AI là thủ phạm khiến đồ Apple tăng giá?

Apple và các tập đoàn công nghệ lớn đang lạm dụng cuộc khủng hoảng chip nhớ đẻ vắt kiệt người tiêu dùng. Ảnh: MacRumor.

Quyết định tăng giá đột ngột vào cuối tháng 6 của Apple đối với các dòng Macbook và iPad đã gây chấn động thị trường công nghệ toàn cầu. Động thái này phá vỡ truyền thống tự gánh vác rủi ro chuỗi cung ứng để bảo vệ khách hàng của hãng.

Dù Apple khẳng định việc tăng giá là bất khả kháng do chi phí linh kiện tăng vọt, giới phân tích lại không đồng tình. Họ cho rằng tập đoàn công nghệ này chỉ đang lợi dụng cuộc khủng hoảng AI để ép người dùng gánh chịu chi phí.

Cái cớ của Apple

Theo báo cáo từ chuỗi cung ứng, sự bùng nổ của hạ tầng trí tuệ nhân tạo toàn cầu đã khiến nhu cầu về chip nhớ DRAM và NAND Flash tăng phi mã. Các tập đoàn lớn như Samsung, SK Hynix và Micron đang dồn toàn lực phục vụ các trung tâm dữ liệu AI của Nvidia hay Microsoft.

Điều này khiến lượng chip nhớ dành cho thiết bị công nghệ tiêu dùng bị cắt giảm nghiêm trọng. Giá linh kiện bộ nhớ được ghi nhận đã tăng gấp bốn lần so với năm ngoái.

Đại diện Apple cho biết công ty chưa từng chứng kiến mức tăng giá linh kiện nhanh và mạnh đến như vậy trong lịch sử. Ngay cả CEO Tim Cook cũng phải thừa nhận tình hình hiện tại cực kỳ căng thẳng.

“Đây giống như một trận lũ 100 năm mới xuất hiện một lần và nó đã vượt quá khả năng tự điều tiết của chúng tôi”, ông chia sẻ với tờ Wall Street Journal.

CEO Tim Cook từng khẳng định Apple sẽ sẵn sàng giảm lợi nhuận để gánh bớt chi phí cho người tiêu dùng. Ảnh: Yanko Design.

Tuy nhiên, các nhà phân tích kinh tế chỉ ra rằng Apple không hề thiếu nguồn lực để đối phó với cuộc khủng hoảng. Trong năm ngoái, hãng đạt mức lợi nhuận ròng lên tới 112 tỷ USD và duy trì biên lợi nhuận cực kỳ ổn định.

Trước đó, ông Tim Cook từng tuyên bố với Wall Street Journal rằng Apple "sẵn sàng dùng bảng cân đối kế toán làm giải pháp". Điều này nghĩa là hãng sẽ trích tiền túi/lợi nhuận khổng lồ của mình ra để gánh bớt chi phí chip nhớ cho người dùng.

Nhưng cuối cùng, đợt tăng giá đột ngột hôm 25/6 cho thấy Apple đã chọn cách bảo vệ túi tiền của cổ đông và đẩy toàn bộ chi phí tăng thêm sang vai người tiêu dùng.

Áp chi phí lên người dùng

Các chuyên gia phân tích không phủ nhận việc giá RAM và ổ cứng tăng gấp 4 lần do các trung tâm dữ liệu AI của Nvidia, Microsoft, Google tranh mua là có thật. Tuy nhiên, họ đặt câu hỏi về mức độ tăng giá của Apple.

Mức tăng từ 15 - 30% trên các dòng Mac và iPad bị đánh giá là quá tay so với tỷ trọng chi phí của linh kiện chip nhớ. Dòng máy cao cấp Mac Studio tăng mạnh nhất với mức 1.300 USD. Trong khi đó, các dòng máy phổ thông như MacBook Air hay iPad Air cũng tăng từ 150 USD đến 200 USD.

Đây là những thiết bị thiết yếu phục vụ cho nhóm học sinh, sinh viên và nhân viên văn phòng. Nhóm khách hàng này hoàn toàn không có nhu cầu sử dụng các tính năng AI cao cấp, nhưng vẫn phải trả tiền cho cuộc đua vũ trang công nghệ này.

Mức giá tăng cụ thể của trên dòng sản phẩm chính của Apple. Ảnh: TwistedVortex.

Các Big Tech đang lợi dụng tâm lý "khủng hoảng AI toàn cầu" để thực hiện một đợt tái định vị giá (Price Reset), biến mức giá đắt đỏ này thành một sự "bình thường mới" nhằm tối ưu hóa lợi nhuận về lâu dài.

Bên cạnh đó, đợt tăng giá này diễn ra ngay trước thời điểm chuyển giao quyền lực lịch sử tại thượng tầng Apple. Vào ngày 1/9/2026, vị trí CEO của Tim Cook sẽ được bàn giao lại cho John Ternus.

Giới phê bình nhận định, việc ông Cook ký quyết định tăng giá ở cuối nhiệm kỳ là một bước đi có sự tính toán. Ông chấp nhận đóng vai kẻ ác trước dư luận để dọn dẹp sổ sách kế toán. Nhờ đó, người kế nhiệm sẽ có một khởi đầu thuận lợi với báo cáo tài chính đẹp để làm hài lòng Phố Wall.

Lịch sử ngành công nghệ cũng chứng minh rằng, một khi giá bán sản phẩm đã được nâng lên một sàn mới, chúng sẽ không giảm xuống. Ngay cả khi cơn khát chip nhớ hạ nhiệt vào những năm tới, Apple vẫn sẽ giữ nguyên mức giá này để tối ưu hóa lợi nhuận ròng.

Cơn sốt AI vô tình trở thành tấm lá chắn hoàn hảo để các tập đoàn Big Tech thực hiện một đợt tái định vị giá trên toàn thị trường, biến những mức giá cắt cổ trở thành tiêu chuẩn.