Chiếc 'hộ chiếu' đặc biệt của 15 triệu dân TP.HCM

TP.HCM đang từng bước triển khai Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Thành phố quyết tâm tái cấu trúc hệ thống y tế theo hướng hiện đại, lấy người dân làm trung tâm.

Trong đó, ngành Y tế thành phố sẽ tập trung xây dựng và vận hành hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân, với mục tiêu mỗi người dân đều có một mã hồ sơ riêng, được cập nhật xuyên suốt quá trình khám chữa bệnh, kết nối liên thông giữa các tuyến từ cơ sở đến chuyên sâu.

Theo định hướng này, dữ liệu sức khỏe sẽ được đồng bộ, giúp bác sĩ theo dõi đầy đủ tiền sử bệnh và đưa ra chỉ định chính xác, kịp thời hơn. TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM ví mỗi hồ sơ sức khỏe điện tử như một “hộ chiếu sức khỏe” giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế thuận tiện, liên tục và minh bạch, ngay cả khi di chuyển giữa các cơ sở khám chữa bệnh.

Người dân được quản lý sức khoẻ thông qua hồ sơ điện tử. Ảnh: Khương Nguyễn.

Tấm thẻ bài "vạn năng" cho sức khỏe

Bác sĩ Châu khẳng định mục tiêu cốt lõi của ngành y tế trong giai đoạn tới là quản lý sức khỏe toàn diện theo vòng đời. Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành y tế phải thúc đẩy một bước chuyển mang tính chiến lược, từ chữa bệnh sang phòng bệnh.

Theo bác sĩ Châu, khác với mô hình truyền thống, nơi dữ liệu y tế bị phân mảnh ở nhiều cơ sở khám chữa bệnh, hồ sơ sức khỏe điện tử này sẽ bao gồm toàn bộ thông tin quan trọng như tiền sử bệnh, kết quả xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị. Khi người dân đến bất kỳ cơ sở y tế nào, từ trạm y tế phường đến các bệnh viện chuyên sâu, bác sĩ đều có thể truy cập dữ liệu đầy đủ chỉ bằng vài thao tác trên hệ thống, từ đó đưa ra quyết định điều trị chính xác và kịp thời hơn.

Không chỉ dừng lại ở việc lưu trữ, “hộ chiếu sức khỏe” còn được kỳ vọng có khả năng phát hiện và cảnh báo sớm. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), với dữ liệu lớn cùng các thiết bị đeo thông minh mở rakhả năng theo dõi các chỉ số sinh tồn theo thời gian thực, qua đó dự báo và phát hiện sớm nguy cơ bệnh lý.

Theo định hướng đến năm 2030, 100% người dân sẽ được lập hồ sơ sức khỏe điện tử, được khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm.

Người dân điền thông tin sức khoẻ điện tử. Đây là cơ hội để thành phố ghi nhận lượng dữ liệu hồ sơ sức khoẻ lớn để thuận tiện trong công tác quản lý. Ảnh: Khương Nguyễn.

Để hiện thực hóa chiếc "hộ chiếu sức khỏe" cho 15 triệu người dân thành phố, bác sĩ Châu cho biết thành phố đã chủ động xây dựng các chương trình hành động để tham mưu cho UBND TP.HCM. Trước đó, thành phố đã có nền tảng vững chắc từ các đề án phát triển y tế cộng đồng, y tế thông minh và nâng cao năng lực Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC). Đặc biệt, chính sách đặc thù phát triển mạng lưới cộng tác viên và hệ thống cấp cứu ngoài bệnh viện đang được đẩy mạnh để chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân.

Theo bác sĩ Châu, sau khi hợp nhất, quy mô hệ thống y tế thành phố đã mở rộng đáng kể và có thể xem là lớn nhất cả nước. Hiện, TP.HCM sở hữu 168 bệnh viện, trong đó có 13 bệnh viện bộ ngành, 33 bệnh viện đa khoa, 28 bệnh viện chuyên khoa và 94 bệnh viện ngoài công lập.

Về hệ thống y tế cơ sở, thành phố đã hoàn tất đề án tái cấu trúc, hình thành 168 trạm y tế tương ứng với 168 phường, xã mới. Các trạm y tế cũ tại các địa bàn sáp nhập không bị bỏ trống mà được chuyển đổi công năng thành 298 điểm trạm y tế vệ tinh, giúp người dân tiếp cận y tế nhanh nhất ngay từ cửa ngõ nhà mình.

