Cha mẹ gen Z nuôi con rất khác

Gen Z xây dựng phong cách nuôi dạy con riêng, kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Ảnh: Pexels.

Mỗi thế hệ cha mẹ thường có cách nuôi dạy con khác nhau. Gen X tập trung vào việc nuôi dạy con có sự can thiệp sâu. Trong một số trường hợp, điều này dẫn đến việc cha mẹ giám sát quá mức hoặc âm thầm kiểm soát con. Trong khi đó, khoảng 3/4 phụ huynh Gen Y tập trung vào phương pháp nuôi dạy con nhẹ nhàng.

Gen Z lại chọn hướng đi khác. Nghiên cứu do Kiddie Academy thực hiện cho thấy phụ huynh thuộc thế hệ này đang dần rời xa cách nuôi dạy của cha mẹ và ông bà mình để xây dựng phong cách riêng, kết hợp nhiều phương pháp khác nhau.

Khảo sát hé lộ điều gì về cha mẹ Gen Z?

Kiddie Academy thực hiện khảo sát 2.000 phụ huynh có con từ 0 đến 6 tuổi. Kết quả, 54% phụ huynh Gen Z ưu tiên chuẩn bị cho con bước vào thế giới thực. Họ cũng cho rằng phương pháp nuôi dạy con nhẹ nhàng, được nhiều phụ huynh Gen Y lựa chọn, không phải lúc nào cũng phù hợp.

“Nhìn chung, cha mẹ trẻ tin rằng nên kết hợp nhiều phong cách nuôi dạy con và lựa chọn cách áp dụng tùy theo hoàn cảnh”, ông Miller nói.

Khảo sát ghi nhận các phương pháp mà phụ huynh Gen Z đang sử dụng, gồm:

• 37% cố gắng phá vỡ vòng lặp tiêu cực giữa các thế hệ, hoặc giải quyết những tổn thương tâm lý được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
• 33% áp dụng phương pháp nuôi dạy dựa trên sự gắn bó, chú trọng xây dựng mối liên kết tình cảm bền chặt với con.
• 31% ưu tiên giúp trẻ hiểu mối quan hệ giữa hành động và hệ quả trong cuộc sống.
• 20% để trẻ chủ động dẫn dắt quá trình nuôi dạy.

Sự kết hợp này còn thể hiện qua cách cha mẹ xử lý những tình huống cụ thể. Chẳng hạn, khi trẻ ăn vạ trên ôtô, 42% phụ huynh được khảo sát cho biết sẽ tấp xe vào lề, chờ con bình tĩnh trở lại. Trong khi đó, 40% đợi đến khi về nhà mới đưa ra hình thức xử lý, còn 34% sẽ cất đồ chơi của con trong suốt quãng đường còn lại.

Theo ông Miller, những phản ứng trên kết hợp cách tiếp cận dựa vào mối quan hệ giữa hành động - hệ quả và phong cách nuôi dạy truyền thống đề cao nguyên tắc và kỷ luật.

Nhìn chung, việc Gen Z dần rời xa phương pháp nuôi dạy con nhẹ nhàng là một phần của xu hướng rộng hơn: Kết hợp nhiều phong cách và tập trung vào nhu cầu riêng của từng đứa trẻ.

“Cứ 10 phụ huynh thì có 7 người lựa chọn phương pháp nuôi dạy dựa trên nhu cầu của con, thay vì cố áp dụng phong cách mình yêu thích bất kể tính cách của trẻ ra sao", ông Miller nói.

54% phụ huynh Gen Z ưu tiên chuẩn bị cho con bước vào thế giới thực. Ảnh: Pexels.

Ưu điểm của phương pháp nuôi dạy con kết hợp

Theo tiến sĩ Tâm lý học lâm sàng Emily Guarnotta, ưu điểm của phương pháp nuôi dạy con kết hợp là cha mẹ có thể giữ lại những gì hiệu quả từ phương pháp nuôi dạy con nhẹ nhàng và các phong cách khác, đồng thời bỏ qua những điều không phù hợp.

Tuy nhiên, cha mẹ Gen Z cũng cần quan tâm đến sức khỏe cảm xúc của chính mình, bởi đây là yếu tố quan trọng để duy trì hành trình nuôi dạy con lâu dài.

Quan điểm này cũng được đề cập trong cuốn The Power of Showing Up của Daniel J. Siegel và Tina Payne Bryson. Hai tác giả cho rằng cha mẹ không cần hoàn hảo mọi lúc. Điều quan trọng là thường xuyên hiện diện bên con, giúp trẻ cảm thấy an toàn, được thấu hiểu và quan tâm. Khi mắc sai lầm, cha mẹ cũng có thể chủ động sửa chữa và hàn gắn mối quan hệ với con.

Philippa Perry chỉ ra những điều nên và không nên làm khi nuôi dạy con cái. Ảnh: NXB Phụ nữ Việt Nam.

“Về lâu dài, cách tiếp cận này bền vững hơn đối với cha mẹ. Nó cũng giúp trẻ hiểu rõ hơn vì các em được đặt ra những giới hạn cụ thể. Quan trọng hơn, cách tiếp cận này chân thực, cho phép cha mẹ được là con người bình thường, thay vì cố gắng hoàn hảo mọi lúc”, tiến sĩ Guarnotta nói.

Với những phụ huynh muốn nhìn lại cách mình nuôi dạy con, Cuốn sách bạn ước cha mẹ mình từng đọc (Và con bạn sẽ vui nếu bạn đọc nó) của Philippa Perry là một tài liệu có thể tham khảo.

Thay vì đưa ra một lộ trình nuôi dạy con hoàn hảo, tác giả giúp cha mẹ hiểu những yếu tố ảnh hưởng đến mối quan hệ với con và cách hành xử của mình tác động đến trẻ.

Cuốn sách khuyến khích cha mẹ chấp nhận rằng bản thân sẽ mắc sai lầm, học cách sửa chữa những sai lầm đó, nhận diện và phá vỡ các khuôn mẫu tiêu cực được truyền từ thế hệ trước. Đồng thời, cha mẹ cần học cách nhận diện, điều chỉnh cảm xúc của chính mình trước khi giúp con xử lý cảm xúc.