Tổ công tác đảm bảo an ninh năng lượng của Chính phủ vừa có báo cáo về tình hình cung ứng xăng dầu trước tác động của cuộc xung đột tại Trung Đông.
Theo tổ công tác, từ ngày 8/3, sau khi liên Bộ Công Thương - Tài chính điều chỉnh giá bán xăng dầu, tình trạng người dân mua xăng dầu để tích trữ đã giảm rõ rệt so với thời điểm ngay sau khi giá tăng mạnh. Thị trường bán lẻ tại nhiều địa phương dần ổn định trở lại, nguồn cung cơ bản đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và sản xuất.
Tuy nhiên, tại một số địa bàn giáp biên giới như Tây Ninh, Gia Lai và Nghệ An vẫn xuất hiện hiện tượng người dân từ nước láng giềng sang Việt Nam mua xăng dầu do chênh lệch giá.
Về nguồn cung xăng dầu trong nước, tổ công tác cho biết, hiện hai nhà máy lọc hóa dầu lớn là Dung Quất và Nghi Sơn đang sản xuất đáp ứng khoảng 70% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu của thị trường nội địa.
Nhà máy lọc dầu Dung Quất hiện cơ bản không bị ảnh hưởng trực tiếp bởi những biến động địa chính trị tại Trung Đông. Nguồn dầu thô đầu vào đã được bảo đảm và đủ nguyên liệu để duy trì sản xuất ít nhất đến hết tháng 4.
Đối với Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, nguồn dầu thô đầu vào có rủi ro nhất định do phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ Kuwait. Tuy vậy, với lượng tồn kho hiện có cùng các lô hàng dầu thô đã được vận chuyển về Việt Nam, nhà máy vẫn có thể duy trì hoạt động sản xuất trong thời gian tới. Doanh nghiệp cũng đang tích cực tìm kiếm các phương án bổ sung nguồn dầu thô từ các thị trường khác, nhằm giảm phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất.
Ở chiều ngược lại, nguồn cung nhập khẩu hiện chiếm khoảng 30% nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong nước. Theo báo cáo của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, kế hoạch nhập khẩu trong tháng 3 cơ bản vẫn được triển khai đúng tiến độ và bảo đảm nguồn hàng cung ứng cho thị trường. Tuy nhiên, hoạt động nhập khẩu trong tháng 4 được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn hơn khi giá xăng dầu thế giới tăng cao, trong khi một số quốc gia có xu hướng hạn chế xuất khẩu nhằm bảo đảm an ninh năng lượng trong nước.
 |
| Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn nhập khẩu phần lớn dầu thô từ Kuwait. |
Trước những diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng kiến nghị triển khai khẩn trương các giải pháp mà Chính phủ đã cho phép tại Nghị quyết 36, trong đó tập trung đa dạng hóa nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn, đồng thời tăng cường tối đa nguồn dầu thô và condensate (chất ngưng tụ) trong nước nhằm hạn chế tác động của biến động giá dầu thô và chi phí vận chuyển quốc tế.
Cơ quan điều hành cũng đề nghị tiếp tục tăng cường chỉ đạo, kiểm tra các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu thực hiện nghiêm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026, bảo đảm cung ứng đầy đủ cho hệ thống phân phối, đồng thời thực hiện nghiêm quy định về dự trữ xăng dầu.
Các lực lượng công an, biên phòng và quản lý thị trường được đề nghị tăng cường phối hợp kiểm tra thị trường, đặc biệt là tại những khu vực có mức tiêu thụ tăng đột biến hoặc có dấu hiệu đầu cơ nhằm ngăn chặn tình trạng găm hàng, nâng giá bất hợp lý hoặc xuất lậu xăng dầu qua biên giới.
Các thương nhân đầu mối cũng được yêu cầu chủ động tìm kiếm nguồn hàng nhập khẩu theo kế hoạch quý I này đã đăng ký, bảo đảm bổ sung nguồn cung cho thị trường trong nước.
Bộ Công Thương cho biết đang phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng phương án bình ổn giá xăng dầu trình Chính phủ. Tùy theo diễn biến của thị trường, cơ quan quản lý có thể kiến nghị điều chỉnh các loại thuế liên quan hoặc sử dụng Quỹ Bình ổn giá nhằm ổn định giá xăng dầu trong nước.
Tổ công tác cũng đề nghị các tập đoàn: Dầu khí Quốc gia Việt Nam, Than khoáng sản Việt Nam và Điện lực Việt Nam chỉ đạo các nhà máy lọc hóa dầu, chế biến khí, nhà máy điện - đạm và các công trình khai thác dầu khí tăng tối đa công suất vận hành nhưng vẫn bảo đảm an toàn kỹ thuật và phòng cháy chữa cháy.
Ngoài ra, việc ứng dụng khoa học - công nghệ để tạo ra các sản phẩm năng lượng mới cũng được thúc đẩy. Một số dự án như các nhà máy condensate và ethanol cần sớm hoàn thành và đưa vào vận hành để bổ sung nguồn nguyên liệu cho pha chế, phối trộn xăng dầu.
Cơ quan quản lý cũng đề xuất tạo điều kiện thuận lợi về nguồn ngoại tệ cho nhập khẩu xăng dầu.
Trước đó, bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước - cho biết, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn chịu tác động nhất định từ xung đột ở Trung Đông, do nguồn dầu nhập khẩu từ Kuwait phải đi qua khu vực eo biển Hormuz. Trong tháng 3, ba lô hàng đã về an toàn và đang trên đường cập cảng.
Với lượng dầu đang được vận chuyển về và tồn kho hiện có, Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vẫn đủ nguyên liệu để sản xuất hết tháng 3. Tuy nhiên, nếu chiến sự kéo dài sang tháng 4, nhà máy sẽ gặp áp lực, vì vậy doanh nghiệp đang tích cực nhập khẩu bổ sung và tìm kiếm nguồn thay thế.
