Iran xác nhận Lãnh tụ Tối cao Khamenei thiệt mạng

Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei phát biểu trong một cuộc họp tại Tehran, ngày 1/2. Ảnh: Reuters.

“Khamenei, một trong những con người xấu xa nhất trong lịch sử, đã chết”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 28/2, song không nêu rõ nguồn thông tin hay cung cấp thêm chi tiết.

Đến sáng 1/3, truyền thông nhà nước Iran dẫn thông báo cho biết Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, đã thiệt mạng.

“Chúng ta thuộc về Allah và rồi sẽ trở về với Ngài,” hãng tin đăng tải, thông tin rằng ông qua đời sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel ngày 28/2.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết ông Khamenei “đang thực hiện nhiệm vụ được giao và có mặt tại nơi làm việc (văn phòng của ông)”.

“Cuộc tấn công hèn nhát này xảy ra vào rạng sáng 28/2”, truyền thông nhà nước Iran cho hay.

Ông Khamenei giữ cương vị lãnh tụ tối cao Iran suốt gần 37 năm và là một trong những đối thủ cứng rắn nhất của Israel và Mỹ. Việc ông Khamenei thiệt mạng sẽ là biến động chính trị mang tính địa chấn tại Tehran và toàn khu vực.

Trước đó, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói có “nhiều dấu hiệu” cho thấy Đại giáo chủ Khamenei đã thiệt mạng, song không tuyên bố dứt khoát.

Trong ngày 28/2, các quan chức Iran bác bỏ những thông tin này, cho rằng đó là đòn phô trương hoặc chiến tranh tâm lý.

Tài khoản chính thức của Đại giáo chủ trên mạng xã hội X sau đó đăng tải hình ảnh mang đậm biểu tượng tôn giáo Shia: một giáo sĩ không lộ mặt cầm thanh kiếm rực lửa.

Các hãng tin của Iran như Tasnim News Agency và Mehr News Agency dẫn nguồn thạo tin cho biết ông Khamenei vẫn “kiên định và vững vàng trong việc chỉ huy ứng phó tình hình”.

Iran khẳng định ông Khamenei còn sống, nói Mỹ ra đòn “tâm lý chiến”

Theo Al Jazeera, những tuyên bố được đưa ra từ Tehran trái ngược hoàn toàn với khẳng định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về cái chết của Lãnh tụ Tối cao Khamenei.

Ngoại trưởng Iran cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng theo hiểu biết của ông, Lãnh tụ tối cao, Tổng thống Iran, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao và Chủ tịch Quốc hội đều còn sống.

Ngoài ra, người đứng đầu bộ phận quan hệ công chúng của Văn phòng Lãnh tụ tối cao đăng trên mạng xã hội rằng các thông tin về cái chết của ông Khamenei chỉ là một phần của đòn “tâm lý chiến” do các đối thủ của Iran tung ra.

Các hãng thông tấn có liên hệ với nhà nước Iran cũng bác bỏ thông tin do phương Tây đưa ra, khẳng định Đại giáo chủ Khamenei vẫn “kiên định và vững vàng trong hoạt động chỉ huy”. Ít nhất hai nghị sĩ Iran cũng công khai phủ nhận các tuyên bố về cái chết của ông.

Nhìn chung, những thông tin hiện tại xoay quanh ông Khamenei rất mâu thuẫn. Tình hình được đánh giá là còn nhiều bất định, các diễn biến đang xảy ra nhanh chóng.

Đối với Iran, nếu thực sự có bất trắc xảy ra với ông Khamenei, đây sẽ là bước ngoặt lớn khiến căng thẳng trong quan hệ với Mỹ vượt qua “lằn ranh đỏ”. Khi đó, nhiều khả năng sẽ xuất hiện những hệ quả đáng kể.

Nhiều lãnh đạo quân sự hàng đầu Iran thiệt mạng

Quân đội Israel cho hay đã nhắm vào một cuộc họp của các quan chức cấp cao Iran trong đợt tấn công mở màn. Sau đó, Tel Aviv thông báo một số lãnh đạo quân sự hàng đầu của Iran đã thiệt mạng, gồm Tướng Mohammad Pakpour, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo; Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasrizadeh và Ali Shamkhani, cựu Tư lệnh hải quân, cố vấn thân cận của ông Khamenei.

Thông tin về các lãnh đạo Iran sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Trong đó theo phía Israel, những người đã thiệt mạng gồm: Lãnh tụ tối cao Khamenei; ông Ali shamkhani - cựu Tư lệnh Hải quân Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), từng giữ chức Tổng tham mưu trưởng quân đội Iran và là cố vấn cấp cao của Lãnh tụ Tối cao, đã thiệt mạng; Tướng Mohammad Pakpour - Tư lệnh IRGC và ông Amir Nasirzadeh - Bộ trưởng Quốc phòng Iran. Đồ họa: New York Times

Hiện chưa rõ lực lượng của nước nào trực tiếp gây ra cái chết của Đại giáo chủ, nhưng các động thái cho thấy mức độ phối hợp cao giữa Mỹ và Israel. Ảnh vệ tinh ghi nhận khói lớn và thiệt hại đáng kể tại khu phức hợp an ninh cao nơi ở của lãnh tụ tối cao.

