 |
Thị trường gọi xe công nghệ Việt Nam đang tồn tại nhiều cách thức ăn chia doanh thu giữa nền tảng và tài xế. Nếu chỉ nhìn vào chênh lệch giữa số tiền khách thanh toán và số tiền tài xế thực nhận, rất khó xác định chính xác nền tảng đang giữ lại bao nhiêu, bởi mỗi hãng có cách xây dựng công thức doanh thu, thuế, khuyến mại và thưởng khác nhau.
Với Grab, nền tảng hiện không sử dụng một tỷ lệ chiết khấu cố định để mô tả phần doanh thu nhận được từ mỗi chuyến. Thay vào đó, hãng sử dụng khái niệm Phí sử dụng ứng dụng (SDUD). Trong khi đó, Be công bố tỷ lệ chia sẻ doanh thu cố định theo từng thành phố. Green SM lại áp dụng hình thức chia sẻ doanh thu dựa trên những mô hình khác nhau đối với tài xế chạy xe công ty và tài xế sử dụng xe cá nhân.
Ẩn số phí SDUD của Grab
Hiện nay, nhiều tài xế đặt câu hỏi về cách Grab xác định khoản thu nhập thực nhận sau mỗi chuyến xe của tài xế. Một số ý kiến cho rằng tỷ lệ tiền bị nền tảng giữ lại trên thực tế có thể lên tới 30-35%, thậm chí có trường hợp tổng các khoản khấu trừ khiến tài xế chỉ nhận được khoảng một nửa số tiền khách thanh toán.
Tuy nhiên, phần chênh lệch giữa số tiền khách trả và khoản tiền tài xế nhận được không đồng nghĩa với một mức chiết khấu cố định.
Grab hiện sử dụng khái niệm Phí sử dụng ứng dụng (SDUD) để xác định phần doanh thu nền tảng nhận được theo thỏa thuận hợp tác với tài xế.
Phí SDUD được áp dụng linh động tùy theo từng chuyến xe/đơn hàng tại từng thời điểm khác nhau, bao gồm toàn bộ thời gian và quãng đường di chuyển, có cân nhắc đến các yếu tố ảnh hưởng đến việc hoàn thành chuyến như thời tiết, tình hình công cầu, giao thông… Sẽ có những chuyến mà doanh thu chia sẻ của đối tác được ghi nhận cao hơn hoặc ngược lại.
Cụ thể, Phí SDUD được xác định dựa trên tổng số tiền người dùng thanh toán cho chuyến xe, sau khi tính đến các khoản phí nền tảng và phí khác nếu có, thu nhập thực nhận của tài xế và các khoản thuế áp dụng.
 |
| Công thức tính phí SDUD của Grab. Ảnh: Tạo bởi AI. |
Theo cách này, 3 khoản tiền khách thanh toán, thu nhập thực nhận của tài xế và phần doanh thu Grab nhận được cần được tách riêng thay vì gộp thành một tỷ lệ “ăn chia” duy nhất.
Điều đó cũng đồng nghĩa tỷ lệ phần trăm khoản Grab nhận được trên tổng tiền chuyến xe không cố định. Con số này có thể thay đổi tùy giá cước, các khoản phí phát sinh, thu nhập thực nhận của tài xế cũng như nghĩa vụ thuế áp dụng cho từng chuyến.
Tài xế Be nhận 63,6-69,4% doanh thu mỗi cuốc xe
Khác với cách tính của Grab, Be cho biết hãng đang áp dụng tỷ lệ chia sẻ doanh thu cố định, không thay đổi theo từng chuyến, khung giờ hay từng thời điểm trong ngày.
Theo Be, trên mỗi 100.000 đồng doanh thu một cuốc xe tại Hà Nội, tài xế nhận về 63.600 đồng, tương đương 63,6%. Khoản tiền này được chuyển trực tiếp vào ví tài xế sau mỗi chuyến xe và được thanh toán theo ngày.
