'Bò sữa bay' - cá tính, sáng tạo nhưng câu chuyện sơ sài

Bò sữa bay, rõ ràng, sở hữu khá nhiều yếu tố hiếm thấy ở điện ảnh thương mại Việt Nam hiện tại. Một đội ngũ làm phim Gen Z; bối cảnh nông trường, với cuộc sống của những người lao động được khoác lên vẻ thơ mộng, bay bổng; và còn đó những lát cắt về tình yêu, tình anh em, tuổi trẻ, vốn cũng là những đề tài ít được khai thác trên thị trường, phần nào bởi cái "mác" khó trăm tỷ.

Và dù chỉ đang ở độ tuổi đôi mươi, Nguyễn Phạm Thành Đạt thực chất đã có nhiều điều kiện thực hành điện ảnh từ sớm, khá "nổi" trong giới mộ điệu thủ đô. Phim tốt nghiệp của đạo diễn trẻ - Đàn cá gỗ - từng tạo tiếng vang trong cộng đồng yêu phim, sau đó giành giải Cánh diều vàng và hạ cánh tại rạp Việt. Song, tác phẩm cũng gây bàn tán bởi cách kể chuyện khác lạ, có phần thách thức người xem.

Với những yếu tố trên, Bò sữa bay vốn nhận được sự mong đợi lớn, khi người ta tò mò Thành Đạt sẽ làm gì khi có trong tay nguồn kinh phí dồi dào hơn, cùng một đội ngũ đủ sức hiện thực hóa những ý tưởng của mình.

Cách thể hiện đa thể loại, ngôn ngữ điện ảnh giàu sức sống

Lấy bối cảnh nông trường bò sữa Mộc Châu những năm 1990, Bò sữa bay xoay quanh Trâu (Nguyễn Hùng), chàng thợ máy nghèo sống cùng mẹ và ba người em trai. Với mong muốn đổi đời, anh nhận lời tham gia kế hoạch đánh cắp công thức sữa bí mật, được cho là có nhiều tác dụng phi thường. Để thực hiện phi vụ, Trâu tìm cách tiếp cận San (Ngọc Xuân), con gái giám đốc nông trường, cũng là người đang nghiên cứu loại sữa đặc biệt này.

Song, mọi chuyện dần vượt khỏi tính toán ban đầu khi Trâu nảy sinh tình cảm với San. Mối quan hệ giữa hai người càng thêm phức tạp bởi sự xuất hiện của Quân (Võ Điền Gia Huy), vị hôn phu có xuất thân giang hồ của San, cùng Mai (Tiểu Vy), cô công nhân vốn đem lòng yêu Trâu.

Điểm thú vị của Bò sữa bay nằm ở cách Nguyễn Phạm Thành Đạt xây dựng một thế giới điện ảnh đầy màu sắc, có phần kỳ quặc và khó đoán. Ngay ở hồi mở đầu, câu chuyện về bốn anh em nhà Trâu đã mang không khí nghịch ngợm, giàu năng lượng. Những màn cãi cọ, trêu chọc bằng thứ ngôn ngữ bỗ bã nhưng hài hước tạo tiếng cười khá tự nhiên. Các nhân vật hiện lên với vẻ ngốc nghếch, bốc đồng nhưng cũng đầy những mơ mộng tuổi trẻ.

Đáng chú ý, đạo diễn đan xen khá nhiều yếu tố huyền ảo vào phim. Ở đó, những khó khăn cơm áo vẫn hiện hữu, nhưng những chú bò cũng có thể bay, và sữa có thể giúp con người được chữa lành, khiến họ bay bổng với những điều mình mong muốn. Và cũng chính nhờ vậy, ở cảnh kết phim, hai nhân vật chính đã có lần đầu tiên được sống thật với tình yêu của mình; lần đầu tiên và cũng là cuối cùng họ thật sự bày tỏ tình cảm cho nhau.

Bò sữa bay gây ấn tượng với phong cách làm phim táo bạo, giàu sức sáng tạo.

Sự bay lên ấy gợi liên tưởng đến khát vọng đổi đời, thoát khỏi cuộc sống tù túng của các nhân vật, mà ở đây có thể là hy vọng, sự trân trọng của những người công nhân Mộc Châu với nghề sữa. Dù vậy, việc đan xen các yếu tố kỳ ảo đôi lúc cũng tạo cảm giác khó hiểu, nhất là khi ranh giới giữa hiện thực và tưởng tượng không được phân định rõ ràng. Một số tình tiết mang tính ẩn dụ xuất hiện khá bất ngờ, khiến người xem khó nắm bắt dụng ý của đạo diễn.

Phần hình ảnh góp công lớn tạo nên sức hấp dẫn của tác phẩm. Nông trường Mộc Châu những năm 1990 được tái hiện với thiết kế mỹ thuật công phu, cùng phong cách quay phim nhất quán về màu sắc và bố cục. Những khung hình được sắp đặt chỉn chu, giàu tính thẩm mỹ, khiến không gian lao động vốn lam lũ mang vẻ đẹp thơ mộng, có phần lãng mạn.

Sự táo bạo của Nguyễn Phạm Thành Đạt còn nằm ở cách anh biến câu chuyện về những công nhân nuôi bò thành một cuộc phiêu lưu có phần điên rồ. Đạo diễn mạnh dạn pha trộn nhiều thể loại, đặc biệt thích thú với việc biến những tình huống nghiêm trọng thành trò đùa. Một phi vụ trộm cắp vốn cần sự tính toán lại diễn ra đầy vụng về, còn những màn ẩu đả được dàn dựng cường điệu đến mức buồn cười. Sự đối lập giữa tính chất căng thẳng của câu chuyện và cách xử lý tưng tửng tạo nên chất hài khá riêng, khiến người xem khó đoán trước diễn biến tiếp theo.

