Hội chứng 'con vua'

Hội chứng "con vua" có thể xuất phát từ nhiều yếu tố. Ảnh minh họa: Pexels.

Hội chứng "con vua" là cách gọi một kiểu hành vi được ghi nhận ở một số trẻ em và thanh thiếu niên, trong đó trẻ có xu hướng độc đoán, thao túng người khác và thiếu đồng cảm. Trẻ trở thành trung tâm của sự chú ý trong gia đình, từ đó có thể hình thành những hành vi kiểm soát, chống đối, thậm chí bạo lực.

Thứ khiến trẻ mang tâm lý "con vua"

Theo Learningbp, hội chứng "con vua" có thể xuất phát từ nhiều yếu tố, nhưng thường liên quan đến cách cha mẹ đặt giới hạn và kỷ luật với con.

Cụ thể, việc nuôi dạy con quá nuông chiều, không ra ranh giới rõ ràng hoặc liên tục đề cao con một cách thái quá là yếu tố trực tiếp gây ra tình trạng này. Những đứa trẻ được bảo bọc quá mức từ nhỏ có thể hình thành suy nghĩ rằng mình có quyền có mọi thứ mình muốn, bất kể phải dùng cách nào để đạt được điều đó.

Khi cha mẹ không đặt ra giới hạn và trẻ không phải chịu hậu quả từ những hành vi gây tổn hại, kiểu hành vi này càng được củng cố. Trẻ dần quen với việc đòi hỏi, kiểm soát người khác và đạt được điều mình muốn mà không phải đối mặt với những giới hạn hoặc chịu trách nhiệm.

Biểu hiện của hội chứng này rất dễ nhận diện. Trẻ thường xuyên tỏ thái độ hống hách, chống đối người lớn và có thể bùng nổ hành vi bạo lực với người xung quanh, kể cả cha mẹ hay anh chị em.

Một biểu hiện khác là trẻ không chấp nhận sự quản lý của người lớn, sẵn sàng nói dối và thao túng để đạt mục đích cá nhân mà không hề bận tâm đến cảm xúc hay nhu cầu của người khác.

Khi thực tế không đạt như kỳ vọng, chúng dễ cảm thấy sốc, bất mãn và khó chấp nhận. Bởi lẽ, khi trẻ luôn được đáp ứng mọi nhu cầu và mong muốn một cách dễ dàng, chúng ít có cơ hội trải nghiệm cảm giác không đạt được điều mình muốn. Do đó, chúng không học được cách thích nghi, tìm giải pháp hoặc chấp nhận những điều không như ý.

Cha mẹ nên làm gì?

Theo các chuyên gia, hội chứng "con vua" ngày càng xuất hiện phổ biến trong xã hội. Tuy nhiên, việc đặt ra giới hạn rõ ràng, rèn luyện lòng thấu cảm, hướng dẫn trẻ tự nhìn nhận bản thân và dạy trẻ kỹ năng xử lý mâu thuẫn là những phương pháp cốt lõi để trẻ xây dựng thái độ sống chuẩn mực, biết tôn trọng mọi người.

Cha mẹ cũng cần hiểu vai trò của kỷ luật cũng như những hậu quả đi kèm với hành vi không phù hợp. Việc này không chỉ giúp hạn chế những hành vi xấu mà còn góp phần giúp trẻ hình thành trách nhiệm và biết tôn trọng người khác.

Cuốn sách Vô cùng tàn nhẫn, vô cùng yêu thương. Ảnh: Alpha Books.

Trong cuốn Vô cùng tàn nhẫn, vô cùng yêu thương, tác giả Sara Imas cũng chỉ ra rằng yêu thương thật sự không phải là làm mọi thứ cho con, bao bọc con quá mức, thỏa mãn tất cả các yêu cầu của trẻ. Thay vào đó, cha mẹ cần buông tay để con tự làm, chấp nhận thấy con vấp ngã, thấy con thất bại, thấy con rơi nước mắt.

"Tàn nhẫn" mà bà nhắc đến chính là sự kiên định trong nguyên tắc, là việc đặt con vào những môi trường đòi hỏi sự tự gánh vác trách nhiệm từ những việc nhỏ nhặt nhất.

Mục tiêu cuối cùng không phải là làm cho con hạnh phúc ở hiện tại, mà là trang bị cho con khả năng tự xây dựng hạnh phúc bền vững. Sara Imas tin rằng nếu không dạy con tự lập từ nhỏ, cha mẹ đang vô tình biến chúng thành gánh nặng của xã hội.