Điều gì xảy ra khi tiêu thụ nhiều nội dung AI?

Trao đổi với Znews bên lề Hội sách Frankfurt, ông Ricardo Almeida, Giám đốc điều hành nền tảng xuất bản trực tuyến Clube de Autores, nhận định các video do AI tạo ra không xuất hiện một cách ngẫu nhiên trên các nền tảng.

Theo ông, nguyên nhân là các ứng dụng có xu hướng học hỏi lẫn nhau trong việc phân phối và đề xuất nội dung kém chất lượng theo thuật toán.

“Nếu bắt gặp một quảng cáo AI hoặc nội dung sách do AI tạo ra, bạn đã nằm trong hồ sơ đối tượng có tiềm năng tiêu thụ nội dung tạo sinh do thuật toán quyết định”, ông Ricardo nói.

Bộ phim Odyssey được làm với AI nhận những đánh giá tiêu cực. Ảnh: Fountain O.

Một lát cắt khác về hiện tượng phim AI

Theo Ricardo Almeida, những video AI được phân phối dựa trên cơ chế nhắm mục tiêu. Thuật toán nền tảng liên tục điều chỉnh dựa trên hành vi của người dùng. Điều này có thể làm thay đổi cách sách và các sản phẩm xuất bản tìm đến độc giả.

Việc người dùng bắt gặp quảng cáo AI, video AI hay quảng cáo sách ứng dụng AI thường có liên quan đến hồ sơ hành vi của họ trên môi trường số. Các nền tảng thử nghiệm nhiều loại nội dung để xác định mức độ quan tâm của từng người. “Nếu người dùng không nhấp vào, không tương tác hoặc không mua sản phẩm có liên quan tới AI, hệ thống có thể dần loại họ khỏi nhóm đối tượng mục tiêu. Mức độ xuất hiện của nội dung liên quan đến cách người dùng phản hồi”, ông Ricardo nói.

Ông Ricardo Almeida, Giám đốc điều hành nền tảng xuất bản trực tuyến Clube de Autores, chia sẻ tại buổi thảo luận. Ảnh: Đức Huy.

Hiện tượng cơn sốt phim AI đề ra một lo ngại lớn đặt ra cho ngành xuất bản. Liệu sự bùng nổ của video phim trí tuệ nhân tạo có làm suy giảm khả năng hiển thị nội dung về sách trên nền tảng số?

Trái với những lo ngại tiêu cực, ông Ricardo Almeida đưa ra nhận định lạc quan hơn: "Tôi không nghĩ khả năng hiển thị của sách trên các nền tảng trực tuyến sẽ bị giảm đi. Bản chất cuộc chơi đã thay đổi. Vấn đề không còn là bạn tiếp cận được bao nhiêu người, mà là bạn tiếp cận đúng lượng người, đúng sở thích, đúng nội dung, đúng cuốn sách”.

Với sự tinh vi của thuật toán, người sáng tạo nội dung hay nhà xuất bản có thể tiếp cận ít người hơn hoặc nhiều người hơn, nhưng tệp khách hàng nhận được chắc chắn sẽ có mức độ gắn kết và yêu thích nội dung cao hơn hẳn so với việc phân phối đại trà cho một nhóm vốn không mấy quan tâm.

Tuy nhiên, thay đổi trong cách phân phối nội dung mới chỉ là một phần của vấn đề. Sự hiện diện ngày càng phổ biến của AI còn đặt ra câu hỏi về khung thẩm mỹ về mặt tri thức cho ngành xuất bản.

AI lún sâu vào đời sống thông tin

Hiện nay, AI là cốt lõi của công nghệ số và được tích hợp vào nhiều nền tảng. Vì vậy, bất kỳ ai tiếp xúc với công nghệ đều có thể tiêu thụ nội dung từ trí tuệ nhân tạo.

Rõ ràng, khả năng bài trừ nội dung AI hoàn toàn sẽ khó khả thi hơn. Người dùng dễ dàng bắt gặp quảng cáo AI hoặc nội dung mà công nghệ này tạo ra bất kể họ có nhận diện và cố gắng loại bỏ nó khỏi newsfeed của mình. Cơn lốc video AI chỉ là một biểu hiện nhỏ của quá trình trí tuệ nhân tạo lún sâu vào đời sống thông tin của con người.

Các diễn giả trao đổi tại phiên thảo luận “AI in Culture” diễn ra ngày 7/10 trong khuôn khổ Hội sách Frankfurt. Ảnh: Đức Huy.

Tại phiên thảo luận “AI in Culture” diễn ra ngày 7/10 trong khuôn khổ Hội sách Frankfurt, bà Senja Pozar, điều phối viên Trung tâm Nghiên cứu Trí tuệ nhân tạo quốc tế của UNESCO (IRCAI), cho rằng việc từ chối AI là quyền cá nhân, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc người dùng có thể hoàn toàn đứng ngoài phạm vi ảnh hưởng của nó.

“AI đã trở thành cánh cửa mỗi người duy trì khả năng tham gia chủ động vào đời sống xã hội. Tính chất cơ bản của nội dung AI là sự mơ hồ. Một người tiêu thụ nội dung AI có thể dần dễ dãi hơn trong việc cảm nhận những sản phẩm sáng tạo khác”, bà Senja nói.

Các chuyên gia tại buổi thảo luận như GS Miha Kovac (tại Khoa Thư viện, Thông tin và Nghiên cứu Sách thuộc Đại học Ljubljana, Slovenia) đã đề cập đến nguy cơ người dùng nhầm lẫn giữa khả năng diễn đạt lưu loát của AI và chiều sâu tư duy thực sự. Công nghệ có thể tạo ra những nội dung video phim mạch lạc, thậm chí thuyết phục, nhưng sự trôi chảy trong ngôn ngữ hình ảnh và văn bản không đồng nghĩa với khả năng thấu hiểu hay tạo ra những nhận định có giá trị.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý trong ngành xuất bản, nguy cơ có thể xảy ra là khi khung thẩm mỹ thay đổi các giá trị của ngành xuất bản cũng dễ lung lay. Sự trôi chảy sẽ được ưu tiên hơn chiều sâu kiến thức. Là một phần của đời sống thông tin, xuất bản cần khẳng định vị trí của mình bằng những giá trị cốt lõi như năng lực tuyển chọn, thẩm định và cung cấp tri thức.