Theo quyết định, một số sản phẩm được miễn trừ, bao gồm thép có hàm lượng carbon trên 0,3% và thép dạng tấm có độ dày từ 10 mm trở lên, hoặc các sản phẩm không thuộc phạm vi điều chỉnh của Quyết định 1959 ban hành ngày 4/7/2025.
Kết luận sơ bộ của cơ quan điều tra cho thấy, tồn tại hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại thông qua những thay đổi không đáng kể đối với sản phẩm nhằm né thuế chống bán phá giá đang áp dụng trước đó.
Trước đó, tại Quyết định 1959, Bộ Công Thương đã áp dụng thuế chống bán phá giá chính thức đối với thép cán nóng từ Trung Quốc, với mức thuế dao động từ 23,1 - 27,8%. Các sản phẩm có độ dày từ 1,2 - 25,4 mm; chiều rộng không quá 1.880 mm. Tuy nhiên, trong quá trình thực thi, xuất hiện dấu hiệu doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục điều chỉnh một số yếu tố kỹ thuật của sản phẩm để né tránh phạm vi áp thuế. Điều này khiến lượng thép HRC khổ rộng trong năm 2025 nhập từ Trung Quốc tăng đột biến.
 |
| Thép cán nóng khổ rộng từ trên 1.880 mm đến 2.300 mm của Trung Quốc sẽ chịu mức thuế 27,8% từ ngày 17/4. |
Từ thực tế này, Tập đoàn Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh đã gửi kiến nghị lên Bộ Công Thương, đề nghị mở rộng phạm vi áp dụng thuế nhằm ngăn chặn hành vi lẩn tránh, với sản phẩm trên 1.880 mm. Hồ sơ được xác nhận hợp lệ vào tháng 9/2025 và cơ quan quản lý đã chính thức khởi xướng điều tra từ ngày 27/10/2025.
Đánh giá về tác động chính sách, Công ty Cổ phần Chứng khoán Bảo Việt cho rằng, quyết định mới sẽ tạo hiệu ứng hỗ trợ rõ rệt đối với các nhà sản xuất thép trong nước. Việc áp thuế không chỉ làm suy giảm lợi thế giá của thép nhập khẩu từ Trung Quốc, mà còn hạn chế các hoạt động lẩn tránh thông qua trung gian hoặc thay đổi xuất xứ.
Qua đó, doanh nghiệp nội địa có điều kiện cải thiện mặt bằng giá bán và biên lợi nhuận. Dữ liệu từ BVSC cho thấy, giá thép HRC giao tháng 5/2026 của Hòa Phát ở mức 14.390 đồng/kg tại miền Bắc và miền Trung, 14.420 đồng/kg tại miền Nam (chưa bao gồm VAT), tăng khoảng 8% so với cuối năm 2025.
Xu hướng thị trường cũng đang dịch chuyển khi các doanh nghiệp hạ nguồn ưu tiên sử dụng nguồn cung trong nước, qua đó góp phần gia tăng sản lượng tiêu thụ cho các nhà sản xuất nội địa trong bối cảnh chính sách bảo vệ thị trường được siết chặt hơn.