Be giữ lại 30.300 đồng, tương đương 30,3%, trước khi chi cho các khoản thưởng, khuyến mãi, vận hành và nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp. 6.100 đồng còn lại, tương đương 6,1%, là khoản thuế Be thu hộ và nộp hộ cho tài xế theo quy định.
Tại TP.HCM, với cùng một cuốc xe có doanh thu 100.000 đồng, tài xế nhận về 69.400 đồng (69,4%). Be giữ lại 23.900 đồng (23,9%), trong khi 6.700 đồng (6,7%), là khoản thuế thu hộ và nộp hộ cho đối tác.
| Khoản phân bổ | Hà Nội | TP.HCM | Ghi chú |
| Tài xế nhận | 63.600 đồng (63,6%) | 69.400 đồng (69,4%) | Chuyển thẳng vào ví tài xế sau mỗi chuyến, theo ngày |
| Be giữ lại | 30.300 đồng (30,3%) | 23.900 đồng (23,9%) | Be sử dụng để chi thưởng, khuyến mãi, vận hành và thực hiện các nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp |
| Thuế nộp Nhà nước | 6.100 đồng (6,1%) | 6.700 đồng (6,7%) | Be thu hộ và nộp hộ cho đối tác theo quy định |
Ứng dụng lưu ý tỷ lệ trên đã bao gồm phí nền tảng và phụ phí, thay vì chỉ tính trên cước cơ bản. Nếu chỉ đo tỷ lệ trên cước cơ bản, phần doanh thu tài xế nhận được sẽ cao hơn con số thực tế nêu trên.
Theo Be, tỷ lệ chia sẻ này được giữ cố định và giống nhau giữa beBike và beCar trong cùng một thành phố. Sự khác biệt hiện nằm giữa Hà Nội và TP.HCM, do mặt bằng giá cước và điều kiện thị trường khác nhau.
“Mức hiện hành được giữ bình ổn từ năm 2024 đến nay và không thay đổi qua các đợt biến động của thị trường trong gần 2 năm qua”, đại diện Be cho biết.
Hãng cũng khẳng định không áp dụng cơ chế phí sử dụng ứng dụng linh hoạt SDUD.
Một điểm đáng chú ý khác nằm ở cách Be xử lý khuyến mại. Theo hãng, khoản ưu đãi dành cho khách hàng không bị trừ vào phần doanh thu của tài xế.
Chẳng hạn, với cuốc xe có giá 100.000 đồng, nếu khách được giảm 10.000 đồng và chỉ thực trả 90.000 đồng, tài xế vẫn được tính phần doanh thu dựa trên giá cước 100.000 đồng. Các khoản thưởng cho tài xế cũng được tính riêng và không cộng gộp vào tỷ lệ chia sẻ doanh thu nói trên.
Người chạy xe công ty và xe cá nhân của Green SM nhận tiền khác nhau
Với Green SM, cơ chế thu nhập được phân tách thành 2 nhóm chính là đối tác chạy xe công ty và đối tác chạy xe điện cá nhân.
Đối với tài xế Green Bike sử dụng xe công ty tại Hà Nội và TP.HCM (cũ), tổng thu nhập được cấu thành từ chia sẻ doanh số, thưởng tuần và các khoản thưởng khác nếu có.
Tỷ lệ chia sẻ doanh số thay đổi theo loại dịch vụ. Với Green Bike (di chuyển) và Express (giao hàng) siêu tốc, mức chia sẻ là 70%. Với Express 2h và 4h, tỷ lệ này là 72%, trong khi dịch vụ Food (giao đồ ăn) là 75%.
Doanh số dùng để tính tỷ lệ là doanh số trước khi trừ khuyến mại/chiết khấu, phần thuế VAT được tính theo quy định hiện hành. Mức chia sẻ doanh số cũng chưa bao gồm các khoản khấu trừ thuế TNCN và VAT.
