Hé lộ giằng co trong buồng lái trước thảm kịch rơi máy bay Trung Quốc

Nhân viên cứu hộ tưởng niệm các nạn nhân trong vụ rơi máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không China Eastern Airlines tại Khu tự trị Choang Quảng Tây, Trung Quốc, ngày 27/3/2022.

Hơn 4 năm sau vụ rơi máy bay khiến 132 người thiệt mạng tại Trung Quốc, dữ liệu mới từ chiếc Boeing 737 của hãng China Eastern Airlines cho thấy thảm kịch có thể "không phải tai nạn ngoài ý muốn", theo New York Times.

Theo báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB), máy bay bắt đầu lao xuống sau khi một hoặc nhiều phi công trong buồng lái kích hoạt cần ngắt nhiên liệu của cả 2 động cơ giữa chuyến bay.

Chuyến bay số hiệu 5735 khởi hành từ Côn Minh đến Quảng Châu ngày 21/3/2022 trước khi gần như lao thẳng đứng xuống sườn đồi tại thành phố Ngô Châu, khu tự trị Choang Quảng Tây. Toàn bộ 132 hành khách và phi hành đoàn thiệt mạng, một số mảnh vỡ cắm sâu tới gần 18 m dưới mặt đất.

Jeff Guzzetti, cựu điều tra viên tai nạn của Cục Hàng không Liên bang Mỹ và NTSB, cho biết việc đồng thời gạt 2 cần ngắt nhiên liệu đã khiến động cơ mất nguồn cấp nhiên liệu và dừng hoạt động. Dữ liệu điều khiển buồng lái cho thấy ngay sau đó máy bay rơi vào trạng thái lao dốc dữ dội và thực hiện ít nhất một vòng xoay 360 độ.

Theo ông Guzzetti, các bánh lái điều khiển trong buồng lái liên tục xoay qua lại bất thường, cho thấy khả năng có ít nhất 2 người cùng giành quyền điều khiển máy bay. "Những thao tác mạnh nhằm chúi mũi và xoay máy bay cho thấy đây là hành động có chủ ý", ông nói.

Màn hình hiển thị tin tức về mảnh vỡ máy bay tại hiện trường vụ rơi máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không China Eastern Airlines tại Khu tự trị Choang Quảng Tây, Trung Quốc, ngày 22/3/2022.

NTSB công bố dữ liệu sau khi nhận được yêu cầu theo Đạo luật Tự do Thông tin của Mỹ. Cơ quan này từng hỗ trợ điều tra vụ tai nạn và trích xuất dữ liệu từ hộp đen của máy bay.

Bộ Ngoại giao và Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc chưa phản hồi các câu hỏi liên quan đến dữ liệu mới. Năm 2024, cơ quan hàng không Trung Quốc cho biết phi công và tiếp viên đều vượt qua kiểm tra sức khỏe trước chuyến bay.

John Cox, chuyên gia an toàn hàng không và cựu phi công hãng bay thương mại, nhận định việc ngắt nhiên liệu nhiều khả năng xuất phát từ thao tác trong buồng lái, có thể do một phi công thực hiện. Tuy nhiên, ông cho rằng dấu hiệu giằng co điều khiển "chưa hoàn toàn mang tính kết luận".

Theo NTSB, thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay ngừng hoạt động khi máy bay còn ở độ cao khoảng 7.900 m do mất điện sau khi động cơ dừng hoạt động. Hộp đen bị hư hỏng nặng sau cú va chạm, trong khi dữ liệu ghi âm buồng lái chưa được công bố.

Dữ liệu cũng cho thấy trong giai đoạn đầu lao xuống, máy bay có lúc chúi với góc tới 40 độ, lớn hơn nhiều so với vài độ trong quá trình hạ độ cao thông thường. "Đây là kiểu chuyển động thường thấy ở các màn biểu diễn nhào lộn trên không", Guzzetti nói, cho rằng các hành khách có thể đã trải qua cú sốc lớn do lực tác động từ những thao tác đột ngột của máy bay.

Các nhân viên cứu hộ làm việc tại hiện trường vụ rơi máy bay Boeing 737-800 của hãng hàng không China Eastern Airlines tại Khu tự trị Choang Quảng Tây, Trung Quốc, ngày 24/3/2022.