Các hãng bảo hiểm nhân thọ kiếm hàng nghìn tỷ từ đâu?

Nửa đầu năm 2026, bức tranh lợi nhuận của khối doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ đã khởi sắc trở lại, nhiều đơn vị ghi nhận lợi nhuận tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái.

Nhưng phía sau con số ấn tượng này lại cho thấy động lực tăng trưởng gần như không đến từ hoạt động cốt lõi là bán bảo hiểm, mà đến từ hiệu quả của danh mục đầu tư tài chính, trong bối cảnh doanh thu phí bảo hiểm gốc tại nhiều doanh nghiệp vẫn đang suy giảm.

Prudential vẫn dẫn đầu

Xét về quy mô lợi nhuận, Prudential Việt Nam vẫn bỏ xa phần còn lại của thị trường bảo hiểm nhân thọ với 2.430 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế trong 6 tháng đầu năm nay. Mức lợi nhuận này tăng tới 199% so với cùng kỳ năm trước.

Đáng chú ý, doanh thu thuần từ hoạt động kinh doanh bảo hiểm - nguồn thu cốt lõi của doanh nghiệp - lại giảm gần 15%, đạt hơn 8.219 tỷ đồng. Trong khi đó, doanh thu từ hoạt động tài chính ghi nhận mức tăng tới 44%, lên hơn 6.077 tỷ. Như vậy, nếu chỉ nhìn vào hoạt động kinh doanh bảo hiểm, Prudential đã đi lùi trong nửa năm qua, nhưng chính khoản lãi từ tiền gửi, trái phiếu và các tài sản đầu tư khác trở thành động lực thúc đẩy lợi nhuận.

Xếp sau Prudential, 3 doanh nghiệp khác cũng đạt lợi nhuận trước thuế trên 1.000 tỷ đồng gồm: Bảo Việt nhân thọ đạt 1.812 tỷ đồng (+51%); Dai-ichi Life Việt Nam đạt 1.509 tỷ đồng (+25%) và Cathay Life thu về 1.045 tỷ đồng (+28%).

Điểm chung của cả 3 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ này là mức tăng trưởng lợi nhuận hai con số trở lên, nhưng cấu trúc doanh thu phía sau gần như lặp lại kịch bản của Prudential.

Tại Bảo Việt nhân thọ, doanh thu thuần từ hoạt động bảo hiểm 6 tháng gần nhất đã giảm gần 4%, trong khi doanh thu tài chính tăng 29%, lên 7.654 tỷ đồng, trở thành động lực chính kéo lợi nhuận đi lên.

Dai-ichi Life Việt Nam cũng ghi nhận doanh thu từ hoạt động bảo hiểm giảm, nhưng doanh thu tài chính lại tăng thêm gần 668 tỷ, đủ bù đắp và tạo ra khoản lợi nhuận tăng thêm.

Còn tại Cathay Life, doanh thu thuần từ hoạt động bảo hiểm chỉ nhích nhẹ trong 2 quý đầu năm (đạt 1.473 tỷ đồng), trong khi doanh thu tài chính tăng gần 22%, lên 1.520 tỷ.

Nếu nhóm dẫn đầu cho thấy đầu tư tài chính là bệ đỡ, trường hợp của Generali Việt Nam minh họa rõ nhất mức độ chi phối của yếu tố này đến toàn bộ kết quả kinh doanh.

Nửa năm nay, doanh thu thuần từ hoạt động bảo hiểm của Generali đạt hơn 1.971 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ. Nhưng nhờ doanh thu tài chính tăng mạnh, doanh nghiệp đã đảo chiều ngoạn mục, từ lỗ 22 tỷ nửa đầu năm 2025 sang lãi 409 tỷ đồng 6 tháng năm nay.

Hanwha Life Việt Nam cũng ghi nhận lợi nhuận trước thuế gần 550 tỷ đồng trong nửa đầu năm, tăng 67%, trong đó hoạt động tài chính được xác nhận là đóng góp đáng kể vào mức tăng.

