10.000 luật sư nghỉ việc, ông Trump thách thức 'chảy máu chất xám'

Theo phân tích dữ liệu việc làm liên bang của New York Times, khoảng 1/5 số luật sư làm việc cho chính phủ Mỹ tính đến thời điểm cuối năm 2024 hiện đã nghỉ việc.

Bên cạnh các trường hợp nghỉ hưu và luân chuyển nhân sự thông thường, năm qua chứng kiến những đợt cắt giảm biên chế sâu rộng, cùng sự ra đi của nhiều nhân sự không ủng hộ các chính sách của ông Trump.

Làn sóng nghỉ việc bất thường

Làn sóng bỏ việc phản ánh sự suy giảm hình ảnh của chính phủ liên bang như một bến đỗ hàng đầu đối với các luật sư muốn theo đuổi lĩnh vực công.

Hiện tại, nhiều luật sư liên bang đang chuyển sang làm việc cho chính quyền cấp bang hoặc các tổ chức phi lợi nhuận.

Ông Phil Weiser, Tổng chưởng lý bang Colorado, cho biết văn phòng của ông đã tuyển dụng 22 luật sư từ các cơ quan liên bang trong năm qua. “Có một sự thật ngày càng rõ rằng nhiều người trong chính quyền liên bang không còn muốn tiếp tục làm việc ở đó”, ông Weiser nói.

Ông Phil Weiser cùng một số luật sư trong nhóm 22 luật sư từng làm việc cho chính quyền liên bang nay chuyển sang làm việc trong bộ máy cấp bang. Ảnh: New York Times.

Tâm lý thận trọng cũng đang xuất hiện trong các sinh viên trường luật. Theo các giảng viên và sinh viên, nhiều người từng coi việc làm trong chính phủ liên bang là cơ hội nghề nghiệp hấp dẫn, nhưng nay họ tìm kiếm con đường khác.

Matthew Duray, sinh viên năm nhất tại Trường Luật Antonin Scalia thuộc Đại học George Mason, cho biết nhiều sinh viên luật đang lo ngại làm việc trong chính quyền liên bang dưới thời ông Trump có thể gây bất lợi cho sự nghiệp về lâu dài.

Dữ liệu cho thấy các cơ quan liên bang đã tuyển mới khoảng 3.200 luật sư kể từ đầu năm 2025, nhưng con số này không đủ bù đắp số người đã rời đi.

Tính đến cuối tháng 3, chính phủ liên bang còn khoảng 37.000 luật sư dân sự, giảm 17% so với cuối năm 2024.

Bộ Tư pháp là cơ quan ghi nhận số lượng luật sư xin nghỉ việc lớn nhất. Nhiều cơ quan khác cũng mất tỷ lệ luật sư khá cao trong bộ máy, như Bộ Giáo dục (giảm 53%), Bộ Nhà ở và Phát triển Đô thị (giảm 40%), Bộ Nội vụ (giảm 27%), Bộ Lao động (giảm 27%)...

Hiện chưa thể đánh giá đầy đủ sức ảnh hưởng của sự thiếu hụt luật sư đối với hoạt động của chính quyền liên bang.

Việc thiếu nhân sự pháp lý trong các cơ quan có thể khiến chính quyền gặp khó khăn trong việc bảo vệ chính sách công trong các vụ kiện tụng trước tòa, hay việc thực thi pháp luật trên phạm vi liên bang.

Bộ Giáo dục, nơi đã mất hơn một nửa số luật sư kể từ cuối năm 2024, hiện cần thêm nhân sự cho bộ phận xử lý các vấn đề dân quyền. Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon gần đây đã thừa nhận hiện trạng này trong phiên điều trần trước Quốc hội.

Tại Bộ Tư pháp, nơi số lượng luật sư giảm khoảng 20%, cơ quan này đã phải nới lỏng các tiêu chí tuyển dụng đối với một số vị trí. Tuy nhiên, nhiều ứng viên tiềm năng cho biết họ e ngại khi áp lực chính trị tại Bộ Tư pháp ngày càng lớn.

Scott Bourque, sinh viên năm nhất tại Trung tâm Luật thuộc Đại học Georgetown, cho biết anh từ chối vị trí thực tập tại Bộ Tư pháp.

Theo Bourque, nhiều người cho rằng làm việc tại Bộ Tư pháp ở thời điểm này có thể bị nhìn nhận tiêu cực về lâu dài. “Một số người nói thẳng rằng họ sẽ khó tin tưởng những luật sư sẵn sàng làm việc cho Bộ Tư pháp dưới thời ông Trump”, anh Bourque nói.

