|
|
Hội chứng rung lắc thường do việc tung cao trẻ, bế trẻ đưa lên đưa xuống nhanh hay nhấc bổng trẻ lên cao làm máy bay. Ảnh: Thebump. |
Tiếng cười nũng nịu hay sự ngây thơ của trẻ nhỏ luôn là nguồn năng lượng tích cực, khiến cha mẹ và người lớn vô thức muốn ôm ấp, cưng nựng con.
Những hành động như rung đung đưa để dỗ trẻ nín khóc, tung cao hay nhún nhảy khi bế vốn xuất phát từ tình yêu thương và mong muốn mang lại niềm vui cho con. Thế nhưng, đằng sau những cử chỉ yêu thương quen thuộc ấy lại tiềm ẩn một nguy cơ nghiêm trọng mà không phải ai cũng lường trước được.
Bác sĩ Trần Hồng Nhạn, khoa Sơ sinh, Bệnh viện Từ Dũ, cho biết rung lắc trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ sơ sinh và trẻ dưới 2 tuổi, có thể gây tổn thương não nghiêm trọng, dù bên ngoài trẻ không có dấu hiệu chấn thương rõ ràng.
Hội chứng rung lắc ở trẻ nhỏ xảy ra khi đầu trẻ bị rung, gập hoặc xoay quá nhanh và mạnh, khiến não va chạm nhẹ vào thành hộp sọ và có thể ảnh hưởng đến mạch máu trong sọ. Do cơ cổ trẻ còn yếu trong khi đầu chiếm tỷ lệ lớn so với cơ thể, trẻ nhỏ nhạy cảm hơn với những tác động này.
Không chỉ rung lắc trực tiếp, một số cách chơi hoặc chăm sóc tưởng như vô hại cũng có thể tạo lực tác động mạnh lên đầu và não trẻ. Người lớn không nên nâng trẻ lên rồi rung giật, đứng lên hoặc ngồi xuống quá nhanh khi đang bế trẻ, chạy nhảy rồi dừng đột ngột hoặc tung hứng trẻ lên cao.
Việc đưa võng quá nhanh và mạnh cũng cần tránh, đặc biệt với trẻ còn nhỏ và chưa kiểm soát tốt đầu, cổ.
Bác sĩ Nhạn chia sẻ sau khi trẻ bị rung lắc, dấu hiệu bên ngoài như sưng hay bầm tím thường không rõ ràng, nên cha mẹ cần quan sát kỹ hơn để kịp thời nhận biết và đưa trẻ đi khám khi cần thiết.
Một số biểu hiện cha mẹ nên để ý gồm: trẻ quấy khóc nhiều hơn bình thường, bú kém, hay có vẻ mệt mỏi, lừ đừ. Nếu trẻ thở không đều, da nhợt hơn thường ngày, hoặc có biểu hiện khác lạ như co giật, lơ mơ, đây là lúc nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để bác sĩ kiểm tra sớm, giúp trẻ được chăm sóc và hồi phục tốt nhất.
Bác sĩ khuyến cáo cha mẹ, ông bà và tất cả người trực tiếp chăm sóc trẻ cần hiểu rõ mức độ nguy hiểm của hội chứng rung lắc. Dù yêu thương và muốn dỗ dành trẻ đến đâu, người lớn cũng không nên rung, lắc hoặc tung hứng trẻ mạnh.
Với trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ sơ sinh, mọi thao tác từ bế, đặt xuống, di chuyển đến vui chơi đều cần được thực hiện nhẹ nhàng để tránh những tổn thương đáng tiếc.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
