Iran bác yêu cầu ngừng làm giàu uranium của Mỹ tại Muscat

Các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ tại thủ đô Muscat của Oman đã kết thúc, với "thiện chí tiếp tục", theo hãng thông tấn Iran IRNA.

Trong khi đó, chính quyền Mỹ vẫn chưa đưa ra tuyên bố nào về cuộc đàm phán.

Theo CNN, trong cuộc đàm phán gián tiếp trên, phái đoàn Iran và Mỹ đã "trao đổi quan điểm, cân nhắc và cách tiếp cận" thông qua Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi dẫn đầu phái đoàn ngoại giao Iran, trong khi con rể của Tổng thống Donald Trump là Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff đại diện cho phía Mỹ. Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), Đô đốc Brad Cooper, cũng có mặt tại đây.

Đặc phái viên phụ trách Trung Đông Steve Witkoff, cùng với ông Jared Kushner, bắt tay với Bộ trưởng Ngoại giao Oman Sayyid Badr bin Hamad Al Busaidi. Ảnh: Bộ Ngoại giao Oman.

Chưa có đột phá nhưng "sẽ tiếp tục"

Theo Aljazeera, sau cuộc đàm phán, Giáo sĩ cấp cao Iran Ahmad Khatami khẳng định Iran sẽ tiếp tục làm giàu uranium, đồng thời bác bỏ những lời kêu gọi đình chỉ chương trình này từ quốc tế và coi đó là điều "không liên quan", hãng thông tấn IRNA của Iran đưa tin.

Ông Khatami nói rằng mặc dù đất nước của ông không tìm cách chế tạo bom nguyên tử, họ cũng không sợ hãi nước Mỹ.

"Iran không muốn năng lượng hạt nhân để phục vụ cho bom nguyên tử, đồng thời ông Khatami nói thêm rằng những lời kêu gọi tự nguyện đình chỉ làm giàu uranium là "tuyên bố không liên quan".

Tehran kiên quyết yêu cầu các cuộc đàm phán chỉ được giới hạn trong chương trình hạt nhân, đồng thời khẳng định Iran giữ quyền làm giàu uranium trên lãnh thổ của mình và sẽ không chuyển giao quá 400 kg uranium đã làm giàu ra nước ngoài.

Trong khi đó, phía Mỹ đang thúc đẩy một thỏa thuận rộng lớn hơn, bao gồm cả chương trình tên lửa của Iran, hoạt động xuất khẩu năng lượng sang Trung Quốc, và mối quan hệ với các đồng minh trong khu vực. Tất cả đều là những vấn đề mà Iran tuyên bố không nằm trên bàn đàm phán.

Tuy nhiên, vòng đàm phán giữa hai bên đã kết thúc với "thiện chí tiếp tục duy trì đối thoại", theo IRNA.

Hai quốc gia đã đồng ý rằng các cuộc thảo luận sẽ "tiếp tục vào một thời điểm khác", dù chưa ấn định ngày giờ cụ thể.

Nhiều người dân Iran coi là một tín hiệu tích cực. Bởi họ tin rằng nếu tiến trình rơi vào bế tắc hoàn toàn, có lẽ vòng gặp mặt thứ hai này đã không diễn ra.

“Nếu chúng ta có thể tiếp tục duy trì lộ trình tích cực này, tôi tin rằng hai bên có thể đạt được khung thỏa thuận khả quan liên quan đến hồ sơ hạt nhân giữa Iran và Mỹ", Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi chia sẻ bước đầu với giới truyền thông.

Ông Araghchi cho biết trong các cuộc thảo luận hôm nay, hai bên đã chia sẻ quan điểm và lắng nghe lẫn nhau. Điều này có nghĩa là các yêu cầu của Mỹ đã được xem xét và phía Mỹ cũng lắng nghe những gì Iran đề xuất.

Ông Araghchi xác nhận rằng "nhiều cuộc gặp" diễn ra thông qua trung gian Oman. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng dù đàm phán sẽ tiếp tục, nhưng các chi tiết cụ thể sẽ phụ thuộc vào quá trình "tham vấn tại thủ đô của mỗi nước".

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết cả hai bên sẽ đưa ra quyết định về vòng đàm phán tiếp theo sau khi tham vấn với chính phủ nước mình.

Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi, người đóng vai trò trung gian cho các cuộc thương lượng, đã mô tả cuộc đàm phán trong một bài đăng trên X là "rất nghiêm túc." "Việc làm rõ mục tiêu của cả phía Iran và Mỹ, cũng như xác định các lĩnh vực có khả năng tiến triển là điều hữu ích.C húng tôi đặt mục tiêu tái triệu tập vào thời điểm thích hợp, với các kết quả sẽ được xem xét kỹ lưỡng tại Tehran và Washington".

