Iran tố căn cứ quân sự bị tấn công, Mỹ lên tiếng bác bỏ
Giới chức Iran cho biết các cơ sở quân sự tại Bushehr và Konarak bị máy bay đối phương tập kích, nhưng Mỹ khẳng định không tiến hành tấn công và Israel nói không tham gia.
Iran cho biết hai cơ sở quân sự ở miền Nam nước này đã bị tấn công trong tối 9/7, trong khi phía Mỹ khẳng định quân đội nước này hiện không tiến hành bất kỳ đợt không kích nào nhằm vào Iran.
Hãng thông tấn nhà nước IRNA dẫn lời ông Ehsan Jahanian, Phó thống đốc phụ trách chính trị và an ninh tỉnh Bushehr, cho biết một cơ sở quân sự gần thành phố Bushehr đã bị trúng "đạn của kẻ thù Mỹ - Israel".
Thành phố Bushehr nằm ở miền Nam Iran và là nơi đặt nhà máy điện hạt nhân duy nhất đang hoạt động của nước này.
Cùng thời điểm, Đài truyền hình quốc gia Iran (IRIB) đưa tin một khu vực quân sự của hải quân tại thành phố cảng Konarak cũng bị "máy bay chiến đấu của đối phương" tấn công theo hai đợt.
Theo ông Mohammad Younes Haqqani, Thống đốc hạt Konarak, hai tiếng nổ lớn đã được ghi nhận tại khu vực quân sự của hải quân trước khi lực lượng cứu hộ, an ninh và các cơ quan chức năng nhanh chóng có mặt tại hiện trường, Al Jazeera cho biết.
Giới chức địa phương cho hay đang điều tra nguyên nhân cũng như đánh giá thiệt hại của vụ tấn công.
Konarak là thành phố cảng có vị trí chiến lược trên bờ biển Makran, thuộc tỉnh Sistan và Baluchestan, nằm bên Vịnh Oman.
Trong khi đó, một quan chức Mỹ nói với CNN rằng quân đội Mỹ không tiến hành bất kỳ cuộc không kích nào vào thời điểm hiện tại. Al Jazeera cũng đã liên hệ với một quan chức quốc phòng Mỹ, và vị quan chức này đã xác nhận với chúng tôi rằng Mỹ hiện tại, cũng như trong vài giờ qua, không tiến hành bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào.
Các quan chức Israel cũng cho biết họ không nắm được thông tin về việc Israel tham gia các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong tối 9/7.
Iran tuyên bố phóng 10 tên lửa vào căn cứ Mỹ ở Jordan
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã phóng 10 tên lửa đạn đạo nhằm vào một căn cứ quân sự của Mỹ tại Jordan, đồng thời cảnh báo sẽ tiếp tục tấn công các cơ sở quân sự khác của Washington trong khu vực nếu Mỹ gia tăng các hoạt động quân sự chống Tehran, theo Al Jazeera.
Trong tuyên bố ngày 9/7, IRGC cho biết mục tiêu của cuộc tấn công là căn cứ không quân Azraq ở miền bắc Jordan, còn được gọi là căn cứ Muwaffaq Salti. Đây là nơi quân đội Mỹ đã tăng cường hiện diện trong thời gian gần đây khi căng thẳng với Iran leo thang.
"Nếu quân đội Mỹ lặp lại các hành động gây hấn, những căn cứ khác của Mỹ trong khu vực sẽ không tránh khỏi các đợt tấn công dữ dội", IRGC tuyên bố.
Phía Mỹ và Jordan hiện chưa xác nhận thông tin về vụ tấn công cũng như chưa công bố thiệt hại nếu có.
Trước đó, Iran cũng tuyên đã đáp trả ngay lập tức đợt tấn công mới của Mỹ với việc phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu quân sự của Mỹ tại Kuwait và Bahrain.
 |
| Bản đồ một số địa điểm bị nhắm mục tiêu trong các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ và Iran. Đồ họa: CNN. |
Mỹ khẳng định duy trì đàm phán hạt nhân với Iran giữa giao tranh
Một quan chức Mỹ cho biết Washington vẫn theo đuổi giải pháp ngoại giao với Iran và các cuộc đàm phán kỹ thuật về chương trình hạt nhân của Tehran vẫn đang được duy trì, bất chấp việc hai bên liên tiếp tiến hành các đợt tấn công quân sự trong tuần này.
Trao đổi với Reuters, quan chức giấu tên khẳng định Mỹ vẫn cam kết tìm kiếm một giải pháp thông qua đối thoại.
"Mỹ vẫn cam kết tìm ra một giải pháp và các cuộc đàm phán kỹ thuật vẫn đang tiếp tục. Iran không bao giờ được phép sở hữu vũ khí hạt nhân", quan chức này nói.
Thông tin được đưa ra trong bối cảnh Washington và Tehran liên tục đáp trả lẫn nhau bằng các hành động quân sự, trong đó Mỹ đã mở rộng quy mô và cường độ các cuộc không kích nhằm vào Iran kể từ tối 7/7.
