Đòn đau với phim 'Đại tiệc trăng máu 8'

Việc Miu Lê bị bắt quả tang sử dụng ma túy gây chấn động showbiz những ngày qua. Cụ thể, chiều 11/5, sau khi nhận được tin báo từ quần chúng nhân dân, Công an xã Cát Hải, TP Hải Phòng đã tiến hành kiểm tra nhóm 6 đối tượng, trong đó có Lê Ánh Nhật (SN 1991, ca sĩ Miu Lê).

Qua quá trình test nhanh, các đối tượng đều được xác định dương tính với ma túy; trong đó Miu Lê dương tính cùng lúc với ba loại: Methamphetamine (ma túy đá), Ketamine ("ke") và MDMA (thuốc lắc).

Bên cạnh tự hủy hoại danh tiếng cá nhân, Miu Lê còn để lại hậu quả cho nhiều đơn vị, tổ chức sản xuất. Trong đó, phim Đại tiệc trăng máu 8 - dự án điện ảnh mà cô đảm nhận vai trò quan trọng, vẫn đang phát hành và bán vé,.

"Đòn đau" với Đại tiệc trăng máu 8

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, nhà sản xuất Nguyễn Cao Tùng chỉ ra ngay ở thời điểm hiện tại, dù Đại tiệc trăng máu 8 sắp rời rạp, ồn ào của Miu Lê vẫn là “đòn đau” đối với ê-kíp sản xuất và các nhà đầu tư, với ảnh hưởng về tài chính không nhỏ.

“Với một bộ phim như Đại tiệc trăng máu 8, doanh thu rạp chỉ là một phần của bài toán thu hồi vốn. Sau rạp còn có các nguồn thu thứ cấp như nền tảng OTT (phát hành trực tuyến), bản quyền truyền hình, khai thác quốc tế, quảng cáo thương hiệu tích hợp… Nếu xảy ra sự cố liên quan diễn viên chính, khả năng cao các nền tảng trực tuyến sẽ cân nhắc kỹ việc mua hoặc phát hành phim, bởi họ cũng e ngại phản ứng dư luận và rủi ro thương hiệu. Có thể có trường hợp trì hoãn phát hành, yêu cầu chỉnh sửa hình ảnh truyền thông hoặc định giá lại thương vụ thấp hơn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch hoàn vốn, đặc biệt khi doanh thu rạp của phim chỉ mới hơn 30 tỷ đồng”, ông phân tích.

Miu Lê trong Đại tiệc trăng máu 8.

Theo nhà sản xuất, ở giai đoạn cuối, tốc độ bán vé vốn đã giảm tự nhiên. Nhưng scandal có thể khiến suất chiếu giảm nhanh hơn, thương hiệu phim bị "phủ bóng" bởi sự việc thay vì chất lượng tác phẩm, và đặc biệt là tâm lý e dè từ các đối tác khai thác hậu kỳ. Điều đáng tiếc là công sức của cả ê-kíp hàng trăm người có thể bị kéo vào một cuộc khủng hoảng vốn không phản ánh toàn bộ giá trị bộ phim.

“Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc các điều khoản thương mại đã ký. Rạp chiếu thường ít khi dừng chiếu phim chỉ vì scandal cá nhân nếu tác phẩm không vi phạm pháp luật phát hành, nhưng họ có thể giảm ưu tiên suất chiếu nếu nhận thấy phản ứng khán giả tiêu cực hoặc phim trở thành ‘điểm nóng’ truyền thông bất lợi”, ông nói tiếp.

Dù vậy, ông Cao Tùng cũng chỉ ra nhà phân phối và các thương hiệu quảng cáo mới là bên chịu áp lực lớn hơn. Những nhãn hàng từng gắn chiến dịch marketing với gương mặt diễn viên có thể phải tạm ngưng truyền thông, gỡ hình ảnh hoặc điều chỉnh quyền lợi hợp tác. Một số đối tác quốc tế thậm chí có quy chuẩn rất nghiêm ngặt về rủi ro danh tiếng.

"Với thị trường điện ảnh Việt hiện nay, đây cũng là lời cảnh báo rằng quản trị rủi ro nghệ sĩ sẽ ngày càng trở thành yếu tố quan trọng không kém kịch bản hay marketing", ông kết luận.

Thế khó dành cho ê-kip phim

Ở góc độ pháp lý, chia sẻ với Tri Thức - Znews, luật sư Vũ Hoàng Nhật Tân - Văn phòng Luật sư Hoàng Hưng, Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội cho biết scandal của Miu Lê hoàn toàn có thể gây thiệt hại lớn cho ê-kip Đại tiệc trăng máu 8, ảnh hưởng doanh thu và giá trị thương mại.

Về hợp đồng quảng cáo, tài trợ tích hợp (product placement), theo luật sư, đây là nhóm rủi ro cấp bách nhất. Các thương hiệu tài trợ tích hợp sản phẩm vào phim hoặc tài trợ truyền thông cho phim thường có: (1) Điều khoản về quyền chấm dứt hợp đồng khi xảy ra sự cố, bảo vệ thương hiệu khỏi phim; (2) Điều khoản về sử dụng hình ảnh nghệ sĩ: nếu chiến dịch quảng bá đã sử dụng hình ảnh diễn viên gặp scandal, thương hiệu có thể yêu cầu gỡ bỏ ngay lập tức; (3) Yêu cầu bồi hoàn một phần phí tài trợ nếu giá trị truyền thông mà thương hiệu nhận lại không đạt cam kết.

