh nổ ra. Tehran đã tận dụng hiệu quả các loại máy bay không người lái giá rẻ nhưng có sức sát thương lớn để gây sức ép lên các đồng minh của Mỹ, làm gián đoạn cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực và đe dọa các lợi ích chiến lược của Washington.
Tranh cãi trong nước dồn dập bủa vây Nhà Trắng
Trong lúc chưa tìm được lối thoát cho hồ sơ Iran, ông Trump tiếp tục đối mặt với nhiều sóng gió trong nước.
Tâm điểm mới nhất là quỹ trị giá 1,776 tỷ USD nhằm hỗ trợ những người ủng hộ ông bị kết án liên quan đến vụ bạo loạn Điện Capitol ngày 6/1/2021.
Đề xuất này không chỉ vấp phải phản ứng dữ dội từ phe Dân chủ mà còn gây bất bình trong nội bộ đảng Cộng hòa. Sự phản đối tại Thượng viện đã khiến một dự luật nhập cư quan trọng của chính quyền bị đình trệ, tạo thêm khó khăn cho chương trình nghị sự của Nhà Trắng.
Những rạn nứt trong đảng Cộng hòa đang ngày càng lộ rõ khi nhiều nghị sĩ lo ngại các quyết định mang tính cá nhân của ông Trump có thể gây bất lợi cho đảng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới.
Một số nhà lập pháp Cộng hòa hiện phải đối mặt với tình thế khó xử: vừa duy trì sự ủng hộ của cử tri trung thành với ông Trump, vừa tìm cách thu hút nhóm cử tri trung dung vốn ngày càng hoài nghi về tổng thống.
 |
| Không chỉ vấp phải phản ứng dữ dội từ đảng Dân chủ, kế hoạch bồi thường của ông Trump còn làm dấy lên làn sóng bất mãn trong chính nội bộ đảng Cộng hòa. Ảnh: Reuters. |
Một mặt trận khác đang gây nhiều tranh luận là các hoạt động kỷ niệm 250 năm ngày lập quốc của nước Mỹ.
Nhiều nghệ sĩ tuyên bố tẩy chay chuỗi hòa nhạc thuộc khuôn khổ Hội chợ Quốc gia Mỹ với lý do sự kiện đã bị chính trị hóa. Điều này khiến ông Trump công khai bày tỏ sự tức giận và tuyên bố sẽ trực tiếp tham gia khai mạc chương trình.
Tổng thống Mỹ còn kêu gọi tổ chức một cuộc mít tinh mang màu sắc phong trào "Đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại" (MAGA), động thái được cho là có thể khiến những tranh cãi vốn đã gay gắt tiếp tục leo thang.
Trong khi đó, một thẩm phán liên bang vừa ra phán quyết rằng việc bổ sung tên ông Trump vào Trung tâm Kennedy là trái luật. Ngay sau đó, tổng thống tuyên bố sẽ từ bỏ kế hoạch cải tạo trung tâm nghệ thuật biểu diễn nổi tiếng này.
Những dự án mang dấu ấn cá nhân gây tranh luận
Chính quyền Trump cũng đang đối mặt nhiều chỉ trích liên quan đến các dự án xây dựng và cải tạo tại Washington.
Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum bảo vệ các kế hoạch này, cho rằng chúng góp phần cải thiện diện mạo thủ đô và khắc phục tình trạng xuống cấp kéo dài nhiều năm.
Tuy nhiên, giới chỉ trích cho rằng một số dự án mang đậm dấu ấn cá nhân của tổng thống hơn là phục vụ lợi ích công cộng.
Trong số đó có kế hoạch xây dựng một đại sảnh tiệc quy mô lớn tại khu vực cánh Đông Nhà Trắng, đề xuất đổi tên một số công trình công cộng theo tên ông Trump hay ý tưởng in chân dung tổng thống trên tờ tiền mệnh giá 250 USD.
Những dự án này đang tạo ra sự tương phản rõ nét với thực trạng kinh tế mà nhiều người Mỹ phải đối mặt, khi chi phí sinh hoạt, giá nhà ở và giá năng lượng vẫn ở mức cao.
    |
Nhiều dự án xây dựng và cải tạo do ông Trump thúc đẩy cũng đang gây tranh cãi. Ảnh: Reuters. |
Phe Dân chủ đã nhanh chóng tận dụng vấn đề này để công kích Nhà Trắng. Thượng nghị sĩ Cory Booker cáo buộc ông Trump đang tập trung xây dựng hình ảnh và di sản cá nhân trong khi nhiều gia đình Mỹ vẫn chật vật với các khoản chi tiêu hàng ngày.
Những diễn biến hiện nay đang tạo ra thách thức lớn đối với Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Giới quan sát nhận định chiến lược tập trung quyền lực mạnh mẽ của ông Trump từng giúp ông củng cố vị thế trong ngắn hạn. Tuy nhiên, về lâu dài, chính cách tiếp cận này có thể làm gia tăng phản ứng trong nội bộ đảng, thúc đẩy sự phản kháng từ các đối thủ chính trị và khiến khả năng điều hành của Nhà Trắng đối mặt nhiều trở ngại hơn.
Khi cuộc chiến Iran vẫn chưa có lối thoát rõ ràng, tỷ lệ tín nhiệm chưa cải thiện và các tranh cãi trong nước liên tiếp bùng phát, Tổng thống Trump đang đứng trước một trong những giai đoạn khó khăn nhất kể từ khi trở lại Nhà Trắng. Nếu không sớm tạo được bước đột phá, nhiệm kỳ thứ hai của ông có nguy cơ mất đi động lực chính trị vốn là nền tảng cho những tham vọng lớn mà ông theo đuổi.
Đọc để hiểu rõ hơn lịch sử nước Mỹ
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Lẽ thường" - cuốn sách của tác giả Thomas Paine được xuất bản lần đầu vào năm 1776 và đã có vai trò quan trọng trong thời kỳ lập quốc của Mỹ. Cho đến hôm nay, cuốn sách vẫn còn nguyên giá trị lịch sử đối với những ai quan tâm đến lịch sử nước Mỹ.