Scott Bourque, sinh viên năm nhất tại Trung tâm Luật Đại học Georgetown. Ảnh: New York Times.

Để thu hút thêm luật sư, Văn phòng Quản lý Nhân sự Mỹ (OPM) gần đây đã thành lập mạng lưới tuyển dụng nhân tài pháp lý, nhằm kết nối các ứng viên với các cơ quan liên bang phù hợp. Tuy nhiên, theo người phát ngôn của OPM, chương trình đến nay mới thu hút được khoảng 300 nhân sự quan tâm.

Nhà Trắng không trả lời trực tiếp các câu hỏi của New York Times liên quan đến nguyên nhân khiến nhiều luật sư rời đi và chính quyền có gặp khó khăn trong việc tuyển dụng thay thế hay không.

Bà Abigail Jackson, người phát ngôn Nhà Trắng, chỉ khẳng định chính quyền vẫn cam kết tuyển dụng những người có năng lực và tận tâm với dịch vụ công.

Tình trạng khó kéo dài

Nhiều luật sư trong chính quyền liên bang cho rằng môi trường làm việc hiện nay khác biệt đáng kể so với nhiệm kỳ đầu của ông Trump.

Ông Brandon Jones-Cobb, cựu luật sư chuyên về Đạo luật Không khí Sạch tại Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA), cho biết nhiều nội dung công việc của ông bị đình lại vô thời hạn. Vì vậy, ông rời EPA trong năm 2025 để gia nhập một tổ chức phi lợi nhuận. Gần đây, ông đã khởi kiện EPA vì không thực thi các biện pháp kiểm soát ô nhiễm không khí.

Ông Brandon Jones-Cobb, cựu luật sư chuyên về Đạo luật Không khí Sạch. Ảnh: New York Times.

Trong giai đoạn từ cuối năm 2024 đến tháng 3/2026, số lượng luật sư tại EPA giảm khoảng 1/4. Nhiều luật sư trẻ nhận thấy chính quyền ông Trump không còn dành sự ưu tiên cho lĩnh vực môi trường. Vì vậy, những người chuyên về lĩnh vực này tập trung tìm kiếm cơ hội việc làm tại chính quyền bang, địa phương hoặc các tổ chức phi lợi nhuận.

Các trường luật cũng đang điều chỉnh định hướng hỗ trợ sinh viên. Bà Dayna Bowen Matthew, Hiệu trưởng Trường Luật thuộc Đại học George Washington, cho biết trường đang mở rộng mạng lưới cơ hội việc làm sang cơ quan lập pháp cấp bang, hội đồng thành phố và các tổ chức khác.

Ông Phil Weiser, Tổng chưởng lý bang Colorado, cho rằng xu hướng này vừa tạo cơ hội cho các bang tuyển dụng nguồn nhân sự chất lượng cao, vừa phản ánh thực trạng đáng lo ngại. “Đây không phải tình trạng có thể kéo dài. Chúng ta cần có Bộ Tư pháp sở hữu đội ngũ pháp lý chất lượng cao”, ông Weiser nói.

Ông Trump hoan nghênh làn sóng nghỉ việc

Sau phản ánh của New York Times, Tổng thống Trump đã có đăng tải trong đêm 31/5 theo giờ địa phương, ông Trump khẳng định việc hàng nghìn luật sư không còn làm việc cho chính quyền liên bang là “điều rất tốt”.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho rằng bài báo của New York Times nhìn nhận đây là điều tiêu cực, nhưng theo ông, thực tế hoàn toàn ngược lại.

“Những người ra đi là các phần tử cực tả, cực đoan, những người đang phá hoại nước Mỹ và biến chính quyền thành công cụ phục vụ mục đích chính trị riêng”, ông Trump viết.

Tổng thống Mỹ nói thêm rằng nhiều người trong số này không tự xin nghỉ việc mà đã bị sa thải.

Ông Trump cho rằng trong nhiều trường hợp, những luật sư đã nghỉ việc “đáng lẽ ngay từ đầu không nên được giao các công việc có tính đại diện cho nước Mỹ”.

“Hãy để họ tiếp tục theo đuổi những điều lớn lao hơn, tốt đẹp hơn và tươi sáng hơn trong tương lai. Tôi hoàn toàn ủng hộ điều đó và chúc họ mọi điều tốt đẹp”, ông Trump kết luận.