Năm 1987, Nhậm Chính Phi (Ren Zhengfei) thành lập Huawei tại Thâm Quyến với số vốn ban đầu khá khiêm tốn. Công ty khởi đầu bằng việc kinh doanh thiết bị tổng đài điện thoại, trong một thị trường mà các doanh nghiệp nước ngoài đang nắm nhiều lợi thế về công nghệ.
Gần 4 thập kỷ sau, Huawei đã trở thành tập đoàn công nghệ hoạt động trên nhiều lĩnh vực, từ thiết bị viễn thông, điện thoại thông minh đến giải pháp điện toán và hạ tầng số.
Hành trình phát triển của doanh nghiệp này được nhà báo Eva Dou tái hiện trong cuốn House of Huawei: The Secret History of China's Most Powerful Company (Tạm dịch: Đế chế Huawei: Lịch sử bí mật của công ty quyền lực nhất Trung Quốc) xuất bản năm 2025.
Dựa trên nhiều cuộc phỏng vấn và tư liệu lưu trữ, tác giả lần theo quá trình Nhậm Chính Phi xây dựng công ty, từ những ngày đầu thiếu vốn đến khi Huawei vươn ra thị trường quốc tế. Cuốn sách cũng tập trung vào những nguyên tắc quản trị và văn hóa doanh nghiệp đã định hình tập đoàn.
Từ công ty nhỏ đến đối thủ của những tập đoàn viễn thông lớn
Trước khi thành lập Huawei, Nhậm Chính Phi từng làm việc trong lĩnh vực kỹ thuật quân sự. Những trải nghiệm này góp phần định hình phong cách quản trị kỷ luật, chú trọng kỹ thuật và đề cao năng lực tổ chức của ông.
Trong những năm đầu, Huawei tập trung vào thiết bị tổng đài và hạ tầng viễn thông. Thay vì chỉ phụ thuộc vào việc phân phối sản phẩm nước ngoài, công ty từng bước đầu tư vào nghiên cứu và phát triển (R&D), tự xây dựng năng lực công nghệ để cạnh tranh với các nhà cung cấp quốc tế.
Đây là một trong những lựa chọn quan trọng giúp Huawei mở rộng quy mô. Khi nhu cầu viễn thông tại Trung Quốc tăng nhanh, doanh nghiệp có cơ hội cung cấp thiết bị cho các mạng lưới liên lạc ở cả thành thị lẫn những khu vực ít được phục vụ.
 |
| Cuốn sách kể lại hành trình phát triển của Huawei. Ảnh: Eva Dou. |
Sau khi củng cố vị thế trong nước, Huawei bắt đầu mở rộng ra nước ngoài. Công ty từng bước thâm nhập các thị trường đang phát triển, nơi nhu cầu xây dựng hạ tầng viễn thông lớn nhưng chi phí đầu tư vẫn là yếu tố quan trọng đối với nhà mạng.
Chiến lược này giúp Huawei xây dựng lợi thế cạnh tranh về giá, đồng thời tích lũy kinh nghiệm triển khai thiết bị tại nhiều thị trường khác nhau. Từ một nhà cung cấp thiết bị viễn thông, tập đoàn dần trở thành đối thủ của những tên tuổi lâu đời trong ngành.
Eva Dou cũng dành nhiều dung lượng để khắc họa con người Nhậm Chính Phi và cách ông xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Một trong những đặc điểm thường được nhắc đến là văn hóa "sói", đề cao tính cạnh tranh, sự quyết liệt và khả năng thích ứng.
Mô hình này góp phần tạo nên một tổ chức có tốc độ triển khai nhanh và tham vọng lớn. Tuy nhiên, tác giả cũng đề cập đến mặt trái của môi trường làm việc áp lực cao, trong đó có yêu cầu khắt khe đối với nhân viên và những tranh luận về cách Huawei tổ chức hoạt động nội bộ.
Đầu tư công nghệ và bài toán tăng trưởng dài hạn
Một điểm đáng chú ý trong câu chuyện Huawei là mức độ ưu tiên dành cho nghiên cứu và phát triển. Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá bán, công ty liên tục đầu tư vào năng lực công nghệ để nâng cấp sản phẩm và mở rộng sang các lĩnh vực mới.
Chiến lược này giúp Huawei không bị giới hạn trong vai trò nhà cung cấp thiết bị viễn thông. Tập đoàn phát triển điện thoại thông minh, thiết bị tiêu dùng, giải pháp mạng và các nền tảng phục vụ doanh nghiệp.
Việc đầu tư dài hạn vào R&D cũng tạo ra một lợi thế quan trọng là khả năng tự phát triển sản phẩm và giảm phụ thuộc vào một số nhà cung cấp bên ngoài. Đây là yếu tố đặc biệt đáng chú ý trong ngành công nghệ, nơi chu kỳ đổi mới sản phẩm diễn ra nhanh và lợi thế cạnh tranh có thể thay đổi chỉ sau vài năm.
Dù vậy, con đường phát triển của Huawei không hoàn toàn bằng phẳng. Những hạn chế trong khả năng tiếp cận một số công nghệ và linh kiện quốc tế đã tạo sức ép lớn lên hoạt động kinh doanh của tập đoàn trong những năm gần đây. Doanh nghiệp buộc phải tìm cách thích ứng, phát triển hệ sinh thái sản phẩm và củng cố năng lực tự chủ công nghệ.
Trong House of Huawei, Eva Dou không chỉ kể lại thành công của một doanh nghiệp mà còn cho thấy những lựa chọn quản trị phía sau quá trình mở rộng. Từ việc tập trung vào một lĩnh vực chuyên môn, đầu tư cho R&D đến xây dựng văn hóa cạnh tranh, Huawei là trường hợp đáng chú ý về cách một công ty nội địa từng bước tạo dựng vị thế trên thị trường toàn cầu.
Với độc giả quan tâm đến kinh doanh, cuốn sách mang đến góc nhìn về một trong những mô hình phát triển doanh nghiệp công nghệ nổi bật của Trung Quốc. Đó là tăng trưởng dựa trên năng lực kỹ thuật, đầu tư dài hạn và tham vọng cạnh tranh quốc tế.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
