|
|
Đọc "My Turn" để hiểu thiên tài Johan Cruyff. |
My Turn: The Autobiography (Tạm dịch: Cú Ngoặt Bóng Của Tôi - PV) không đơn thuần là tự truyện của Johan Cruyff. Cuốn sách là hành trình nhìn lại cuộc đời của một thiên tài thay đổi cách thế giới hiểu về bóng đá, từ cậu bé lớn lên trên đường phố Amsterdam đến người đặt nền móng cho triết lý bóng đá hiện đại.
Johan Cruyff chưa bao giờ xem mình chỉ là một cầu thủ ghi bàn hay giành danh hiệu. Với ông, bóng đá là một trò chơi của trí tuệ, của không gian và của những quyết định được đưa ra trong tích tắc. Chính tư duy ấy xuyên suốt từng chương của cuốn sách, nơi Cruyff kể về cuộc đời bằng giọng văn thẳng thắn, giàu cá tính và đôi khi pha chút hài hước.
Khác với nhiều cuốn tự truyện thể thao, Cú Ngoặt Bóng Của Tôi không dành quá nhiều trang để ca ngợi những khoảnh khắc huy hoàng. Cruyff quan tâm nhiều hơn đến lý do đằng sau mỗi chiến thắng, mỗi thất bại và cách bóng đá đã định hình con người ông.
Từ cậu bé Amsterdam đến biểu tượng Ajax
Cruyff mở đầu bằng tuổi thơ tại Amsterdam, nơi ông lớn lên ngay cạnh sân vận động De Meer của Ajax. Sau khi cha mất từ sớm, bóng đá trở thành một phần cuộc sống, đồng thời cũng là con đường giúp ông vượt qua những khó khăn của tuổi thơ.
Gia nhập học viện Ajax khi còn nhỏ, Cruyff nhanh chóng bộc lộ tài năng đặc biệt. Nhưng điều khiến ông khác biệt không chỉ nằm ở kỹ thuật mà còn ở khả năng đọc trận đấu. Ngay từ khi còn là cầu thủ trẻ, Cruyff luôn đặt câu hỏi vì sao đội bóng chơi theo cách đó và liệu có thể làm tốt hơn hay không.
 |
| Cú ngoặt bóng kinh điển của Cruyff. |
Những năm tháng cùng Ajax là giai đoạn Cruyff góp phần tạo nên một trong những tập thể vĩ đại nhất lịch sử bóng đá châu Âu. Ba chức vô địch Cúp C1 liên tiếp chỉ là một phần thành công. Quan trọng hơn, Ajax đã định hình triết lý Bóng đá tổng lực (Total Football), nơi mọi cầu thủ đều có thể hoán đổi vị trí và cùng tham gia vào mọi giai đoạn của trận đấu.
Một trong những phần hấp dẫn nhất của cuốn sách là quãng thời gian Cruyff khoác áo Barcelona rồi sau đó trở lại trên cương vị HLV.
Người thay đổi Barcelona
Ông kể về một Barcelona khi ấy còn thiếu bản sắc và chưa thể cạnh tranh với những thế lực lớn của châu Âu. Cruyff không chỉ mang đến chiến thắng mà còn thay đổi cách CLB vận hành từ đội một đến đào tạo trẻ.
Theo Cruyff, điều quan trọng nhất không phải là giành chiến thắng bằng mọi giá, mà là tạo ra một lối chơi đủ mạnh để chiến thắng trở thành hệ quả tất yếu. Từ triết lý ấy, Barcelona từng bước xây dựng hệ thống đào tạo nổi tiếng La Masia, nơi sau này sản sinh ra những Xavi Hernandez, Andres Iniesta, Sergio Busquets hay Lionel Messi.
Cruyff không nhận mọi công lao về mình. Ông nhiều lần nhấn mạnh rằng bóng đá luôn là thành quả của cả tập thể, nhưng cũng khẳng định một CLB chỉ có thể thành công lâu dài nếu trung thành với triết lý đã lựa chọn.
Điểm đặc biệt của Cú Ngoặt Bóng Của Tôi nằm ở cách Cruyff giải thích bóng đá bằng những điều rất giản dị.
Ông cho rằng cầu thủ giỏi không phải người chạy nhiều nhất mà là người luôn đứng đúng chỗ. Đội bóng mạnh không phải đội sở hữu nhiều ngôi sao nhất mà là tập thể biết kiểm soát khoảng trống tốt nhất.
 |
| Cuốn sách của người thay đổi bóng đá. |
Cruyff dành nhiều trang để nói về những HLV, đồng đội và đối thủ từng ảnh hưởng đến sự nghiệp của mình. Ông cũng không ngại chia sẻ những lần bất đồng với lãnh đạo CLB, các quyết định gây tranh cãi hay những thất bại từng khiến bản thân phải nhìn nhận lại mọi thứ.
Giọng kể của Cruyff rất thẳng. Ông sẵn sàng bảo vệ quan điểm ngay cả khi biết nó không được số đông đồng tình. Với Cruyff, bóng đá luôn phải hướng đến sự sáng tạo, tính chủ động và niềm vui, thay vì chỉ chăm chăm vào kết quả.
Di sản vượt xa những danh hiệu
Cú Ngoặt Bóng Của Tôi không phải cuốn sách chỉ dành cho người hâm mộ Johan Cruyff. Giá trị lớn nhất của tác phẩm nằm ở việc giúp độc giả hiểu vì sao ông được xem là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất lịch sử bóng đá.
Cruyff không chỉ là chủ nhân ba Quả bóng vàng, không chỉ đưa Hà Lan vào chung kết World Cup 1974 hay giúp Barcelona giành Cúp C1 đầu tiên. Di sản lớn nhất của ông là thay đổi tư duy của nhiều thế hệ HLV và cầu thủ.
Pep Guardiola nhiều lần thừa nhận Cruyff là người định hình toàn bộ triết lý bóng đá của mình. Những gì Barcelona trình diễn trong giai đoạn hoàng kim, hay cách Manchester City kiểm soát trận đấu ngày nay, đều ít nhiều mang dấu ấn từ tư tưởng mà Cruyff đặt nền móng nhiều thập kỷ trước.
So với nhiều tự truyện thể thao thiên về hồi tưởng, Cú Ngoặt Bóng Của Tôi giống một cuộc trò chuyện cởi mở giữa Cruyff và độc giả. Cuốn sách không cố thần tượng hóa nhân vật chính mà phác họa một con người luôn tò mò, luôn phản biện và không ngừng tìm kiếm cách làm mới bóng đá.
Sau tất cả, điều còn đọng lại không phải những chiếc cúp hay các bàn thắng nổi tiếng, mà là triết lý sống của Johan Cruyff: nếu muốn thay đổi kết quả, trước hết phải dám thay đổi cách suy nghĩ. Đó cũng chính là "cú ngoặt" lớn nhất mà huyền thoại người Hà Lan để lại cho bóng đá thế giới.
Cuốn sách “Leading: Learning from Life and My Years at Manchester United” được Sir Alex Ferguson viết chung với Michael Moritz xuất bản năm 2015 đem tới kinh nghiệm sống quý báu cho bất kỳ ai.
