Chỉ số ít người sành địa lý biết đến những quốc gia này

Trong số gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, có những cái tên hiếm khi được nhắc tới. Dù ít xuất hiện trên truyền thông, những quốc gia này lại ẩn chứa nhiều câu chuyện đặc biệt về cách tồn tại và thích nghi trong những điều kiện khắc nghiệt, khác biệt hoàn toàn với phần còn lại của thế giới.

Nauru có lịch sử nhiều năm khai thác phosphate. Ảnh: Nevsedoma.

Comoros

Theo Britannica, Comoros là một quốc gia độc lập gồm ba đảo chính nằm giữa bờ đông châu Phi và Madagascar, án ngữ lối vào kênh Mozambique - một trong những tuyến hàng hải quan trọng của Ấn Độ Dương. Các đảo có nguồn gốc núi lửa, trong đó Grande Comore là đảo lớn nhất với núi Karthala cao hơn 2.300 m, vẫn còn hoạt động.

Thủ đô Moroni nằm ngay dưới chân núi lửa, nhìn ra biển. Nhờ vị trí giao thương sớm, Comoros hình thành một xã hội pha trộn giữa Ả Rập, châu Phi và ảnh hưởng Pháp, thể hiện qua ngôn ngữ, tôn giáo và lối sống. Hiện nay, Comoros có dân số gần 1 triệu người nhưng vẫn thuộc nhóm quốc gia nghèo, với nền kinh tế dựa chủ yếu vào nông nghiệp tự cung, đánh bắt cá và một số cây xuất khẩu như vani, đinh hương, ylang-ylang (ngọc lan tây).

Quốc gia này phải nhập khẩu phần lớn lương thực, trong khi hạ tầng và y tế còn hạn chế, một phần do lịch sử bất ổn chính trị kéo dài sau khi độc lập năm 1975. Dù vậy, Comoros vẫn có những lợi thế đáng chú ý như tài nguyên biển phong phú, cảnh quan hoang sơ, và vị trí chiến lược có thể phát triển du lịch và logistics nếu ổn định hơn trong tương lai.

São Tomé and Príncipe

São Tomé and Príncipe là quốc gia độc lập nhỏ ở vịnh Guinea, ngoài khơi bờ tây Trung Phi. Quốc gia này gồm hai đảo chính là São Tomé và Príncipe, hình thành từ núi lửa, với địa hình phủ dày rừng nhiệt đới và bờ biển còn khá nguyên sơ. Thủ đô São Tomé tập trung phần lớn dân cư và hoạt động kinh tế. Từng là thuộc địa của Bồ Đào Nha, nơi đây mang đậm dấu ấn ngôn ngữ và văn hóa Lusophone, đồng thời từng giữ vai trò quan trọng trong thương mại cacao toàn cầu.

Hiện nay, São Tomé and Príncipe có dân số chỉ hơn 200.000 người, thuộc nhóm quốc gia nhỏ nhất châu Phi. Kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào nông nghiệp, đặc biệt là cacao - từng giúp nước này trở thành một trong những nhà xuất khẩu hàng đầu thế giới vào đầu thế kỷ 20. Sau giai đoạn suy giảm, quốc gia này đang tìm cách phục hồi ngành cacao chất lượng cao và phát triển du lịch sinh thái nhờ lợi thế thiên nhiên gần như chưa bị khai thác.

São Tomé and Príncipe có dân số chỉ hơn 200.000 người. Ảnh: Revirograte.

Tuvalu

Ở trung tâm Thái Bình Dương, Tuvalu là một trong những quốc gia nhỏ nhất thế giới, với diện tích chỉ khoảng 26 km² và dân số hơn 10.000 người. Lãnh thổ của nước này gồm 9 đảo san hô thấp, phân tán trên một vùng biển rộng, trong đó thủ đô Funafuti thực chất chỉ là một dải đất hẹp bao quanh đầm phá.

Không có sông, không có tài nguyên đáng kể, nền kinh tế Tuvalu phụ thuộc nhiều vào viện trợ quốc tế, đánh bắt. Điểm khiến Tuvalu thường được nhắc đến không nằm ở quy mô, mà ở vị thế địa lý.

Độ cao trung bình của các đảo chỉ khoảng 1-2 mét so với mực nước biển, khiến quốc gia này trở thành một trong những nơi chịu tác động rõ rệt nhất của biến đổi khí hậu. Ngập lụt do triều cường, xâm nhập mặn làm hỏng nguồn nước ngọt và đất canh tác đã xuất hiện thường xuyên hơn trong những năm gần đây.

Nauru

Nauru là một trong những quốc đảo nhỏ nhất thế giới, nằm đơn độc giữa Thái Bình Dương và chỉ cách xích đạo khoảng 40 km. Toàn bộ lãnh thổ của nước này gói gọn trong một đảo san hô nâng cao, không có sông, không có cảng tự nhiên và cũng không có thủ đô chính thức (các cơ quan chính phủ đặt tại quận Yaren).

Phần lớn dân cư sống dọc theo dải ven biển hẹp, trong khi khu vực nội địa gần như không thể sinh sống do bị biến dạng sau nhiều thập kỷ khai thác phosphate - loại khoáng sản từng là trụ cột kinh tế của quốc gia này.

Trong phần lớn thế kỷ 20, nguồn tài nguyên này từng giúp Nauru trở thành một trong những quốc gia giàu nhất thế giới tính theo đầu người. Tuy nhiên, khi phosphate dần cạn kiệt, nền kinh tế nhanh chóng suy giảm, buộc nước này phải phụ thuộc vào viện trợ, cấp phép đánh bắt cá và các thỏa thuận với bên ngoài để duy trì ngân sách.