Bộ phim kinh dị từ YouTuber gây sốt toàn cầu

Thời gian gần đây, Backrooms và Obsession là những hiện tượng tương đối kỳ lạ của điện ảnh thế giới. Cả hai đều được thực hiện bởi những đạo diễn Gen Z, xuất thân từ YouTuber, nhưng lại tạo nên các cột mốc phòng vé ngoài dự đoán, đồng thời có sức lan tỏa mạnh mẽ trên mạng xã hội.

Nếu Obsession đem nỗi ám ảnh lên màn ảnh theo một phong cách rất “trending”, với nhịp độ nhanh, bất ngờ và lôi cuốn người xem, thì Backrooms lại đi theo một hướng khác. Dù chỉ mới 21 tuổi, Kane Parsons đã cho thấy sự chín chắn tới khó tin trong tư duy hình ảnh và cách kiến tạo bầu không khí, với độ phức tạp thường thấy ở các tác phẩm mang màu sắc nhà A24.

Song khác với sự dễ tiếp cận của Obsession, việc theo dõi Backrooms là một trải nghiệm đầy thách thức, đòi hỏi người xem phải kiên nhẫn, tập trung và sẵn sàng bước vào một mê cung điện ảnh nhiều tầng nghĩa.

Giải mã "Backrooms"

Backrooms được phát triển từ hiện tượng kinh dị internet cùng tên, bắt nguồn từ nỗi ám ảnh về những “liminal spaces” - các không gian lưng chừng, với cảm giác con người vô tình “lọt khỏi thực tại”, rồi mắc kẹt trong một mê cung không có lối ra.

Nội dung phim xoay quanh Clark (Chiwetel Ejiofor), một chủ cửa hàng nội thất ở San Jose đang chật vật với cuộc sống thất bại, hôn nhân đổ vỡ và công việc ngày càng xuống dốc. Trong một lần xuống khu tầng hầm của showroom, Clark tình cờ phát hiện một lối vào kỳ lạ phía sau bức tường. Cánh cửa ấy dẫn anh tới Backrooms - một mê cung tưởng như vô tận. Ban đầu, phát hiện này khiến Clark bị cuốn hút, như thể anh vừa tìm thấy một bí mật vĩ đại có thể kéo mình ra khỏi cuộc đời tầm thường.

Nhưng càng đi sâu vào Backrooms, Clark càng nhận ra nơi này không đơn thuần là một không gian bị bỏ quên. Nó giống một thực tại méo mó, có khả năng hấp thụ ký ức, nỗi sợ và những tổn thương của con người, rồi tái tạo chúng thành các hình hài sai lệch.

Backrooms dựa trên một hiện tượng kinh dị nổi tiếng trên Internet.

Khi Clark biến mất, bác sĩ trị liệu Mary Kline (Renate Reinsve) lần theo dấu vết bệnh nhân của mình và bước vào mê cung ấy. Từ đây, bộ phim mở rộng thành cuộc đối đầu giữa con người với những vết thương tâm lý bị Backrooms bóp méo.

Thay vì khai thác ma quỷ, máu me hay những cú hù dọa trực diện, Backrooms chú trọng tạo nên cảm giác bất an, lo lắng bằng những không gian không lối thoát, biến chính sự trống rỗng thành nguồn cơn của nỗi sợ. Ở đó, nỗi bất an ngấm dần qua từng bức tường vàng, từng dãy hành lang kéo dài vô tận và thứ ánh sáng huỳnh quang lạnh lẽo phủ lên mọi căn phòng.

Ở tầng nội dung, Backrooms là hành trình của Clark, một chủ cửa hàng nội thất mang cảm giác đời mình trôi khỏi tầm kiểm soát. Mê cung ấy không còn là nơi anh tình cờ lạc vào, mà dần trở thành hình ảnh của chính tâm trí anh: lặp lại, lạnh lẽo, vô nghĩa và không có lối ra rõ ràng.

Sâu hơn, Backrooms có thể được đọc như một ẩn dụ về trầm cảm, cô độc và khủng hoảng hiện sinh. Cảm giác bộ phim tạo ra rất gần với một tâm trí kiệt quệ. Con người không bị tiêu diệt ngay lập tức, mà bị bào mòn trong sự lặp lại, trong cảm giác không còn thuộc về bất cứ nơi nào.