Theo quan chức Mỹ, Bản ghi nhớ (MoU) giữa hai bên được xây dựng dựa trên nguyên tắc "đánh giá theo kết quả thực hiện".
Ông cho rằng các hành động gần đây của Iran, bao gồm việc eo biển Hormuz chưa được mở lại hoàn toàn và các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại trong thời gian diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh NATO, cho thấy Tehran đã không thực hiện đầy đủ các cam kết.
"Đó là mức độ không tuân thủ không thể chấp nhận được", quan chức này nhận định.
Iran đẩy nhanh xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz
Trong khi đó, dữ liệu từ các công ty theo dõi hàng hải cho thấy Iran đang đẩy nhanh hoạt động xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz giữa lúc xung đột quân sự gia tăng và Mỹ để ngỏ khả năng tái áp đặt phong tỏa hải quân tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo TankerTrackers, chỉ trong một đêm Iran đã xuất khẩu khoảng 10 triệu thùng dầu thô và nhiên liệu. Trước đó, trong ba tuần, nước này mới đưa ra thị trường khoảng 60 triệu thùng.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz cũng giảm mạnh khi nhiều chủ tàu lo ngại nguy cơ mắc kẹt hoặc bị tấn công.
Theo MarineTraffic, chỉ có 25 lượt tàu đi qua eo biển trong ngày 9/7, giảm gần một nửa so với 49 lượt của ngày trước đó.
Iran công bố hình ảnh thiệt hại sau đợt không kích
Truyền thông Iran cùng ngày công bố các hình ảnh được cho là ghi lại thiệt hại sau cuộc không kích của Mỹ nhằm vào một cầu cảng đánh cá gần thành phố Asaluyeh, tỉnh Bushehr.
 |
| Các vật thể lạ đã bắn trúng cầu tàu đánh cá ở Bonod, Asaluyeh (Iran) vào ngày 9/7. Ảnh: Telegram/Fars News. |
Theo giới chức địa phương, hai đầu đạn đã đánh trúng khu vực cầu cảng vào khoảng 9h sáng theo giờ địa phương, khiến 10 tàu cá bốc cháy.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars đăng tải các hình ảnh cho thấy nhiều tàu cá bị cháy tại khu vực cầu cảng. Trong khi đó, hãng Mehr phát sóng video ghi lại cảnh khói lớn bốc lên từ khu vực được cho là cùng địa điểm.
Pakistan, Qatar nỗ lực đưa Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán
Pakistan và Qatar đang tích cực thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đưa Mỹ và Iran trở lại bàn đàm phán, trong bối cảnh giao tranh giữa hai bên tiếp tục leo thang và làm suy yếu thỏa thuận ngừng bắn mong manh.
Các nguồn tin khu vực xác nhận với CNN rằng Islamabad và Doha đang đóng vai trò trung gian để khôi phục đối thoại giữa Washington và Tehran.
Trước đó, Pakistan và Qatar cũng là hai nước trung gian chủ chốt trong các cuộc đàm phán diễn ra tại Thụy Sĩ, dẫn tới việc Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ (MoU) vào giữa tháng 6. Oman cũng tham gia hỗ trợ các vòng thương lượng trước đó.
Tối 9/7, Bộ Ngoại giao Pakistan ra tuyên bố kêu gọi tất cả các bên kiềm chế và tránh mọi hành động có thể làm gia tăng căng thẳng, gây phương hại đến hòa bình và ổn định trong khu vực.
"Cách duy nhất để đạt được mục tiêu chung về hòa bình là tiếp tục đối thoại, tham gia và ngoại giao", tuyên bố nêu rõ.
Pakistan đồng thời kêu gọi các bên thực hiện đầy đủ những cam kết trong Bản ghi nhớ Islamabad (Islamabad MoU), nhấn mạnh đây vẫn là nền tảng quan trọng cho sự hiểu biết, tôn trọng lẫn nhau và thịnh vượng chung của khu vực.
Ngày 17/6, Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad với sự trung gian của Pakistan, cam kết giải quyết bất đồng bằng đối thoại và giảm căng thẳng khu vực. Thỏa thuận được cộng đồng quốc tế, trong đó có Việt Nam, hoan nghênh như một bước tiến quan trọng nhằm duy trì hòa bình, ổn định ở Trung Đông và bảo đảm an ninh hàng hải, năng lượng toàn cầu.
Tại vòng đàm phán cấp cao ở Thụy Sĩ ngày 22/6, cả Washington và Tehran đều đánh giá các cuộc thảo luận đạt kết quả tích cực, mở đường cho một thỏa thuận toàn diện về an ninh khu vực, tự do hàng hải qua eo biển Hormuz. Hai bên cũng nhất trí thành lập cơ chế giảm xung đột liên quan Lebanon dưới sự hỗ trợ của Qatar và Pakistan.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...
