 |
| Đầu tôm có thể tích tụ kim loại nặng, chất bẩn hoặc chất thải nên loại bỏ khi chế biến hoặc trước khi ăn. Ảnh: Sohu. |
Tôm là loại hải sản quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình, được yêu thích nhờ hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết cách sơ chế tôm đúng cách để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Theo China Times, chuyên gia dinh dưỡng Cao Mẫn Mẫn tại Đài Loan (Trung Quốc) cho biết tôm là thực phẩm chất lượng cao, giàu protein, ít chất béo và có hàm lượng cholesterol tương đối thấp. Tuy nhiên, bà khuyến cáo nên loại bỏ đầu, mang và đường ruột của tôm trước khi chế biến nhằm hạn chế nguy cơ hấp thụ kim loại nặng hoặc chất thải còn sót lại.
Bộ phận của tôm nên loại bỏ trước khi ăn
Việc loại bỏ một số bộ phận của tôm trước khi chế biến có thể giúp giảm những nguy cơ không cần thiết đối với sức khỏe.
Đầu tôm
Nếu tôm được nuôi trong môi trường nước có hàm lượng kim loại nặng cao, các chất này có thể tích tụ ở phần đầu. Do đó, trừ khi có thể xác định chắc chắn nguồn nước nuôi tôm không bị ô nhiễm kim loại nặng, chuyên gia khuyến cáo nên loại bỏ đầu tôm trước khi chế biến.
Mang tôm
Mang tôm là cơ quan hô hấp nằm trong khoang mang ở hai bên phần đầu ngực của tôm, được lớp vỏ ngoài che phủ. Trong quá trình hô hấp, nước liên tục lưu thông qua mang. Vì tiếp xúc trực tiếp với môi trường nước, mang tôm có thể tiếp xúc với các hạt lơ lửng, vi sinh vật và chất ô nhiễm. Một số kim loại nặng cũng có khả năng tích tụ trong mô mang nếu tôm sống ở vùng nước bị ô nhiễm.
Do đó, chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo nên loại bỏ mang tôm trước khi chế biến, đặc biệt khi không rõ nguồn gốc và điều kiện nuôi trồng.
Đường chỉ tôm
Đường ruột tôm, thường được gọi là chỉ tôm, là đường sẫm màu chạy dọc phần lưng. Bộ phận này có thể chứa chất thải còn sót lại. Theo The Paper, chỉ đen trên lưng tôm chính là đường tiêu hóa của tôm, chạy dọc theo phần lưng từ đầu đến đuôi, thường có màu đen hoặc xám đậm. Đây là nơi chứa thức ăn chưa tiêu hóa hết, bùn cát, vi sinh vật và các chất thải chuyển hóa.
Bên cạnh đó, đường chỉ đen này có thể gây vị đắng nhẹ hoặc tanh, khi nấu, phần bùn cát còn sót lại tạo cảm giác lợn cợn.
Vì vậy, chuyên gia khuyến cáo nên rút sạch chỉ tôm trước khi chế biến để đảm bảo vệ sinh thực phẩm.
Ngoài ra, vỏ tôm cũng là bộ phận nên bỏ trước khi ăn. Vỏ có thành phần chính là chitin - polymer tạo thành vỏ của các loài giáp xác. Nguồn canxi chủ yếu của tôm là ở phần thịt. Vỏ tôm cũng rất khó tiêu hóa. Do đó, ăn vỏ chỉ làm tăng thêm gánh nặng cho dạ dày mà không giúp cơ thể hấp thu thêm canxi.
 |
| Đường chỉ tôm là phần ruột chạy dọc lưng, có thể chứa thức ăn chưa tiêu hóa và chất thải. Ảnh: Shutterstock. |
Sai lầm cần tránh khi ăn tôm
Tôm là thực phẩm giàu protein, vitamin B12 và nhiều khoáng chất cần thiết cho cơ thể. Tuy nhiên, việc lựa chọn, bảo quản và chế biến không đúng cách có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm, rối loạn tiêu hóa và ảnh hưởng đến sức khỏe.
Ăn tôm chết lâu
Tôm chứa histidine, loại axit amin có thể bị vi khuẩn chuyển hóa thành histamine trong điều kiện bảo quản không phù hợp. Sau khi tôm chết, nếu không được bảo quản lạnh đúng cách, vi khuẩn có thể phát triển nhanh, khiến thịt tôm biến chất và hư hỏng.
Ăn tôm đã ôi thiu có thể gây đau bụng, buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy. Tôm chết càng lâu, nguy cơ chứa chất độc càng nhiều, cố ăn có thể xảy ra ngộ độc.
Ăn quá nhiều tôm một lúc
Mặc dù giàu dinh dưỡng, việc ăn quá nhiều tôm trong một bữa có thể gây đầy bụng, khó tiêu, đặc biệt ở những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyên mọi người chỉ nên ăn khoảng 170 gram tôm mỗi tuần.
Ăn tôm sống hoặc chưa chín kỹ
Tôm sống hoặc chưa được nấu chín hoàn toàn có thể chứa vi khuẩn gây bệnh, chẳng hạn các loài thuộc chi Vibrio. Một số loại tôm nước ngọt cũng có thể mang ký sinh trùng, trong đó có tác nhân gây bệnh sán lá phổi.
Ăn tôm nhiễm mầm bệnh khi chưa nấu chín có thể gây đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn và các bệnh nhiễm trùng khác. Những người có hệ miễn dịch suy yếu, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người cao tuổi cần đặc biệt thận trọng.
Để giảm nguy cơ, nên nấu tôm chín kỹ, đến khi phần thịt chuyển sang màu trắng đục, săn chắc. Không nên cho rằng việc ngâm tôm trong chanh, giấm hoặc rượu có thể tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn và ký sinh trùng.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