Dù vậy, không phải doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ nào cũng hưởng lợi từ "cơn gió thuận" của thị trường tài chính. Một số cái tên vẫn nằm trong vùng lỗ, dù mức lỗ đã được thu hẹp đáng kể.

Sun Life là trường hợp đáng chú ý nhất. Mức lỗ trước thuế của doanh nghiệp giảm mạnh từ 608 tỷ xuống còn 93 tỷ đồng. Dù vậy, khoản lỗ lũy kế của doanh nghiệp đã lên tới 10.272 tỷ đồng sau hơn một thập kỷ hoạt động tại Việt Nam, buộc công ty mẹ phải liên tục bơm vốn để duy trì hoạt động, đưa vốn chủ sở hữu lên 18.909 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Shinhan Life cũng thu hẹp khoản lỗ từ 101 tỷ kỳ trước xuống 51 tỷ đồng kỳ này; Phú Hưng Life giảm lỗ từ 171 tỷ xuống 159 tỷ đồng.

Ngược lại, Chubb Life chuyển từ lãi 2,4 tỷ đồng cùng kỳ sang lỗ 11 tỷ đồng 6 tháng đầu năm nay, còn Fubon Life tăng mức lỗ từ 3 tỷ lên 7 tỷ đồng.

Vì sao mảng bảo hiểm vẫn ì ạch?

Cảnh trái ngược giữa "lợi nhuận đẹp" và "hoạt động bảo hiểm chưa phục hồi" đang trực tiếp phản ánh thực tế diễn biến thị trường tài chính.

Về phía đầu tư, mặt bằng lãi suất tiền gửi, trái phiếu trong nửa đầu năm 2026 đã giúp danh mục đầu tư tài chính - vốn được các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ quản lý với quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng - ghi nhận hiệu suất sinh lời tốt hơn hẳn cùng kỳ.

Về phía hoạt động kinh doanh cốt lõi, ngành bảo hiểm nhân thọ Việt Nam vẫn đang trong quá trình phục hồi sau cuộc khủng hoảng niềm tin 2-3 năm trước.

Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), từ nửa cuối năm 2025, các doanh nghiệp đã đồng loạt tái cấu trúc danh mục sản phẩm, ngừng bán nhiều sản phẩm cũ để đáp ứng các quy định mới về bảo hiểm liên kết đầu tư. Quá trình chuyển đổi này cần thời gian để thị trường và đội ngũ tư vấn thích nghi, khiến doanh thu khai thác mới khó sớm quay lại mức tăng trưởng cao như giai đoạn trước.

IAV cũng nhận định năm 2026 ngành bảo hiểm nói chung tiếp tục đối mặt nhiều thách thức, khi thị trường tài chính trong và ngoài nước còn nhiều biến động, cộng thêm rủi ro từ thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp.

Tuy nhiên, phía các công ty bảo hiểm vẫn có cái nhìn tích cực. Ông Eric Wu, Tổng giám đốc Cathay Life Việt Nam đánh giá hiện có một số thay đổi đang diễn ra rất nhanh chóng tại Việt Nam, tạo ra nhu cầu lớn đối với các sản phẩm bảo hiểm.

Đó là nhu cầu đối với chất lượng dịch vụ tại các cơ sở chăm sóc y tế, khám chữa bệnh đang không ngừng tăng, dẫn đến những đòi hỏi cao hơn về quyền lợi trong các gói bảo hiểm.

Bên cạnh đó là các vấn đề về tai nạn giao thông, tai nạn lao động, ô nhiễm môi trường, thói quen sinh hoạt gây ra các căn bệnh hiểm nghèo… cũng đặt ra yêu cầu phải có giải pháp bảo hiểm bù đắp rủi ro. Đồng thời, nhu cầu bảo hiểm cho giai đoạn nghỉ hưu của người Việt cũng dần tăng lên tạo động lực tăng trưởng cho các hãng bán bảo hiểm.