Từ lâu, cá trê đã là loại cá quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình Việt nhờ thịt mềm, ít xương và dễ chế biến thành nhiều món ngon dân dã. Không chỉ có giá thành phải chăng, loại cá này còn được đánh giá giàu protein và khoáng chất tốt cho sức khỏe, phù hợp với nhiều người.
 |
| Cá trê là loại cá phổ biến ở Việt Nam. Ảnh: Freepik. |
Lợi ích sức khỏe của cá trê
Cá trê chứa hàm lượng protein cao, chất béo không bão hòa cùng nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể.
Giàu protein, tốt cho người cần bồi bổ cơ thể
Cá trê chứa khoảng 17-20% protein, đồng thời có đủ nhiều axit amin thiết yếu mà cơ thể cần. Protein trong cá trê khá dễ tiêu hóa và hấp thu nên phù hợp với người thể trạng yếu, người mới ốm dậy hoặc cần phục hồi sức khỏe. Theo Y học cổ truyền Trung Quốc, cá trê còn được xem là thực phẩm có tác dụng bổ khí huyết, hỗ trợ cải thiện thể trạng và giảm mệt mỏi.
Có lợi cho tim mạch và hỗ trợ kiểm soát mỡ máu
Một lợi ích khác của cá trê là chứa nhiều chất béo không bão hòa như axit béo omega-3 và omega-6. Các chất này có thể hỗ trợ điều hòa mỡ máu, giảm cholesterol xấu và góp phần bảo vệ tim mạch.
So với nhiều loại thịt đỏ, cá trê có lượng cholesterol thấp hơn và hàm lượng calo không quá cao, nên được xem là lựa chọn phù hợp cho người muốn kiểm soát cân nặng nếu chế biến đúng cách.
Hỗ trợ xương khớp và tăng miễn dịch
Cá trê còn chứa canxi, phốt pho, sắt, kẽm và vitamin D, những dưỡng chất quan trọng với xương và hệ miễn dịch. Trong đó, canxi và phốt pho giúp hỗ trợ sức khỏe xương, sắt giúp hạn chế nguy cơ thiếu máu. Ngoài ra, kẽm và selen có vai trò tăng cường miễn dịch, chống oxy hóa.
Trẻ em, người cao tuổi hoặc người thiếu dinh dưỡng có thể bổ sung cá trê vào thực đơn với lượng phù hợp.
 |
| Cá trê được chế biến thành nhiều món ngon đa dạng rất "đưa cơm". Ảnh: Zhihu. |
Ai không nên ăn cá trê?
Theo Baidu Health, bác sĩ Tạ Lợi Nha, chuyên khoa y học tổng quát, Bệnh viện Nhân dân số 3 thành phố Lỗi Dương (Trung Quốc), cho biết dù cá trê bổ dưỡng, không phải ai cũng phù hợp để ăn loại cá này. Với một số nhóm người dưới đây, việc ăn cá trê cần thận trọng để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe.
- Người có cơ địa dị ứng: Những người từng có tiền sử dị ứng với cá hoặc hải sản nên hạn chế ăn cá trê. Với người lần đầu ăn thử, cũng cần chú ý các dấu hiệu như nổi mẩn, ngứa, khó thở hoặc đau bụng sau khi ăn.
- Người bị axit uric cao hoặc bệnh gout: Cá trê chứa hàm lượng purin tương đối cao, có thể làm dao động nồng độ axit uric trong máu sau khi ăn. Ăn nhiều cá trê có thể làm khởi phát hoặc khiến cơn gout trở nên nghiêm trọng hơn.
- Người mắc bệnh thận mạn tính: Hàm lượng protein cao trong cá có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa cho thận, đặc biệt ở người suy giảm chức năng thận nặng.
- Người có chức năng tiêu hóa yếu: Cá trê có lượng chất béo tương đối cao hơn một số loại cá nước ngọt khác. Người bị rối loạn tiêu hóa, đầy bụng hoặc đang trong giai đoạn hồi phục sau phẫu thuật nếu ăn quá nhiều có thể gặp tình trạng khó tiêu, đầy hơi hoặc khó chịu đường ruột.
Món ăn gợi ý với cá trê
Nhờ thịt mềm và béo nhẹ, cá trê được chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc:
- Cá trê hấp: Cá trê có thể hấp cùng gừng, hành và nấm để giữ vị ngọt tự nhiên. Cách chế biến này giúp hạn chế dầu mỡ và phù hợp với người thích ăn thanh đạm.
- Canh cá trê: Cho cá trê, cà chua, bắp ngô, rau mùi, hành và gia vị vào nồi, thêm nước và đun nhỏ lửa trong 30 phút. Món này giúp bổ sung protein và canxi, thích hợp cho người cần bồi bổ cơ thể.
- Cá trê kho hoặc om xì dầu: Cá được chiên sơ rồi om cùng nước tương, gừng, tỏi và gia vị cho đến khi thấm đều. Món ăn có vị đậm đà, rất hợp ăn cùng cơm nóng.
Lưu ý, không nên ăn cá trê cùng với thịt bò, mỡ bò hoặc mỡ cừu, gan bò, thịt nai. Ăn cá trê với thịt bò có thể gây ngộ độc, trong khi ăn cá trê với mỡ bò hoặc mỡ cừu, gan bò, thịt nai có thể gây hại cho sức khỏe.
Đặc biệt, trứng cá trê có độc và phải được nấu chín kỹ trước khi ăn. Nếu không, nó có thể gây ngộ độc với các triệu chứng như nôn mửa, đau bụng và tiêu chảy. Trong trường hợp nặng, thậm chí có thể gây tê liệt. Vì vậy, khi làm sạch cá trê, tốt nhất nên loại bỏ trứng cá.
Bệnh của thời thức ăn tiện lợi
Qua 400 trang sách, bác sĩ Robert H.Lustig đã chỉ ra nguy cơ các bệnh con người có thể mắc phải trong bối cảnh thực ăn nhanh, đồ đóng hộp lên ngôi. Trong đó, Lustig nhấn mạnh rằng, thực phẩm tiện lợi được sản xuất hàng loạt chính là sát thủ âm thầm. Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
