Chuyện gì đang xảy ra ở rạp Việt?

Dù tăng trưởng mạnh mẽ, liên tục phá các cột mốc về doanh thu, số lượng tác phẩm, thị trường phim Việt những năm qua vẫn cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các mùa phim. Với tỷ lệ lấp rạp luôn ở mức cao, thậm chí ở cả những tác phẩm không quá nổi bật về chất lượng, các dịp lễ lớn như Tết Nguyên đán, 30/4 hay 2/9 vốn là thời điểm phim Việt tập trung sôi động nhất, quy tụ đa phần những dự án lớn, có tiềm lực mạnh.

Dịp Tết Nguyên đán 2026 có 4 tác phẩm cùng đua tranh. Đây cũng là con số tương đồng với cùng kỳ các năm 2024 và 2025. Trong khi đó, vào các dịp 30/4 và 2/9, thường có từ 2 đến 3 phim Việt so kè cùng thời điểm. Đáng chú ý, kỳ lễ 30/4 năm nay ghi nhận tới 5 tác phẩm ra rạp, tạo nên cuộc cạnh tranh khốc liệt hiếm thấy.

Trái lại, bức tranh ế ẩm lại thường rơi vào mùa hè, thời điểm các dự án xuất hiện thưa thớt, nhỏ giọt. Bên cạnh đó, số lượng phim rơi vào cảnh thua lỗ cũng tương đối nhiều, khiến không ít nhà sản xuất trở nên dè chừng. Dù vậy, trong năm 2026 và phần nào đó là từ năm 2025, tình hình này đã có sự cải thiện đáng kể.

“Vùng trũng” của phim Việt

Thực chất, ngay từ giai đoạn trước Covid-19, các số liệu phòng vé đã phần nào chứng minh mùa hè thường được xem là “vùng trũng” của phim Việt. Trong giai đoạn tháng 5-8/2020, rạp Việt chỉ có 5 tác phẩm ra mắt, trung bình mỗi tháng chưa tới 2 phim. Đáng chú ý, cả 5 dự án kể trên đều rơi vào tình cảnh thua lỗ, gồm Truyền thuyết về quán tiên (867 triệu đồng), Tôi là não cá vàng (1,6 tỷ đồng), Đỉnh sương mù (894 triệu đồng) và khá khẩm hơn đôi chút là Bằng chứng vô hình (7,5 tỷ đồng).

Sau Covid-19 (2022), điện ảnh Việt có dấu hiệu sôi động hơn khi có 9 dự án ra rạp trong 3 tháng hè, trung bình mỗi tháng khoảng 3 phim. Tuy nhiên, kết quả phòng vé vẫn không mấy khả quan. Ngoại trừ Dân chơi không sợ con rơi đủ sức hòa vốn (45 tỷ đồng), Em và Trịnh dù cán mốc trăm tỷ nhưng cũng chỉ dừng ở mức lãi nhẹ vì kinh phí sản xuất khổng lồ; 7 dự án còn lại đều rơi vào cảnh thua lỗ, cho thấy mùa hè vẫn là giai đoạn nhiều rủi ro với phim Việt.

Phần lớn dự án ra mắt dịp hè rơi vào cảnh thua lỗ.

Cũng vì ra mắt đông đảo nhưng tỷ lệ lãi gần như bằng 0, trong hai năm tiếp theo, lượng dự án ra rạp vào dịp này chỉ đếm trên đầu ngón tay, có tháng gần như không có phim Việt. Đáng chú ý trong đó, tỷ lệ thua lỗ tiếp tục gần như tuyệt đối, khiến nhiều nhà sản xuất dè dặt hơn khi lựa chọn thời điểm ra mắt trong giai đoạn này.

Có thể kể đến Fanti (1,8 tỷ đồng), Bên trong vỏ kén vàng (1,4 tỷ đồng), Án mạng lầu 4 (2 tỷ đồng), Móng vuốt (3,8 tỷ đồng) hay Mùa hè đẹp nhất (4 tỷ đồng). Riêng Kẻ ẩn danh, dù bỏ túi hơn 42 tỷ đồng, vẫn khó tránh khỏi cảnh thua lỗ khi là một dự án hành động có kinh phí đầu tư lớn.

Chia sẻ với Tri Thức - Znews, nhà sản xuất Nguyễn Cao Tùng cho biết trong nhiều năm, mùa hè được xem là "sân nhà" của phim Hollywood. Đây là thời điểm các hãng phim quốc tế tung ra những bom tấn lớn nhất năm với ngân sách marketing khổng lồ, hiệu ứng thương hiệu mạnh và khả năng chiếm phần lớn suất chiếu.

Nhà sản xuất phân tích: “Khi phải đối đầu trực diện với những đối thủ như vậy, nhiều nhà sản xuất Việt thường chọn né tránh hoặc dời lịch phát hành sang những giai đoạn được cho là an toàn hơn như dịp lễ, Tết hoặc cuối năm. Mùa hè cũng là mùa thời tiết thay đổi - và giai đoạn đầu mùa hè là giai đoạn gia đình tập trung đi du lịch, nghỉ hè hơn là giải trí phim ảnh. Nhất là năm chẵn (2024, 2026..) có một sự kiện lớn bóng đá toàn cầu như Euro hay World Cup”.