Theo luật sự, Đại tiệc trăng máu 8 đối diện rủi ro tài chính lớn ở nhiều phía.

“Trong tình huống của Đại tiệc trăng máu 8, nếu hợp đồng tài trợ có điều khoản như trên, nhà tài trợ hoàn toàn có quyền yêu cầu nhà sản xuất gỡ bỏ tài liệu quảng bá có hình ảnh diễn viên gặp sự cố. Nhà sản xuất khi đó không thể quay sang đòi diễn viên bồi thường khoản này một cách dễ dàng, vì khoản thiệt hại nằm ở mối quan hệ ba bên (thương hiệu - nhà sản xuất - diễn viên) và phải bóc tách rất kỹ”, ông chỉ ra.

Đối với nền tảng OTT trong nước và khu vực, đây là điểm dễ tổn thương nhất. Hợp đồng mua bản quyền OTT thường có: (1) Điều khoản kiểm duyệt nội dung - nền tảng có quyền từ chối phát hành nếu phim không phù hợp với tiêu chuẩn cộng đồng hoặc rủi ro thương hiệu của nền tảng; (2) Điều khoản đàm phán lại giá nếu giá trị thương mại của phim thay đổi đáng kể trước thời điểm phát hành; (3) Điều khoản trì hoãn phát hành trong thời hạn nhất định nếu xảy ra sự kiện ảnh hưởng đến hình ảnh.

“Nền tảng OTT không cần chứng minh nhà sản xuất ‘có lỗi’ để áp dụng các điều khoản này, họ chỉ cần chứng minh giá trị thương mại đã giảm sút khách quan. Điều này rất dễ với một vụ của Miu Lê, một scandal đã có thông cáo chính thức của cơ quan công an”, luật sư nói.

Trong khi đó, đối với rạp chiếu, quyền của nhà sản xuất với hệ thống rạp Việt Nam thường mạnh hơn. Rạp không dễ dàng dừng chiếu phim đang trong hợp đồng, song nếu doanh thu sụt giảm, rạp sẽ tự điều chỉnh suất chiếu, khung giờ, số phòng. Đây là quyền thương mại của rạp.

Về khả năng yêu cầu bồi thường thiệt hại từ diễn viên, luật sư chỉ ra nhà sản xuất có thể vận dụng song song các cơ chế: (1) Bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng theo Điều 419 Bộ luật Dân sự 2015 hoặc Điều 302 Luật Thương mại 2005; (2) Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng theo Điều 584 Bộ luật Dân sự 2015, nếu hành vi của diễn viên gây thiệt hại không trực tiếp liên quan đến nội dung hợp đồng.

Phim còn chặng đường dài sau khi kết thúc hành trình phòng vé tại thị trường nội địa, vì vậy scandal của Miu Lê vẫn gây ảnh hưởng lớn.

Dù vậy, để được tòa chấp nhận yêu cầu bồi thường, bên khởi kiện phải chứng minh đồng thời bốn yếu tố: có hành vi vi phạm, có thiệt hại thực tế, có quan hệ nhân quả giữa hành vi và thiệt hại, có lỗi của bên gây thiệt hại.

“Trong vụ Đại tiệc trăng máu 8, nhà sản xuất có thể tính: chi phí truyền thông đã bỏ ra cho hình ảnh diễn viên, chi phí khắc phục khủng hoảng, chi phí thay thế diễn viên trong các hoạt động quảng bá còn lại, và phần doanh thu sụt giảm có thể bóc tách được. Nhưng phần ‘doanh thu phòng vé sụt giảm’ hoặc ‘giá mua bản quyền OTT bị định giá thấp hơn’ rất khó định lượng nếu không có giám định độc lập.

Thêm nữa, Đại tiệc trăng máu 8 có doanh thu hụt hơi từ trước thời điểm vụ việc xảy ra. Theo các báo, sau gần ba tuần, phim mới thu hơn 32 tỷ đồng so với mức hòa vốn ước tính 70 tỷ. Việc bóc tách ‘bao nhiêu phần thiệt hại do scandal Miu Lê, bao nhiêu do các nguyên nhân nội tại’ sẽ rất khó thuyết phục được tòa”, ông cho biết.

Cùng góc nhìn, nhà sản xuất Nguyễn Cao Tùng tiết lộ: “Trong hợp đồng diễn viên hiện nay, đặc biệt với các dự án điện ảnh thương mại lớn, thông thường đều có những điều khoản nhằm phòng ngừa rủi ro hình ảnh và pháp lý. Tuy nhiên ở Việt Nam, việc áp dụng điều khoản này còn khá mềm và tùy mức độ chuyên nghiệp của từng đơn vị sản xuất. Nhiều hợp đồng trước đây thiên về lịch quay, cát-xê và nghĩa vụ truyền thông hơn là các tình huống khủng hoảng pháp lý cực đoan. Vì vậy khi sự cố xảy ra, không phải lúc nào đoàn phim cũng ở thế ‘được bảo vệ tuyệt đối’ về mặt pháp lý”.