 |
| Bác sĩ của Trung tâm Cấp cứu 115 cấp cứu nạn nhân ngừng tuần hoàn trên đường phố. Ảnh: BSCC. |
Những ngày qua, khoảnh khắc một bác sĩ Bệnh viện Thận Hà Nội lao tới ép tim, giành lại sự sống cho nam thanh niên ngừng tuần hoàn ngay trên phố khiến cộng đồng không khỏi xúc động.
Nhưng vượt lên trên câu chuyện đẹp ấy là một lời cảnh tỉnh rõ ràng: Trong ngừng tuần hoàn, từng phút, từng giây trôi qua đều là ranh giới mong manh giữa sự sống và cái chết.
Giới hạn mong manh
Một khảo sát các trường hợp cấp cứu ngừng tuần hoàn tại Trung tâm cấp cứu 115 Hà Nội cho thấy tỷ lệ người bệnh được người dân ép tim trước khi xe cấp cứu đến chỉ đạt 16,4%.
Trong khi đó, khi một người đột ngột ngã xuống, chỉ sau 4 phút, tim ngừng đập, não bộ sẽ bắt đầu tổn thương vĩnh viễn, mỗi giây trôi qua là một giới hạn mong manh khi cơ hội sống dần mất đi.
Xe cấp cứu 115 dù có nỗ lực đến đâu cũng cần thời gian di chuyển trên đường. Vì vậy, "phút vàng" nằm trong chính bàn tay của những người đứng gần họ nhất - mắt xích quan trọng nhất trong "chuỗi sống còn" của nạn nhân. Nếu được ép tim ngay lập tức, cơ hội sống sót của nạn nhân có thể tăng gấp nhiều lần.
3 bước đơn giản để cứu một sinh mạng
Nếu thấy một người đột ngột ngã quỵ, không tỉnh táo, bạn hãy bình tĩnh và thực hiện ngay công thức : "Gọi 115 - ép tim - kiên trì"
Bước 1: Gọi ngay Tổng đài 115
- Kiểm tra phản ứng: vỗ mạnh vào vai nạn nhân và hỏi lớn "anh/chị ơi, có sao không?".
- Nếu họ không phản ứng, hãy gọi 115 ngay lập tức hoặc chỉ tận tay một người gần đó và đề nghị họ gọi ngay 115, đừng chỉ gọi chung chung "cứu với", hãy giao nhiệm vụ cụ thể cho một người để kích hoạt hệ thống đáp ứng y tế ngoại viện nhanh nhất.
Lưu ý quan trọng: Đừng gác máy khi đang gọi 115 vì các nhân viên điều phối của Trung tâm Cấp cứu 115 được đào tạo để hướng dẫn bạn cách sơ cứu qua điện thoại. Hãy bật loa ngoài, họ sẽ hướng dẫn bạn kiểm tra thở của nạn nhân và hướng dẫn bạn ép tim cho nạn nhân cho đến khi nhân viên y tế có mặt.
- Bạn cúi xuống ghé nghiêng mặt bạn bên trên mặt nạn nhân theo hướng nhìn xuống ngực nạn nhân, bạn cảm nhận hơi thở nạn nhân qua tai, má của bạn trong khi mắt nhìn ngực, bụng nạn nhân. Khi không thấy bụng/ngực nạn nhân phập phồng như người đang thở, không cảm nhận được hơi thở của nạn nhân qua má, tai bạn, đừng chậm chễ, hãy lập tức ép tim.
Hãy nhớ: Bất tỉnh + không thở/thở ngáp = ép tim ngay
 |
| Một nhịp ép tim đúng lúc có thể quyết định sự sống còn của nạn nhân. Ảnh: Khương Nguyễn. |
Bước 2: Ép tim nhanh và mạnh để duy trì sự sống
Đây là bước quan trọng nhất, đừng sợ làm đau nạn nhân, hãy sợ tim họ không đập lại. Vị trí ép: Đặt hai bàn tay chồng lên nhau, đặt vào chính giữa ngực nạn nhân (ngang hàng 2 núm vú).
- Tư thế tay: Khóa thẳng 2 cánh tay, dùng trọng lực cơ thể ép sâu xuống (ít nhất 5 cm).
- Tốc độ ép: Ép nhanh, liên tục (khoảng 100 - 120 lần/phút - nhân viên điều phối 115 sẽ đếm nhịp cho bạn ép). Bạn có thể ép đếm nhanh "1-2-3-4..." liên tục không nghỉ.
* Lưu ý: Để ngực phồng lên hết sau mỗi lần ép.
Bước 3: Kiên trì
- Hãy tiếp tục ép tim liên tục cho đến khi nhân viên y tế đến hoặc khi nạn nhân có dấu hiệu cử động, thở lại. Nếu có người bên cạnh, hãy thay phiên nhau mỗi 2 phút để đảm bảo lực ép luôn đủ mạnh. Ép tim liên tục quan trọng hơn việc hà hơi thổi ngạt. Có thể không hà hơi thổi ngạt, bạn và những người khác xung quanh hãy ép liên tục.
- Khi xe cấp cứu 115 đến, bạn đừng dừng lại ngay. Hãy tiếp tục ép tim cho đến khi nhân viên y tế ra hiệu để tay của họ thay thế tay bạn ép tim và sử dụng các thiết bị như máy sốc điện, thuốc vận mạch.
Nhiều người trong chúng ta ngần ngại vì sợ mình không có chuyên môn, sợ làm sai, sợ làm đau nạn nhân. Nhưng thực tế, khi tim một người đã ngừng đập, "thà làm chưa hoàn hảo còn hơn là không làm gì". Một nhịp ép tim dù chưa đúng kỹ thuật 100% vẫn mang lại cơ hội sống cao hơn rất nhiều so với việc đứng chờ đợi trong bất lực.
Đôi bàn tay của bạn, dù không mang áo blouse trắng, chúng vẫn có đầy đủ sức mạnh để giữ lại một người cha cho một gia đình, một người con cho một người mẹ.
Tò mò về nghề y, về một nghề nghiệp luôn có tác động đến cuộc đời bạn nhưng luôn đầy những thông tin kỹ thuật khó hiểu? Đây là một số giới thiệu của mục Sức khỏe dành cho bạn:
Ký túc xá - Cá tốc ký: Cuốn sách kể về đời sống của sinh viên Đại học Y Hà Nội, chủ yếu xoay quanh đời sống ký túc xá, nơi tác giả đã trải qua tuổi trẻ cùng 10 thành viên khác trong phòng 110 E2.
Chạy trời không khỏi đau: Tập hợp các ghi chép của tác giả Adam Kay trong 6 năm hành nghề y từ 2004 đến 2010, cuốn sách là bản báo cáo không khoan nhượng về công việc của đội ngũ y tế của Vương quốc Anh đang làm việc ngày đêm nhưng chưa được nhìn nhận và tôn trọng đúng mức.