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và phái đoàn tháp tùng đến địa điểm đàm phán tại Muscat, Oman. Ảnh: Bộ Ngoại giao Iran/WANA/Reuters.

Mỹ hối thúc công dân rời Iran giữa lúc đàm phán

Dù giữa lúc bàn đàm phán đang mở ra, không khí căng thẳng vẫn bao trùm. Mỹ đã điều động tàu sân bay USS Abraham Lincoln vào vùng biển Vùng Vịnh như một phần của kế hoạch tăng cường quân sự.

Cùng lúc đó, Đại sứ quán ảo của Mỹ tại Iran đã công bố thông báo hối thúc công dân Mỹ rời khỏi quốc gia này.

Trong bài đăng trên trang web, đại sứ quán yêu cầu công dân phải có kế hoạch rời Iran mà không dựa dẫm vào chính phủ Mỹ.

Nếu không thể rời đi, họ được hướng dẫn đến "địa điểm an toàn" hoặc một tòa nhà kiên cố. Thông báo cũng khuyên công dân nên dự trữ thực phẩm, nước uống, thuốc men và theo dõi các phương tiện truyền thông địa phương để cập nhật tin tức khẩn cấp.

Phía Iran cũng đáp trả bằng những bước đi mang tính biểu tượng đầy gai góc.

Máy bay của Ngoại trưởng Abbas Araghchi đã cất cánh từ Tabas - vùng sa mạc ghi dấu thất bại của đặc nhiệm Mỹ trong chiến dịch giải cứu con tin năm 1980.

Thông điệp của Tehran rất rõ ràng rằng họ bước vào đàm phán với thiện chí nhưng sẽ không lùi bước trước các quyền lợi cốt lõi. "Chúng tôi tham gia với thiện chí nhưng đứng vững trên quyền lợi của mình. Các cam kết cần phải được tôn trọng", Ngoại trưởng Araghchi khẳng định trên mạng xã hội X.

Trước cuộc đàm phán, Nhà Trắng nói rằng ngoại giao là lựa chọn hàng đầu của Tổng thống Trump trong cách tiếp cận với Iran, theo hãng tin Reuters.

“Đối với tổng thống, ngoại giao luôn là lựa chọn đầu tiên khi xử lý quan hệ với các quốc gia trên khắp thế giới, dù là đồng minh hay đối thủ”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói.

Bà Leavitt nhắc lại lập trường của ông Trump rằng “không có năng lực hạt nhân” trong các yêu cầu đối với Iran. “Ông ấy muốn xem liệu có thể đạt được thỏa thuận hay không. Và trong khi các cuộc đàm phán này đang diễn ra, tôi muốn nhắc chính quyền Iran rằng tổng thống có nhiều lựa chọn khác ngoài ngoại giao", bà nhấn mạnh.

Vòng đối thoại này diễn ra ngay sau khi Mỹ tấn công các cơ sở hạt nhân của Iran vào tháng 6/2025 và giữa bối cảnh Iran vừa trải qua làn sóng biểu tình nội bộ. Mỹ siết chặt các lệnh trừng phạt khiến đồng Rial mất giá thê thảm (hiện ở mức 1,5 triệu Rial/USD).

Đối với Tehran, ưu tiên hàng đầu lúc này không còn là mặc cả vị thế, mà là ngăn chặn một cuộc chiến sinh tồn và tìm kiếm sự cứu vãn cho nền kinh tế đang lạm phát phi mã.

Trong khi đó, theo SCMP, tại Israel, phe đối lập chỉ trích Thủ tướng Benjamin Netanyahu vì cho rằng ông đang để mất ảnh hưởng đối với Washington.

Các nhà phân tích nhận định rằng nếu một thỏa thuận được ký kết theo khung đề xuất của các nước trung gian, cục diện quyền lực tại Trung Đông sẽ thay đổi hoàn toàn, buộc Israel phải điều chỉnh lại chiến lược đối với Iran.

Trung Quốc đã khẳng định ủng hộ đối với việc Iran bảo vệ các lợi ích của mình và phản đối "hành vi bắt nạt đơn phương", theo tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Trung Quốc.

Trong khi đó, Điện Kremlin hoan nghênh cuộc đối thoại tại Oman, hy vọng tiến trình này sẽ giúp giảm bớt căng thẳng đang ở mức "dễ bùng nổ" tại khu vực.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz, trong chuyến công du tới Qatar, cũng đã bày tỏ quan ngại sâu sắc và cảnh báo về sự leo thang quân sự khủng khiếp nếu ngoại giao thất bại.