Tổng thống Trump cảnh cáo Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Iran trước thềm các cuộc đàm phán diễn ra hôm nay. Ông cho rằng Tehran “không có lá bài nào” ngoài việc “gây sức ép ngắn hạn” thông qua eo biển Hormuz.
“Người Iran dường như không nhận ra rằng họ không có lá bài nào, ngoài việc gây sức ép ngắn hạn với thế giới bằng cách sử dụng các tuyến đường thủy quốc tế. Lý do duy nhất họ còn tồn tại đến hôm nay là để đàm phán”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Ông Trump cũng cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình, Mỹ sẽ nối lại các hành động quân sự với cường độ mạnh hơn tại Iran.
“Chúng tôi đang đưa lên tàu những loại đạn dược tốt nhất, vũ khí tối tân, thậm chí còn tốt hơn những gì chúng tôi đã sử dụng trước đó và đã phá hủy họ”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với New York Post ngày 10/4 theo giờ địa phương.
Trong bối cảnh Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã lên đường tới Pakistan để dẫn đầu các cuộc đàm phán với phía Iran, ông Trump cho rằng 24 giờ tới sẽ mang tính quyết định.
“Chúng ta sẽ biết trong khoảng 24 giờ nữa. Chúng ta sẽ sớm biết thôi”, ông nói. Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ nghi ngờ về thông điệp từ phía Iran: “Chúng ta đang làm việc với những người mà chúng ta không biết liệu họ có nói thật lòng hay không. Trước mặt chúng tôi, họ nói sẽ loại bỏ toàn bộ vũ khí hạt nhân, mọi thứ đều chấm dứt. Nhưng khi trả lời báo chí, họ lại nói: Không, chúng tôi muốn làm giàu uranium. Vì vậy, chúng ta sẽ phải chờ xem”, ông Trump cho biết.
Israel oanh tạc Lebanon giữa thềm đàm phán Islamabad
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tiếp tục mở rộng quy mô oanh tạc vào các mục tiêu tại miền Nam Lebanon. Các cuộc tấn công nhắm thẳng vào hạ tầng chỉ huy và các tòa nhà chính phủ tại thành phố Nabatieh.
Cơ quan an ninh Lebanon xác nhận có thêm nhiều nhân viên an ninh và dân thường thiệt mạng. Số lượng binh sĩ thuộc quân đội chính quy Lebanon tử vong trong các đợt tấn công của Israel đã đạt mức cao nhất kể từ đầu xung đột.
Tính đến ngày 9/4, có tới 1.700 người thiệt mạng, trong đó có 130 trẻ em.
Lực lượng Hezbollah tuyên bố đã thực hiện các đợt bắn phá đáp trả bằng pháo phản lực vào các khu định cư và căn cứ quân sự của Israel dọc biên giới phía Bắc để trả đũa.
Phái đoàn Iran đến Islamabad đàm phán ngừng bắn
Tối thứ Sáu, phái đoàn cấp cao Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf dẫn đầu đã tới thủ đô Islamabad (Pakistan) để bắt đầu tiến trình đàm phán ngừng bắn với phía Mỹ.
| |
| Phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu. Ảnh: Ảnh: PressTV. |
Tehran cảnh báo: Nếu các điều kiện tiên quyết từ phía Iran không được đáp ứng đầy đủ, tiến trình này sẽ không diễn ra.
Tháp tùng ông Ghalibaf gồm có Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Ali Akbar Ahmadian, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Abdolnaser Hemmati, cùng một số thành viên quốc hội.
Phía Washington dẫn đầu đoàn là Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Đặc phái viên khu vực của Washington Steve Witkoff và Jared Kushner - Cố vấn và là con rể của Tổng thống Donald Trump.
Cuộc gặp diễn ra sau khi Tổng thốngDonald Trump tuyên bố tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran trong vòng hai tuần (từ thứ Ba vừa qua). Quyết định này được đưa ra sau 40 ngày liên quân Mỹ và Israel tiến hành các chiến dịch quân sự nhắm vào lãnh thổ Iran.
Iran ra điều kiện với Mỹ
Iran đã đưa ra cảnh báo rằng Mỹ phải lựa chọn giữa ngừng bắn và "tiếp tục chiến tranh thông qua Israel", đồng thời nhấn mạnh rằng Washington "không thể có cả hai".
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf ngày 10/4 viết trên mạng xã hội X: Mỹ phải thiết lập lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa. Ông nêu rõ hai biện pháp này “đã được các bên thống nhất nhưng vẫn chưa được thực hiện”.
Việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa vốn là yêu cầu thường trực trong các cuộc đối thoại trước đây của Iran. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên Tehran đặt vấn đề này làm điều kiện tiên quyết cho tiến trình đàm phán ngừng bắn sắp tới.
Trước đó Iran cũng ra tuyên bố: “Thế giới đang chứng kiến những vụ thảm sát tại Lebanon. Quả bóng đang nằm bên sân của Mỹ, và thế giới đang dõi theo liệu họ có thực hiện đúng các cam kết của mình hay không”.