Theo ông, một nguyên nhân khác là tâm lý đầu tư. Điện ảnh Việt từng trải qua nhiều thất bại trong mùa hè nên hình thành một vòng lặp khá tiêu cực: vì sợ rủi ro nên ít người phát hành phim, mà càng ít phim thì thị trường càng khó tạo thói quen ra rạp cho khán giả trong giai đoạn này.

‘Phim Việt đang dần không chiếu theo mùa’

Dù vậy, trong hai năm trở lại đây (2025-2026), với nguồn tiền đổ vào điện ảnh ngày càng mạnh, tình hình phòng vé vào mùa hè đã khả quan hơn đáng kể. Ở đó, số lượng tác phẩm xuất hiện nhiều hơn, trong khi tỷ lệ thua lỗ cũng có dấu hiệu giảm đi.

Trong năm 2025, có 9 dự án ra rạp vào dịp hè, nhiều hơn cả hai năm trước đó cộng lại. Trong đó, đa số là những dự án có quy mô sản xuất nhỏ, không đòi hỏi mức doanh thu quá cao để hoàn vốn. Dế mèn: Cuộc phiêu lưu tới xóm lầy lội (21 tỷ đồng), Tìm xác: Ma không đầu (49 tỷ đồng) hay phim ngắn Đàn cá gỗ (4,4 tỷ đồng) được xem là những trường hợp lãi nhẹ hoặc hòa vốn.

Út lan: Oán linh giữ của dắt túi hơn 90 tỷ đồng, trở thành dự án hiếm hoi thắng lớn dịp hè.

Đáng chú ý hơn cả là chiến thắng của Út lan: Oán linh giữ của, khi dắt túi 90 tỷ đồng, trở thành một trong số ít dự án trong nhiều năm trở lại đây ra mắt dịp hè nhưng vẫn ghi nhận lãi lớn. Thực chất, số lượng phim lỗ nặng trong giai đoạn này vẫn xuất hiện (Năm mười, Đợi gì mơ đi), song tỷ lệ thua lỗ đã giảm đáng kể. Bên cạnh đó, nhiều dự án dù không thành công, nhưng cũng không còn rơi vào cảnh thua lỗ nặng nề như những năm trước, điển hình là Dưới đáy hồ (27 tỷ đồng) hay Điều ước cuối cùng (33 tỷ đồng).

Với 2026, tình hình phòng vé cũng đang diễn biến khá tích cực, thậm chí có phần khởi sắc hơn so với cùng kỳ năm trước đó. Sau 3 dự án thua lỗ liên tiếp, vốn là điều khó tránh khỏi ở dịp thấp điểm, Ma xó tạo nên cơn sốt khi sớm dắt túi trăm tỷ chỉ sau ít ngày ra mắt. Đáng nói, sức nóng của tác phẩm này vẫn chưa hạ nhiệt, cho thấy khả năng tiếp tục chạm tới những cột mốc doanh thu cao hơn.

Bên cạnh đó, Lầu chú hỏa cũng có khởi đầu khá hứa hẹn, khi thu về 29 tỷ đồng sau một tuần ra rạp. Với việc là một dự án kinh dị có kinh phí thấp, tác phẩm được dự đoán đã vượt điểm hòa vốn và bắt đầu có lãi. Ngoài ra, khoảng thời gian còn lại của mùa hè vẫn còn nhiều dự án đáng chú ý đang chờ ra rạp, có thể kể đến Mesdames thanh sắc và Quỷ bắt hồn.

Theo Nguyễn Cao Tùng, cục diện phim Việt mùa hè đang dần thay đổi là do nhà sản xuất hiểu khán giả hơn và quan trọng nhất là niềm tin của công chúng dành cho phim Việt đã tăng lên đáng kể. Khán giả ngày nay không còn mặc định phim Hollywood mới là lựa chọn ưu tiên.

“Thành công của những phim như Ma xó cho thấy vấn đề không nằm ở mùa nào, mà nằm ở việc bộ phim có đủ sức hấp dẫn hay không. Đó là tín hiệu tích cực cho toàn thị trường”, ông nhận định.

Mùa hè của phim Việt đang dần bớt ảm đạm hơn.

Về việc mùa hè thường được xem là “vùng trũng” của phim Việt, ông Tùng cho rằng khái niệm này đang dần mất đi. “Khi thị trường còn nhỏ, số lượng phim ít và khán giả chưa có thói quen xem phim Việt quanh năm, việc phân chia mùa cao điểm và thấp điểm là điều dễ hiểu. Nhưng khi quy mô thị trường lớn hơn, nguồn vốn nhiều hơn và số lượng dự án tăng lên, các nhà sản xuất sẽ không thể cùng chen vào một vài dịp lễ cố định nữa”, NSX Đèn âm hồn phân tích.

Theo ông, trong tương lai, bài toán không còn là “chiếu vào mùa nào” mà là “phim có đủ sức cạnh tranh hay không”.

“Tôi nghĩ vài năm tới, chúng ta sẽ chứng kiến phim Việt hiện diện đều đặn hơn quanh năm. Đó là dấu hiệu của một thị trường trưởng thành. Điều đáng lo không phải mùa hè có còn là vùng trũng hay không, mà là tốc độ tăng trưởng số lượng phim đang nhanh hơn tốc độ nâng cao chất lượng”, Nguyễn Cao Tùng chốt lại.