Đặc biệt, TP.HCM đang triển khai mô hình “đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn”.

"Các nhân viên y tế sẽ dùng ứng dụng công nghệ và thiết bị thông minh đến tận nhà dân để thu thập dữ liệu, thăm khám", bác sĩ Châu nói.

TP.HCM cũng đang xây dựng kho dữ liệu dùng chung toàn ngành, liên thông dữ liệu giữa các cơ sở y tế và tập trung về Trung tâm chuyển đổi số của thành phố.

Thành phố mở rộng cơ chế cho phép các trạm y tế ký hợp đồng với bác sĩ nghỉ hưu có tay nghề cao, đồng thời huy động hơn 17.000 cộng tác viên sức khỏe cộng đồng để làm "cánh tay nối dài" của ngành y tế tại từng ngõ hẻm.

Quyết tâm chính trị lớn của lãnh đạo thành phố

Bước đầu hiện thực hóa mục tiêu đã đề ra, ngày 17/4, TP.HCM đã chính thức ra quân khám sức khỏe toàn dân. Đây được xem là hoạt động khẳng định sự tiên phong của TP.HCM trong việc thực hiện Nghị quyết 72.

103 bệnh viện và trung tâm y tế đã đồng loạt ra quân tại 168 phường, xã. Thống kê nhanh từ Sở Y tế TP.HCM cho thấy có 29.687 lượt người tham gia khám. Đáng chú ý, kết quả sàng lọc ban đầu phản ánh một thực trạng đáng lo ngại, có đến 19.088 trường hợp (chiếm 64,3%) được ghi nhận có vấn đề về sức khỏe.

Trong đó, 10.634 người được yêu cầu tiếp tục theo dõi tại trạm y tế địa phương. Có 8.447 trường hợp có dấu hiệu bệnh lý nặng hơn, được chỉ định khám chuyên khoa hoặc chuyển tuyến điều trị.

Quan trọng hơn, toàn bộ dữ liệu từ các đợt thăm khám sẽ được tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử. Đây chính là nền tảng quan trọng để hình thành “hộ chiếu sức khỏe” cho mỗi người dân, một hệ thống dữ liệu y tế xuyên suốt, liên tục và không gián đoạn trong suốt cuộc đời mỗi người.

TP.HCM ra quân khám sức khỏe miễn phí cho toàn dân. Ảnh: Duy Hiệu.

Trao đổi với phóng viên, PGS.TS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, cho biết đây là lần đầu tiên triển khai quy mô lớn, những người có nguy cơ cao được ưu tiên được khám trước, mục tiêu trong năm nay mỗi người dân thành phố đều được khám sức khỏe và tầm soát bệnh ít nhất một lần.

"Việc phủ sóng khám sức khỏe cho 15 triệu dân trong năm 2026 là một quyết tâm chính trị lớn của lãnh đạo thành phố", ông Thượng khẳng định.

Ông Thượng cũng cho biết chiến dịch này nhắm đến ba mục tiêu cốt lõi:

• Phát hiện sớm: Giảm nguy cơ bệnh chuyển nặng, từ đó giảm chi phí điều trị cho người dân và xã hội.
• Phân luồng hiệu quả: Những bệnh nhẹ, mạn tính ổn định sẽ được quản lý ngay tại trạm y tế xã, phường, thay vì dồn lên các bệnh viện tuyến đầu.
• Quản lý sức khỏe theo vòng đời: Xây dựng hệ thống dữ liệu số hóa để theo dõi sức khỏe từng cá nhân một cách liên tục.

Để đảm bảo nguồn lực triển khai, TP.HCM cho biết sẽ sớm xây dựng phương án ngân sách tổng thể cho chương trình và trình HĐND Thành phố xem xét, quyết định trong thời gian tới.

Tuy vậy, quá trình thực hiện vẫn đối mặt với nhiều khó khăn về nguồn lực và hành lang pháp lý. Sở Y tế TP.HCM kiến nghị sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh quản lý trạm y tế và quy định xếp hạng theo mô hình mới. Đồng thời, cần cơ chế tài chính đủ mạnh và danh mục thuốc bảo hiểm y tế linh hoạt để chương trình vận hành hiệu quả.

Trong dài hạn, TP.HCM không chỉ hướng tới các chỉ tiêu về nhân lực hay giường bệnh, mà còn đặt mục tiêu mỗi người dân đều có một “người gác cổng” sức khỏe và một hồ sơ y tế điện tử minh bạch, đồng hành suốt cuộc đời