|
|
Giáo viên trường Tiểu học Ngôi sao Hoàng Mai trong tiết Văn hóa đọc. Ảnh: Trần Hiền. |
Chính sách đầu tiên là Thông tư số 03/2026/TT-BGDĐT quy định về quy tắc ứng xử của nhà giáo trong các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 30/1/2026, thay thế Quyết định số 16/2008/QĐ-BGDĐT về đạo đức nhà giáo và Điều 6 Thông tư số 06/2019/TT-BGDĐT liên quan quy tắc ứng xử trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên.
Cụ thể, thông tư quy định nhà giáo phải có thái độ mẫu mực, bao dung, trách nhiệm và yêu thương; phản hồi, nhận xét, khen thưởng hoặc phê bình phù hợp với từng đối tượng, hoàn cảnh; động viên, khích lệ sự nỗ lực và phát triển của người học.
Nhà giáo cũng phải tôn trọng, đánh giá đúng thực chất năng lực của người học; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người học; lắng nghe, tư vấn và hỗ trợ kịp thời về học tập, đời sống xã hội phù hợp tâm sinh lý lứa tuổi; đồng thời phải có trách nhiệm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, tích cực, bình đẳng; khuyến khích người học tham gia nghiên cứu khoa học, lao động sản xuất, hoạt động cộng đồng và phát triển bền vững.
Đáng chú ý, thông tư nghiêm cấm nhà giáo phân biệt đối xử dưới mọi hình thức; xúc phạm danh dự, nhân phẩm, gây tổn thương, trù dập, định kiến, bạo hành hoặc xâm hại người học. Nhà giáo cũng phải báo cáo kịp thời với lãnh đạo, cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện người học bị bạo lực, xâm hại; không ép buộc người học tham gia hoạt động mang tính tự nguyện; không công khai thông tin trái quy định; không gian lận, cố ý làm sai lệch kết quả tuyển sinh, đánh giá.
Trong quan hệ với đồng nghiệp, nhà giáo được yêu cầu trung thực, chân thành, đoàn kết, hợp tác và chia sẻ trách nhiệm; thực hiện tự phê bình và phê bình khách quan, thẳng thắn, mang tính xây dựng. Việc xúc phạm, chia rẽ nội bộ, né tránh hoặc đùn đẩy trách nhiệm, công khai thông tin đồng nghiệp trái quy định đều bị nghiêm cấm.
Trong ứng xử với cha mẹ hoặc người giám hộ của người học, nhà giáo cần chủ động, kịp thời trao đổi thông tin trung thực về tình hình học tập, rèn luyện của học sinh khi được sự đồng ý của cấp quản lý theo thẩm quyền; khuyến khích phụ huynh tham gia hoạt động giáo dục vì sự tiến bộ của người học. Nhà giáo không được xúc phạm, áp đặt, vụ lợi, ép buộc phụ huynh tham gia các hoạt động trái quy định hoặc mang tính tự nguyện.
Một chính sách khác mới có hiệu lực là Thông tư số 01/2026/TT-BGĐĐT quy định thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo trong các cơ sở giáo dục công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 20/1/2026.
Theo Thông tư, giám đốc Sở GD&ĐT có thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận nhà giáo, cán bộ quản lý và nhân viên tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh.
Đồng thời, giám đốc sở được thực hiện điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm, thay đổi vị trí việc làm đối với đội ngũ này trong phạm vi quản lý, kể cả trường hợp liên quan từ hai đơn vị hành chính cấp xã trở lên trong cùng địa bàn tỉnh.
Người đứng đầu các trường của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị; trường chính trị cấp tỉnh; trung tâm chính trị cấp xã, phường, đặc khu trực thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cũng được giao thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo theo phân cấp quản lý.
Ngoài ra, giám đốc Sở GD&ĐT còn có thẩm quyền tuyển dụng nhà giáo tại các cơ sở giáo dục khác thuộc phạm vi quản lý của địa phương, trừ các cơ sở được quy định riêng tại Điều 3 của Thông tư.
Sách về nghề giáo
Nếu độc giả có hứng thú với nghề giáo - một nghề nghiệp đặc biệt và đang trải qua những biến động lớn, mục Giáo dục giới thiệu một số lựa chọn:
Xin được nói thẳng (GS Hoàng Tụy) và Ước vọng cho học đường (GS Huỳnh Như Phương): Cuốn sách của hai nhà giáo tiên phong tại Việt Nam với nhiều suy nghĩ và những trăn trở của hai ông về tương lai nền giáo dục nước nhà.
Nghề giáo qua các tác phẩm thiếu nhi nổi tiếng: Tình thầy trò trong các tác phẩm văn chương nổi tiếng khiến độc giả cảm động bởi các nhân vật đã làm được những việc lớn lao, vượt xa chức trách của một giáo viên.