Iran đưa ra tuyên bố trên cùng ngày thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem yêu cầu Chính phủ Lebanon chấm dứt các nhượng bộ vô điều kiện đối với Israel. Phía Hezbollah khẳng định duy trì các hoạt động quân sự cho tới khi Mỹ và Israel chấm dứt hành vi gây hấn nhắm vào Lebanon.
Từ ngày 8/4, quân đội Israel đã tấn công hơn 100 địa điểm “chỉ trong vòng 10 phút” tại nhiều khu vực ở Beirut, Thung lũng Beqaa và miền nam Lebanon. Đây được coi là đòn tấn công phối hợp “lớn nhất” kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự hiện tại ở Lebanon.
Tổng thống Mỹ: Trọng tâm thỏa thuận là hạt nhân, eo biển Hormuz tái mở cửa
Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Washington sẽ ngăn chặn mọi nỗ lực của Iran trong việc sở hữu vũ khí hạt nhân và áp đặt phí quá cảnh đối với tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz.
|
| Tổng thống Trump tại căn cứ Joint Base Andrews ngày 10/4. Ảnh: Reuters. |
Phát biểu trước báo giới ngày 10/4 theo giờ địa phương tại căn cứ Joint Base Andrews trước chuyến đi tới bang Virginia, Tổng thống Trump cảnh báo Washington sẽ không dung thứ cho bất kỳ hạn chế nào đối với tuyến vận tải biển quan trọng đi qua eo biển Hormuz.
Ông Trump nói: “Tôi nghĩ mọi việc sẽ diễn ra khá nhanh. Chúng ta sẽ mở lại eo biển, dù có hoặc không có sự hợp tác của họ. Nếu không được, chúng ta sẽ kết thúc việc này bằng cách này hay cách khác. Mọi thứ vẫn đang diễn ra tốt đẹp”.
Ông nhấn mạnh: “Iran không thể có vũ khí hạt nhân. Đó là 99% vấn đề”.
Phó Tổng thống JD Vance là người dẫn đầu phái đoàn đàm phán của Mỹ. Đánh giá về vai trò này, ông Trump gọi đây là một "nhiệm vụ lớn" và gửi lời chúc may mắn đến cấp phó của mình.
Mỹ và Iran đều nghi ngờ và cảnh báo trước hòa đàm Islamabad
Trong chuyến bay tới Islamabad, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã gửi đi thông điệp cứng rắn, cảnh báo Iran không được "giở trò" trong tiến trình đàm phán dự kiến khởi động vào ngày 11/4. Ông Vance khẳng định Washington sẵn sàng đối thoại thiện chí nhưng sẽ không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực trì hoãn hay lừa dối nào từ phía Tehran.
Bầu không khí hòa đàm hiện đang căng thẳng khi Iran đặt ra hai điều kiện tiên quyết: thực thi lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản bị phong tỏa. Ngược lại, Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu phủ nhận việc Lebanon nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn hai tuần này. Ông Trump thậm chí còn gia tăng áp lực khi tuyên bố lực lượng Mỹ đã tái vũ trang, sẵn sàng "đánh tan" đối phương nếu thương lượng thất bại.
Ở phía Tehran, Majid Takht-Ravanchi, Thứ trưởng Ngoại giao Iran về vấn đề chính trị, cũng tuyên bố Iran sẵn sàng đối thoại song sẽ không chấp nhận kiểu "ngoại giao lừa dối". "Iran không chấp nhận bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào tiềm tàng điều kiện giúp đối phương tái vũ trang và phát động chiến tranh trong tương lai", ông Takht-Ravanchi nói.
Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz vẫn ở mức nhỏ giọt
Dù lệnh ngừng bắn tạm thời đã được thiết lập, kỳ vọng về một làn sóng tàu chở dầu tái khởi động việc băng qua eo biển Hormuz vẫn chưa trở thành hiện thực.
Lưu thông hàng hải tại tuyến đường năng lượng quan trọng nhất thế giới này hiện chỉ diễn ra ở mức độ hạn chế.
Theo dữ liệu từ MarineTraffic, hàng trăm con tàu vẫn đang trong trạng thái chờ đợi tại các vùng biển lân cận do lo ngại xung đột.
|
Ngày 9/4, chỉ ghi nhận 4 lượt tàu băng qua eo biển. Trước thời điểm cuối tháng 2, trung bình có hơn 100 lượt tàu qua lại mỗi ngày. Kể từ khi xung đột bùng phát, lưu lượng vận tải qua đây đã giảm hơn 80%.
Iran đã thông báo với các bên trung gian về việc áp đặt hạn ngạch vận tải. Theo đó, quốc gia này chỉ cho phép tối đa khoảng 12 tàu mỗi ngày được phép băng qua eo biển, thấp hơn rất nhiều so với nhu cầu thực tế của thị trường năng lượng toàn cầu.
|
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...