Cả ông Trump và ông Netanyahu đều khẳng định thay đổi hiện trạng tại Iran là mục tiêu của làn sóng không kích quy mô lớn bắt đầu từ khoảng 1h sáng 26/2 theo giờ địa phương.

Tuy vậy, vẫn chưa rõ việc loại bỏ ông Khamenei, 86 tuổi, có tạo ra thay đổi căn bản trong hệ thống quyền lực mà ông dẫn dắt hay không, khi nhiều nhân vật chủ chốt hiện nay có vị thế nhờ sự hậu thuẫn của ông.

Quyền lựa chọn lãnh tụ tối cao mới thuộc về Hội đồng Chuyên gia, một cơ quan gồm các giáo sĩ bảo thủ. Với tuổi cao và tình trạng sức khỏe của ông Khamenei, cơ quan này được cho là đã chuẩn bị các kịch bản kế nhiệm từ trước.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy khói bốc lên tại nơi trú ẩn của lãnh tụ tối cao Iran. Ảnh: Reuters

Ông Trump tuyên bố sẽ tiếp tục ném bom Iran

Nhà Trắng vừa chia sẻ hình ảnh ông Trump trực tiếp chỉ huy chiến dịch quân sự tại Iran. Trong khi đó, Tổng thống Trump tiếp tục có bài đăng mới trên mạng xã hội Truth Social liên quan đến thông tin về việc Lãnh tụ tối cao Iran bị sát hại. Ông Trump tuyên bố sẽ tiếp tục ném bom Iran “chừng nào việc này còn cần thiết”.

Nhà Trắng vừa chia sẻ hình ảnh ông Trump trực tiếp chỉ huy chiến dịch quân sự tại Iran ngày 28/2.

Trong thông điệp này, ông Trump kêu gọi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và lực lượng cảnh sát nước này hợp tác để thay đổi chính quyền, đồng thời nói rằng “tiến trình đó nên sớm bắt đầu” sau khi Đại giáo chủ Ali Khamenei được cho là đã tử vong trong các đợt tấn công.

“Các cuộc ném bom hạng nặng và chính xác sẽ tiếp tục, không gián đoạn trong suốt tuần hoặc lâu hơn nữa nếu cần thiết để đạt được mục tiêu là hòa bình trên toàn Trung Đông và thậm chí trên toàn thế giới”, ông Trump viết trong đăng tải.

Iran đáp trả toàn khu vực

Để đáp trả, Iran phóng nhiều đợt tên lửa đạn đạo vào Israel. Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, Qatar, Bahrain và Kuwait, những nước có căn cứ quân sự Mỹ, cho biết họ cũng bị tấn công, tương tự Jordan.

Giao tranh khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu, gần như tê liệt, theo các công ty vận tải biển và hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran.

Tại Tehran, một cư dân tên Ali Zeinalipoor cho biết ông nhìn thấy cột khói lớn bốc lên từ khu vực phố Pasteur.

“Tôi vội đến trường đón con gái. Các bé gái đang nấp dưới cầu thang và khóc”, ông kể.

Trái ngược, tại một số khu phố ở Tehran, nhiều người được cho là đã hò reo, nhảy múa và đốt pháo hoa sau khi tin đồn về cái chết của ông Khamenei lan truyền, theo lời kể của hơn một chục cư dân qua điện thoại và tin nhắn.

Eo biển Hormuz tiếp tục là điểm nóng. Cơ quan Hàng hải Mỹ khuyến cáo tàu thuyền tránh khu vực này, trong khi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố tuyến đường không còn an toàn cho tàu thương mại.

Khủng hoảng hiện tại diễn ra trong bối cảnh ông Trump hồi đầu tháng 1 từng tuyên bố ủng hộ các cuộc biểu tình chống chính phủ tại Iran. Tehran đã trấn áp những cuộc biểu tình này bằng chiến dịch mạnh tay khiến hàng nghìn người thiệt mạng, theo các tổ chức nhân quyền.

Gần đây, Washington tập trung vào chương trình hạt nhân của Iran. Mỹ và Iran đã tiến hành vòng đàm phán cuối cùng do trung gian hòa giải hôm 24/2, song không đạt được đột phá.

Những địa điểm mà Mỹ và Israel không kích vào lãnh thổ Iran (trái) và những địa điểm mà Iran đáp trả vào các nước trong khu vực. Đồ họa: New York Times

Truyền thông nhà nước Iran đưa tin một cuộc không kích đã khiến hàng chục trẻ em thiệt mạng tại một trường tiểu học nữ sinh ở thị trấn Minab, miền nam nước này.

Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran và một số cơ quan báo chí cho biết hơn 60 người thiệt mạng tại trường Shajarah Tayyebeh, gần một căn cứ hải quân. Đài truyền hình nhà nước IRIB đưa con số 85 người chết và 93 người bị thương. Các phóng viên đang xác minh thông tin này.

Năm ngoái, Mỹ từng không kích các cơ sở hạt nhân Iran trong cuộc xung đột kéo dài 12 ngày giữa Israel và Iran. Khi đó, ông Trump tuyên bố chương trình hạt nhân Iran đã bị “xóa sổ”. Tuy nhiên, sau này xuất hiện thông tin cho thấy năng lực hạt nhân của Tehran chỉ bị suy giảm, chưa bị phá hủy hoàn toàn.