Với tác phẩm điện ảnh dài đầu tay, Nguyễn Phạm Thành Đạt cho thấy sự tự tin trong cách kể chuyện, không quá lệ thuộc vào lời thoại giải thích mà để khán giả tự kết nối một số diễn biến. Dù chưa phải thử nghiệm nào cũng thành công, tinh thần dám làm khác cùng phong cách hình ảnh riêng vẫn giúp Bò sữa bay mang lại trải nghiệm giải trí tươi mới, thú vị.

Kịch bản ôm đồm, nhân vật còn thiếu chiều sâu

Dẫu vậy, tham vọng kết hợp nhiều chất liệu cũng khiến Bò sữa bay bộc lộ những hạn chế về kịch bản. Câu chuyện có nền tảng tương đối đơn giản, song Nguyễn Phạm Thành Đạt lại ôm đồm quá nhiều nội dung và thể loại, khiến mạch phim dần trở nên rối rắm. Nhịp kể thiếu ổn định, các tình tiết chồng chéo khiến câu chuyện mất dần sức hút về nửa sau.

Kịch bản ôm đồm là điểm trừ đáng tiếc của phim.

Đơn cử, phi vụ đánh cắp công thức sữa được triển khai khá ngô nghê, thiếu những nút thắt đủ hấp dẫn. Mâu thuẫn giữa công nhân và ban lãnh đạo nông trường cũng chưa được đẩy tới cao trào tương xứng. Những xung đột được chuẩn bị trong thời gian dài lại kết thúc khá vội, khiến bộ phim có nhiều biến cố nhưng thiếu một điểm bùng nổ thực sự đáng nhớ.

Hạn chế đáng kể hơn nằm ở cách phát triển nhân vật, đặc biệt là Trâu. Dù giữ vai trò trung tâm, chàng thợ máy vẫn thiếu một hành trình tâm lý đủ rõ nét để tạo sự gắn bó với người xem. Nguyễn Hùng thể hiện được vẻ chân chất, tự nhiên, nhưng chưa thực sự thuyết phục ở những phân đoạn đòi hỏi chiều sâu nội tâm.

Điều này bộc lộ rõ ở tuyến tình cảm, khi quá trình Trâu phải lòng San chưa được khai thác đủ sâu, trong khi cách anh ứng xử với Mai vẫn khá mơ hồ. Bởi vậy, những lựa chọn của nhân vật thiếu sức thuyết phục, khiến đoạn kết dù giàu tính biểu tượng vẫn chưa tạo được cảm xúc.

Đáng tiếc, sự cầu kỳ về hình thức đôi khi còn lấn át nội dung. Những khung hình đẹp như tranh tạo ấn tượng thị giác, nhưng phần nào làm giảm cảm nhận về đời sống khó khăn của người lao động. Bên cạnh đó, bộ phim thiếu một chủ đề đủ rõ nét để kết nối toàn bộ câu chuyện, từ đó khiến khán giả khó hình dung thông điệp.

Bù lại, diễn xuất của dàn diễn viên nhìn chung vẫn có những điểm sáng. Võ Điền Gia Huy và Ngọc Xuân tạo được sự ăn ý đáng kể trong những phân đoạn chung. Gia Huy thể hiện khá duyên dáng hình ảnh một gã giang hồ nóng nảy, có phần cục cằn nhưng lại si tình, vụng về khi đối diện người mình yêu. Trong khi đó, Ngọc Xuân mang đến nét lúng túng, ngập ngừng của San, nhất là khi nhân vật phải đối diện những cảm xúc khó gọi tên.

Tiểu Vy cũng gây bất ngờ với vai Mai, cô công nhân ngô nghê, si tình và có phần trẻ con. Nữ diễn viên thể hiện nhân vật bằng lối diễn hồn nhiên, đôi khi hơi cường điệu nhưng khá phù hợp với màu sắc hài hước của bộ phim.

Dàn diễn viên trẻ mang đến những điểm sáng thú vị về diễn xuất.

Dẫu vậy, diễn xuất nhìn chung chưa đồng đều. Ở một số phân đoạn, việc đẩy cảm xúc quá mức khiến cách thể hiện trở nên gượng gạo. Đặc biệt, các diễn viên nhỏ tuổi trong vai những người em của Trâu đôi lúc còn lúng túng trong cách nhả thoại và biểu đạt tâm lý. Công tác chỉ đạo diễn xuất cũng chưa làm nổi bật sự khác biệt về cá tính giữa bốn anh em, khiến các nhân vật có phần nhòe vào nhau. Trong khi đó, Lãnh Thanh lại gặp bất lợi bởi cách xây dựng nhân vật, khi động cơ và những chuyển biến tâm lý chưa được chuẩn bị đủ rõ ràng.

Không thể phủ nhận Bò sữa bay vẫn còn không ít vụng về, đáng tiếc. Những thử nghiệm táo bạo của Nguyễn Phạm Thành Đạt dường như cũng khó thuyết phục số đông khán giả, nhất là những người quen với lối kể chuyện mạch lạc, dễ tiếp cận.

Song, với một đạo diễn Gen Z, ở độ tuổi mà phần lớn nhà làm phim vẫn đang tích lũy kinh nghiệm và tìm kiếm phong cách riêng, những gì Thành Đạt làm được thực sự gây bất ngờ. Và ở đó, tác phẩm vẫn cho thấy tiềm năng đáng kể của một gương mặt trẻ, đủ để người ta chờ đợi những bước tiến tiếp theo trong sự nghiệp của anh.