Captain Clark không xuất hiện như một kẻ thù ngẫu nhiên trong Backrooms, mà như thứ bị mê cung tách ra từ chính Clark dưới một hình hài đáng sợ. Nó là phiên bản méo mó của anh, kết tinh từ giận dữ, mặc cảm và bản năng tự hủy. Khi Clark bị chính hình hài ấy tiêu diệt, bộ phim như nhấn mạnh rằng điều hủy hoại con người đôi khi không đến từ một thế lực xa lạ, mà từ những phần đau đớn bị bỏ mặc quá lâu bên trong.

Kane Parsons không vội giải thích nguồn gốc của mê cung, bởi sự mơ hồ mới là phần khiến nó đáng sợ. Sau cùng, Backrooms chạm vào cảm giác con người bị mắc kẹt trong những hệ thống do chính mình tạo ra, nơi mọi thứ ngày càng tối ưu, tiện lợi và trơn tru, nhưng cũng ngày càng vô cảm, lạc lõng và xa rời đời sống tinh thần.

Phim được nhận xét khá phức tạp, khó hiểu.

Gây chia rẽ giữa khán giả và giới phê bình

Điểm mạnh nổi bật nhất của Backrooms nằm ở khả năng kiểm soát cảm giác. Kane Parsons không cố làm bộ phim trở nên ồn ào hay liên tục đẩy khán giả vào những cú giật mình tức thời. Thay vào đó, anh kiên trì xây dựng một trạng thái bất an kéo dài.

Các khung hình được tính toán để nhân vật luôn trở nên nhỏ bé trước không gian. Những góc quay cố tình giữ khoảng cách với nhân vật tạo nên cảm giác con người bị nuốt chửng bởi môi trường xung quanh. Chỉ riêng việc để họ đứng giữa một không gian quá đỗi im lặng, quá đỗi vô nghĩa cũng đủ khiến khán giả thấy bất an.

Tiếng ù nền, tiếng bước chân, tiếng vọng trong không gian kín và những khoảng lặng kéo dài được sử dụng như một phần của nỗi sợ. Nhiều phân đoạn của Backrooms không cần cao trào rõ rệt nhưng vẫn giữ được sự căng thẳng, bởi khán giả luôn có cảm giác có điều gì đó đang đến gần, dù họ không biết nó là gì.

Tuy nhiên, Backrooms vẫn để lộ không ít hạn chế, là nguyên nhân khiến bộ phim gây chia rẽ giữa khán giả và giới phê bình. Phim có một ý tưởng đầy thú vị, song cách triển khai chưa thật sự tương xứng. Nhiều cảnh tạo được cảm giác bất an rất tốt, nhưng khi bước ra khỏi không gian Backrooms, câu chuyện về Clark, Mary và những tổn thương tâm lý của họ chưa thật sự có sức nặng. Nhân vật vì thế đôi lúc giống công cụ để dẫn khán giả vào mê cung hơn là những con người có đời sống nội tâm đủ thuyết phục.

Backrooms dắt túi 7 tỷ đồng sau một tuần chiếu ở Việt Nam và thu về hơn 330 triệu USD toàn cầu

Nhịp phim cũng là yếu tố dễ gây chia rẽ. Với những người yêu thích kinh dị, sự chậm rãi của Backrooms là một lựa chọn có chủ đích, cho phép nỗi sợ tích tụ, để người xem cảm nhận sự bào mòn của không gian và thời gian. Nhưng với khán giả quen với nhịp phim đại chúng, cách kể này có thể bị xem là lê thê. Phim không liên tục tạo biến cố, không đẩy kịch tính theo từng nấc rõ ràng, cũng không cung cấp phần giải thích đầy đủ để người xem cảm thấy được “đền đáp” sau quá trình theo dõi.

Đây cũng là lý do Backrooms gây tranh luận dữ dội. Giới phê bình có xu hướng đánh giá cao sự táo bạo trong cách Kane Parsons tiếp cận thể loại kinh dị. Trong khi đó, một bộ phận khán giả đại chúng lại mong muốn câu chuyện rõ hơn, nhân vật có động cơ thuyết phục hơn và cái kết đem lại cảm giác thỏa mãn hơn.

Sau cùng, giá trị của Backrooms nằm ở chỗ nó mở ra một cuộc đối thoại thú vị về kinh dị đương đại, vừa hấp dẫn, vừa gây khó chịu; vừa cho thấy tiềm năng lớn, nhưng cũng để lộ những giới hạn của việc chuyển hóa một hiện tượng mạng thành điện ảnh.