Bên cạnh tỷ lệ chia sẻ, nhóm tài xế này còn có cơ chế khoán doanh số theo tuần. Tại Hà Nội, mức doanh số được khoán là 1,6 triệu đồng/tuần, trong khi tại TP.HCM là 1,5 triệu đồng/tuần.
 |
| Green SM là hãng duy nhất trả lương cơ bản của nhân viên đăng ký chạy xe công ty. Ảnh: Phương Lâm. |
Nếu không đạt doanh số tối thiểu, tài xế có thể bị truy thu doanh số theo từng mức. Cụ thể, mức truy thu được nêu ở 25% phần doanh số chưa đạt trong tuần đầu tiên, 30% trong tuần thứ hai và 35% trong tuần thứ ba.
Tài xế cũng được yêu cầu duy trì hoạt động trên nền tảng. Trường hợp không trực tuyến hoặc không phát sinh chuyến xe trong 2 ngày liên tiếp sẽ bị cảnh báo. Nếu 5 ngày liên tiếp không vận doanh mà không có lý do hợp lệ, công ty có thể thu hồi xe và thu phí sử dụng xe.
Ngoài ra, từ ngày không vận doanh thứ 5 trở đi trong tháng, tài xế bị áp dụng phí sử dụng xe 50.000 đồng/ngày.
Trong khi đó, đối với tài xế Green SM Bike Platform sử dụng xe cá nhân, mức chia sẻ doanh thu được công bố lên tới 90%, chưa bao gồm các khoản thuế. Tuy nhiên tài xế chạy mô hình này không có lương cơ bản như nhóm tài xế chạy xe công ty.
Đối với tài xế 4 bánh sử dụng xe công ty, Green SM áp dụng chính sách tổng thu nhập gộp của tài xế gồm lương cơ bản, thưởng trách nhiệm và doanh số, cùng các khoản thưởng khác.
Tại Hà Nội và TP.HCM, mức lương cơ bản được ấn định là 5,31 triệu đồng/tháng. Đây cũng là căn cứ để công ty đóng các loại bảo hiểm bắt buộc theo quy định. Lương cơ bản được tính dựa trên ngày công hưởng lương thực tế, bao gồm những ngày tài xế hoàn thành khối lượng công việc tối thiểu, ngày đào tạo, công tác hoặc nghỉ chế độ.
 |
| Tài xế Green SM 4 bánh được thưởng thêm nếu hoàn thành khối lượng yêu cầu công việc tối thiểu. ẢNh: GSM. |
Phần thưởng trách nhiệm và doanh số được chia thành 6 cấp độ, từ 0 đến 5, dựa trên doanh số phát sinh trong ngày.
Với Green Car và Green Limo, các mốc doanh số được chia từ dưới 1,1 triệu đồng đến trên 2,2 triệu đồng/ngày. Đối với Green Premium, các mốc dao động từ dưới 1 triệu đồng đến trên 2,1 triệu đồng/ngày.
Tỷ lệ thưởng doanh số đối với các cuốc xe thông thường dao động từ 25% đến 48%. Với các cuốc xe phát sinh trong giờ cao điểm, tỷ lệ thưởng có thể lên tới 60% đối với Green Car và Green Limo, và 62% đối với Green Premium.
Để được ghi nhận ngày công và duy trì các mức thưởng, tài xế tại các khu vực trọng điểm phải đáp ứng thêm những yêu cầu về khối lượng công việc như: tỷ lệ nhận chuyến tối thiểu 90%, tỷ lệ hoàn thành chuyến từ 85% trở lên; doanh số tối thiểu các ngày thứ Hai đến thứ Năm là 800.000 đồng/ngày, tăng lên 1 triệu/ngày vào thứ Sáu đến Chủ nhật cũng như các dịp lễ, Tết. Trong các tháng thấp điểm, chỉ tiêu doanh số ngày có thể được điều chỉnh theo hệ số 0,9.
Nếu tỷ lệ nhận và hoàn thành chuyến thấp hơn yêu cầu, tài xế phải đạt mức doanh số tối thiểu cao hơn, dao động 1,6-1,8 triệu đồng/ngày.
Đối với mô hình Platform, tài xế không mua xe qua Green SM hay mua xe qua Green SM đều đang nhận được tỷ lệ chia sẻ doanh số 80%.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
