Một người trong gia đình xuất hiện những cơn ngứa dữ dội về đêm, sau đó các thành viên khác lần lượt ngứa theo. Với bệnh ghẻ, tình trạng này có thể xảy ra do ký sinh trùng dễ lây giữa những người sống chung.
Đáng chú ý, người đã nhiễm ghẻ có thể chưa xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào nhưng vẫn truyền bệnh cho người khác. Vì vậy, chỉ điều trị người đang có biểu hiện ngứa đôi khi chưa đủ để kiểm soát bệnh.
Vì sao một người mắc ghẻ, cả gia đình có thể phải chữa cùng lúc?
Ghẻ là bệnh da do cái ghẻ Sarcoptes scabiei gây ra. Bệnh lây chủ yếu qua tiếp xúc da với da kéo dài, đặc biệt giữa những người sống chung nhà hoặc có tiếp xúc thân mật. Việc dùng chung quần áo, khăn tắm, chăn ga của người bệnh cũng có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
Một đặc điểm khiến ghẻ dễ âm thầm lây lan là triệu chứng không xuất hiện ngay sau khi nhiễm. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), người lần đầu nhiễm ghẻ thường mất khoảng 4-8 tuần mới bắt đầu có triệu chứng. Trong thời gian này, họ vẫn có thể truyền cái ghẻ cho người khác dù chưa cảm thấy ngứa.
Đây là lý do CDC khuyến cáo điều trị đồng thời người mắc ghẻ với các thành viên trong gia đình và những người tiếp xúc gần. Dịch vụ Y tế Quốc gia Vương quốc Anh (NHS) cũng khuyến cáo những người sống cùng nhà nên được điều trị cùng lúc, kể cả khi chưa có triệu chứng.
Nếu chỉ người đang ngứa được điều trị, trong khi một thành viên khác đã nhiễm nhưng chưa có biểu hiện vẫn mang cái ghẻ, người bệnh có thể bị tái nhiễm sau đó.
Không chỉ những người cùng nhà mới cần lưu ý. Người có tiếp xúc da kề da gần gũi với bệnh nhân, chẳng hạn bạn tình, cũng có thể cần được đánh giá và điều trị theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
 |
| Hình ảnh cái ghẻ dưới kính hiển vi. Ảnh: Shutterstock. |
Gia đình cần làm gì để tránh ghẻ lây qua lại?
Điều trị cùng thời điểm. Người mắc ghẻ và những người tiếp xúc gần cần thực hiện điều trị theo hướng dẫn y tế, tốt nhất cùng thời điểm để hạn chế nguy cơ tái nhiễm. Thuốc điều trị ghẻ cần được sử dụng đúng loại, đúng cách và đủ thời gian; CDC lưu ý thuốc không kê đơn thông thường không được xem là phương pháp điều trị ghẻ.
Giặt chăn ga, quần áo và khăn đã sử dụng. CDC khuyến cáo giặt quần áo, khăn tắm và chăn ga được sử dụng trong khoảng 3 ngày trước khi bắt đầu điều trị bằng nước nóng, sau đó sấy nóng nếu có thể. Nhiệt độ trên 50 độ C trong khoảng 10 phút có thể tiêu diệt cái ghẻ và trứng.
Với những đồ không thể giặt hoặc giặt khô, có thể cho vào túi kín trong vài ngày đến một tuần. Cái ghẻ thường không sống quá 2-3 ngày khi rời khỏi cơ thể người.
Hạn chế tiếp xúc da kề da trong thời gian điều trị. Người mắc ghẻ nên tránh tiếp xúc thân mật hoặc dùng chung giường, quần áo, khăn tắm với người khác cho đến khi hoàn tất điều trị theo hướng dẫn.
Một điều cần nhớ là ngứa có thể chưa biến mất ngay sau khi điều trị. Theo CDC và NHS, cảm giác ngứa có thể kéo dài thêm vài tuần do phản ứng của cơ thể với cái ghẻ và chất thải của chúng, ngay cả khi ký sinh trùng đã được loại bỏ. Tuy nhiên, nếu sau 2-4 tuần vẫn ngứa hoặc xuất hiện các đường hầm, nốt phát ban mới, người bệnh nên được khám lại vì có thể cần điều trị bổ sung.
Ghẻ có thể gặp ở bất kỳ ai và không đồng nghĩa với việc vệ sinh cá nhân kém. Khi một thành viên trong gia đình được chẩn đoán mắc bệnh, việc chủ động kiểm tra, điều trị đồng thời những người tiếp xúc gần và vệ sinh các vật dụng tiếp xúc với da là những bước quan trọng để hạn chế bệnh lây vòng trong gia đình.
Câu chuyện cảm động khi đứng trước ranh giới sinh tử của bác sĩ Paul Kalanithi đã khiến hàng triệu độc giả rơi nước mắt. Sau khi được xuất bản tại Mỹ, cuốn sách nhiều tháng liền đứng đầu bảng trong danh sách Basic Medical Sciences và nhiều tuần đứng trong list #1 của New York Times Best seller. Khi hơi thở hóa thinh không đích thực là một sự ám ảnh, là lời nhắc nhở về ý nghĩa của cuộc sống và cũng là gợi mở cho những ai đang loay hoay tìm kiếm mục đích sống.
